Македонија на 62. место по квалитет на живот: Словенија и Хрватска се меѓу најдобрите во светот

Разликите во квалитетот на живот меѓу земјите од регионот се значителни, а новото меѓународно рангирање особено го истакнува јазот меѓу Македонија и Словенија и Хрватска. Додека двете поранешни југословенски републики успеваат да влезат меѓу 20-те најдобро рангирани земји, Македонија се наоѓа на 62. место.

Листата „Стандард на живеење по земји 2026“, објавена од World Population Review и последен пат ажурирана на 18 септември, се потпира на индексот за квалитет на живот на Numbeo, а во главната табела се користат податоци за 2025 година.

Од земјите во регионот најдобро стои Словенија. Со индекс од 182,40 поени таа го зазема 19. место во светот. Веднаш зад неа е Хрватска со 181,70 поени и 20. позиција.

Македонија е далеку под нив и се наоѓа на 62. место, што значи дека од Словенија ја делат дури 43 позиции. Србија е нешто подобро рангирана и се наоѓа на 58. место, додека Босна и Херцеговина не е наведена во табелата.

Рангирањето не се темели само на висината на платите или на големината на економијата. При пресметувањето се земаат предвид повеќе фактори што директно влијаат врз секојдневието на граѓаните.

Меѓу нив се куповната моќ, безбедноста, квалитетот на здравствената заштита, трошоците за живот, односот меѓу цените на недвижностите и приходите, времето поминато во сообраќај, загадувањето и климатските услови. Комбинацијата на овие показатели го создава конечниот индекс, при што повисок резултат означува подобар квалитет на живот.

Токму затоа позицијата на една земја не зависи само од тоа колку заработуваат нејзините жители. Високата плата може да има помала вредност доколку трошоците за домување и секојдневен живот се исклучително високи. Од друга страна, пониските трошоци сами по себе не се доволни ако куповната моќ е слаба, здравствениот систем има недостатоци или загадувањето е високо.

На глобално ниво, европските земји доминираат во горниот дел од листата. На првото место е Луксембург со 218,20 поени, а веднаш зад него е Холандија со 216,50 поени. Данска има 215,10 поени, исто колку и Оман.

Меѓу најдобро рангираните се и Швајцарија со 210,90 поени, Финска со 208,30, Норвешка со 199,20, Исланд со 198, Австрија со 197,70 и Германија со 195,20 поени.

Во првите 15 места влегуваат и Австралија, Нов Зеланд, Шведска, Соединетите Американски Држави и Естонија. Заедничко за голем дел од државите на врвот се силната економија, развиените јавни услуги, релативно високото ниво на безбедност и условите што овозможуваат поголема материјална сигурност.

На спротивната страна од листата се земјите што се соочуваат со сериозни економски, инфраструктурни, здравствени или безбедносни проблеми. На последното место е Нигерија со само 15,60 поени, додека меѓу трите најниско рангирани се Венецуела со 73,70 и Бангладеш со 77 поени.

Ниските позиции обично се поврзуваат со комбинација од слаба куповна моќ, недоволно развиени јавни услуги, проблеми со здравствената заштита, инфраструктурата, загадувањето и економската стабилност.

Важно е и да се направи разлика меѓу животниот стандард и квалитетот на живот, иако двата поими често се користат како да означуваат иста работа.

Животниот стандард повеќе се однесува на материјалната страна на секојдневието – приходите, куповната моќ, можностите за вработување и достапноста на производите, услугите и домувањето. Квалитетот на живот е поширок и ги опфаќа здравјето, безбедноста, животната средина и други услови што влијаат врз секојдневното живеење.

Современите меѓународни индекси најчесто комбинираат дел од овие показатели, поради што една земја може да биде економски богата, а сепак да не биде на самиот врв според вкупниот квалитет на живот.

Треба да се има предвид и дека не постои единствена светска методологија со која може апсолутно да се утврди каде се живее најдобро. Различни истражувања користат различни показатели и им даваат различна тежина.

На пример, други меѓународни рангирања ги земаат предвид достапноста на производите и услугите, можностите за вработување, распределбата на приходите или политичката стабилност. Индексот на човечки развој на Обединетите нации, пак, се темели на очекуваниот животен век, образованието и бруто-националниот доход по жител.

Сепак, позицијата на Македонија на оваа конкретна листа покажува голема дистанца во однос на најуспешните земји од регионот. Разликата од 43 позиции во однос на Словенија е показател дека прашањето за квалитетот на живот не завршува со висината на месечната плата.

Куповната моќ, здравството, цените на недвижностите, загадувањето, безбедноста и времето што граѓаните го губат во сообраќај се дел од истата равенка. Токму нивната комбинација одредува колку од заработеното навистина се претвора во подобар секојдневен живот.

Словенија и Хрватска покажуваат дека земји од регионот можат да стигнат до самиот врв на ваквите меѓународни рангирања. За Македонија, 62. место покажува дека јазот останува голем – не само во приходите, туку и во поширокиот пакет услови што го определуваат квалитетот на секојдневниот живот.