Работа од дома: Дали навистина штедиме или само ги префрламе трошоците?

Работата од дома за многумина претставува идеална можност да ги намалат секојдневните трошоци. Без патување до канцеларијата, плаќање паркинг и купување храна за време на работниот ден, заштедата на прв поглед изгледа значителна. Сепак, дел од трошоците што исчезнуваат надвор од домот се заменуваат со повисоки сметки за електрична енергија, греење и други домашни потреби.

Во Македонија, каде што голем број вработени секојдневно патуваат до своите работни места, превозот претставува еден од најголемите издатоци поврзани со работата. Ова е особено изразено во Скопје, каде што сообраќајниот метеж и оддалеченоста меѓу домот и работното место дополнително ги зголемуваат трошоците.

За вработен што секој работен ден поминува приближно 25 километри со автомобил, месечните издатоци за гориво можат да достигнат неколку илјади денари. Доколку на тоа се додадат паркирањето и другите трошоци поврзани со користењето на возилото, износот станува уште поголем.

Работата од дома овозможува значителен дел од овие пари да останат во семејниот буџет. Кај домаќинствата во кои двајца членови секојдневно патуваат со сопствени автомобили, финансиската придобивка може да биде особено забележлива.

Но, превозот не е единствениот издаток што се намалува.

Секојдневното купување појадок, ручек, пијалаци и други производи за време на работниот ден може да претставува значителен месечен трошок. Дури и релативно малите износи, кога се повторуваат дваесетина работни дена, создаваат сериозна разлика во домашниот буџет.

На пример, вработен што секој работен ден троши дополнителни 150 денари за храна и пијалаци, за еден месец со 22 работни дена издвојува 3.300 денари. Доколку овие набавки се намалат или целосно се избегнат, заштедата станува лесно забележлива.

Сепак, пресметката не е иста за сите. Лицата што претходно носеле храна од дома или живеат во непосредна близина на работното место нема да почувствуваат толку голема финансиска разлика.

Од друга страна, престојот дома во текот на целиот работен ден носи дополнителни трошоци што често се занемаруваат.

Компјутерот и останатата работна опрема користат електрична енергија, а во зависност од условите, може да биде потребно и дополнително осветлување. Иако потрошувачката на еден лаптоп обично не претставува голем издаток, ситуацијата е поинаква кога во пресметката ќе се вклучат греењето и климатизацијата.

Во зимските месеци, домаќинствата во кои претходно немало никој во текот на денот можат да се соочат со повисоки сметки поради дополнителното загревање на просториите. Слична е ситуацијата и во лето, кога високите температури ја зголемуваат потребата од користење климатизери.

Колкаво ќе биде зголемувањето зависи од повеќе фактори, меѓу кои се големината на домот, неговата енергетска ефикасност, начинот на греење и временските услови.

Дополнителен издаток може да претставува и опремувањето на домашниот работен простор. За одредени професии се неопходни дополнителен монитор, соодветно биро, канцелариски стол или поквалитетна интернет-врска.

Иако поголемиот дел од домаќинствата веќе плаќаат интернет, работните обврски понекогаш бараат поскап пакет или резервна врска. Доколку овие трошоци не ги покрива работодавецот, тие стануваат дополнително финансиско оптоварување за вработениот.

Интересно е што и потрошувачката на храна може да се промени. Додека дел од луѓето заштедуваат со подготвување домашни оброци, други почесто нарачуваат храна или купуваат дополнителни производи во текот на денот. Затоа, самото останување дома не гарантира помали трошоци за исхрана.

Податоците за периодот на пандемијата покажаа дека промените во работните навики можат да влијаат врз потрошувачката на енергија во домаќинствата. Во Македонија, во 2020 и 2021 година беше забележана зголемена домашна потрошувачка во услови кога значителен дел од работните активности се извршуваа од дома. Сепак, врз вкупната потрошувачка влијаеја и други околности, па не може целото зголемување да ѝ се припише исклучиво на работата од далечина.

Вистинската финансиска корист од ваквиот начин на работа зависи од разликата меѓу избегнатите трошоци и новите издатоци што се создаваат во домот.

За вработен што живее далеку од канцеларијата и секојдневно користи автомобил, заштедата од гориво и паркирање најверојатно ќе биде значително поголема од дополнителната потрошувачка на електрична енергија.

Спротивно на тоа, лице што до работното место пристигнува пеш или користи евтин јавен превоз може да оствари многу помала финансиска придобивка. Во одредени случаи, особено во текот на зимата, дополнителните трошоци за греење можат дури и да ја надминат заштедата.

Затоа, при проценувањето на исплатливоста на работата од дома, потребно е да се направи пресметка според индивидуалните околности. Таа треба да ги опфати трошоците за превоз, паркирање и храна, но и дополнителните издатоци за енергија, интернет и работна опрема.

Покрај финансиската страна, значајна предност претставува и времето што се заштедува со избегнување на секојдневното патување. За луѓето што поминуваат еден или повеќе часа во сообраќај, ова може да биде една од најголемите придобивки од работата од дома.

На крајот, работата од далечина не е автоматски поевтина за секој вработен. За едни може да донесе заштеда од неколку илјади денари месечно, додека за други финансиската разлика ќе биде минимална.

Вистинската исплатливост не се утврдува само според парите што повеќе не се трошат за патување до канцеларијата, туку според целокупната промена на месечните расходи. Дури тогаш може да се процени дали работата од дома навистина го растоварува семејниот буџет.