Америка нуди економска моќ, Европа подобар живот: Кои градови се најдобри во светот?

Каде е подобро да се живее – во град што нуди високи плати, голем број работни места и силна економија или во средина со подобар квалитет на живот, почиста животна средина и поефикасни институции? Новото глобално рангирање на „Оксфорд економикс“ покажува дека одговорот во голема мера зависи од тоа што е најважно за оној што го избира градот.

Европа и Северна Америка убедливо доминираат меѓу 100-те најдобро рангирани градови во светот. Дури 78 места на листата им припаѓаат на градови од овие два региона, но причините за нивниот успех значително се разликуваат.

Американските градови предничат кога станува збор за економската моќ, деловните можности и пристапот до висококвалификувана работна сила. Европските градови, пак, во просек подобро котираат кога се оценуваат квалитетот на животот, животната средина и управувањето.

На врвот на глобалното рангирање се наоѓа Њујорк, а веднаш зад него е Лондон. Париз го зазема третото место, додека Сиетл е четврти. Петтата позиција му припаѓа на Сан Франциско.

Меѓу десетте најдобри се и Даблин на шестото место, Бостон на седмото и Сан Хозе на осмото. Токио е деветти и воедно единствениот азиски град што успеал да влезе меѓу првите десет, додека Цирих ја заокружува водечката група на десеттата позиција.

Рангирањето не се темели само на големината на економијата или висината на приходите. Градовите се оценуваат според нивната способност да комбинираат економски можности, човечки капитал, квалитет на живот, животна средина и стабилност на управувањето.

Токму ваквиот пристап открива две различни предности на двете страни од Атлантикот.

Американските метрополи имаат голема предност кога се гледа потенцијалот за работа, кариера и развој на бизнис. Њујорк го постигнал највисокиот резултат во економската категорија, потврдувајќи ја позицијата на градот како еден од најважните финансиски и деловни центри во светот.

Сиетл, Сан Франциско и Сан Хозе исто така постигнале исклучително високи оценки во оваа област. Станува збор за градови во кои се концентрирани некои од најголемите светски компании, особено во технологијата, финансиите и секторите со висока додадена вредност.

Лос Анџелес, иако не е меѓу првите десет, се издвојува по комбинацијата од силна економија и релативно висок квалитет на живот.

Европската предност се забележува на друго место.

Градовите на Стариот континент имаат особено добри резултати кај условите за секојдневен живот, животната средина и начинот на кој функционираат институциите.

Париз се издвојува со високата оценка за квалитет на живот, додека Даблин има силни резултати во областа на животната средина и управувањето.

Цирих и Осло се меѓу градовите што добиваат највисоки оценки за управувањето. Осло во оваа категорија го постигнал најдобриот резултат меѓу водечките европски и американски градови.

Лондон претставува интересна комбинација на двата модели.

Британската престолнина го има највисокиот резултат за човечки капитал во целото рангирање. Силните универзитети, развиената деловна средина и способноста на градот да привлекува таленти од целиот свет му овозможуваат да остане еден од најважните центри за образование, кариера и бизнис.

Но истовремено, квалитетот на живот е најслабо оценетата категорија за Лондон, каде што градот добил 77 поени. Една од причините е проблемот кој станува сè поголем и за многу други успешни светски метрополи – домувањето.

Високите приходи и големите можности за кариера не значат автоматски и лесен живот ако огромен дел од платата мора да се потроши за стан.

Лондон, Даблин и Њујорк се меѓу градовите кои продолжуваат да се соочуваат со исклучително високи трошоци за домување. Тоа директно ги намалува нивните оценки за квалитет на живот, иако економски се меѓу најмоќните градови на планетата.

Токму домувањето може да стане еден од клучните фактори што во иднина ќе ја менуваат глобалната карта на најпривлечни градови за живот и работа.

Помалите градови кои успеваат да понудат добри работни места, солидни приходи и значително пониски трошоци за домување добиваат шанса да привлечат луѓе кои повеќе не сакаат да плаќаат огромни суми само за да живеат во најголемите метрополи.

Таков пример е Тулуз. Францускиот град успева да привлече дел од работната сила која инаку би се насочила кон Париз, а една од неговите предности се поприфатливите животни трошоци.

Тоа покажува дека идната конкуренција меѓу градовите нема да се води само околу тоа кој има повеќе компании, повисоки плати или подобри универзитети. Сè поважно ќе биде колку од тие приходи навистина остануваат на располагање на жителите откако ќе ги платат станот и останатите основни трошоци.

Рангирањето открива и поширока разлика меѓу американскиот и европскиот урбан модел. Америка доминира кога приоритет се економската моќ, кариерата и човечкиот капитал. Европа е посилна кога во центарот се квалитетот на секојдневниот живот, животната средина и институционалната стабилност.

Но и двата модели се соочуваат со ист предизвик. Најуспешните градови стануваат сè поскапи за луѓето што сакаат да живеат во нив.

Затоа, најдобриот град во светот повеќе не мора да биде оној со најголема економија или највисоки плати. Сè поважна станува способноста да се понуди рамнотежа – добра работа и пристојна заработка, но и дом што човек реално може да си го дозволи.