Кога ефикасноста станува казна: Најдобрите работници често добиваат најмногу работа

Во многу компании постои вработен на кого сите можат да се потпрат. Задачите ги завршува пред рокот, ретко доцни, брзо одговара на пораки, знае како функционираат процесите и кога ќе се појави проблем, неговото име обично е меѓу првите што ќе бидат споменати. На почетокот таквата репутација изгледа како голема предност за кариерата.

И најчесто навистина е. Проблемот се појавува кога ефикасноста постепено почнува да се претвора во причина истиот човек постојано да добива дополнителни задачи. Наместо добро завршената работа да резултира со повеќе слободно време, подобра позиција или поголема плата, наградата станува – уште работа.

Механизмот е едноставен. Ако двајца вработени имаат исто работно време, а едниот редовно завршува повеќе задачи, менаџерите природно почнуваат повеќе да се потпираат на него. Кога ќе се појави итна обврска, најбезбедно е да му се даде на човекот за кого веќе се знае дека ќе ја заврши навреме.

Една дополнителна задача сама по себе не претставува проблем. Ниту помагањето на колега или преземањето поголема одговорност мора да значи дека некој е искористуван. Напротив, токму таквите ситуации често овозможуваат вработениот да стекне ново знаење, да стане повидлив во компанијата и да покаже дека е подготвен за повисока позиција.

Проблемот започнува кога исклучокот станува правило.

Вработениот прво заменува колега кој е на одмор. Потоа му помага на нов член на тимот да ја научи работата. Следниот месец презема клиент кој првично не бил негова одговорност, а по некое време почнува редовно да подготвува и извештаи или презентации кои порано ги правел некој друг. Ниту една од овие промени одделно не изгледа голема, но кога ќе се соберат, неговата работа може значително да се разликува од онаа за која првично бил ангажиран.

Во такви ситуации дополнителните обврски честопати никогаш не се доделуваат официјално. Нема нов договор, промена на работното место или формална одлука дека од тој момент вработениот има поголема одговорност. Едноставно, со текот на времето почнува да се подразбира дека одредени работи ќе ги заврши токму тој.

Не мора зад тоа да стои лош менаџер или намерна желба некој да биде преоптоварен. Раководителот има проблем што треба брзо да се реши и логично се обраќа кај човекот кој претходниот пат успешно го решил. Кога истото ќе се повтори повеќепати, привремената помош лесно станува дел од секојдневната работа.

Токму тука се создава парадоксот на ефикасниот работник. Колку побрзо ја завршува работата, толку повеќе изгледа дека има слободен капацитет. Ако постојано прифаќа нови обврски без да покаже дека веќе работи над првично договорениот обем, неговото исклучително темпо постепено може да стане новото нормално очекување.

Она што некогаш било дополнителен напор повеќе не се забележува како нешто посебно. Станува стандард.

За кариерата, сепак, клучното прашање не е само колку задачи извршува еден човек, туку што добива со преземањето поголема одговорност. Ако дополнителната работа носи ново знаење, подобри вештини, поголема видливост, повисока функција или подобра заработка, таа може да биде инвестиција во професионалниот развој.

Сосема поинаква е ситуацијата кога со месеци расте само списокот со задачи, додека работното место, платата и можностите за напредување остануваат исти.

Тогаш се појавува уште еден чест проблем. Вредните вработени понекогаш претпоставуваат дека нивниот дополнителен труд е толку очигледен што раководството сигурно ќе го забележи. Очекуваат во одреден момент некој сам да заклучи дека тие веќе извршуваат работа што ја надминува нивната позиција.

Тоа може да се случи, но не е загарантирано.

Во секојдневното работење менаџерите често гледаат дека задачите се завршени, но не секогаш го следат начинот на кој постепено се зголемил обемот на работа на конкретниот вработен. Ако тој продолжува да ги исполнува сите обврски без видлив проблем, од страна дури може да изгледа дека сè функционира онака како што треба.

Затоа е важно вработениот да има јасна слика за тоа како неговата улога се променила во последните шест или дванаесет месеци. Наместо разговорот да се сведе на тврдењето дека има премногу работа, многу посилен аргумент е конкретно да се покаже кои нови одговорности биле преземени.

Постои голема разлика меѓу „премногу сум оптоварен“ и објаснувањето дека покрај редовната работа сега водите дополнителен процес, обучувате нови вработени, работите со нов клиент и преземате задачи што претходно ги извршувал друг колега. Во вториот случај разговорот повеќе не е само за замор, туку за реална промена на улогата и вредноста што вработениот ја создава за компанијата.

Постои и уште еден необичен кариерен ризик. Да бидете незаменливи на сегашното работно место не значи автоматски дека сте најблиску до унапредување. Во лошо организирана компанија може да се случи токму спротивното.

Ако еден човек ги познава сите процеси, ги решава проблемите, ги покрива отсутните колеги и секогаш ги завршува итните задачи, неговото преместување на друга позиција создава празнина што некој ќе мора да ја пополни. Така вработениот може да стане толку корисен на сегашното место што на организацијата ѝ е полесно да го остави таму отколку да му овозможи да напредува.

Затоа професионалниот успех не треба да се мери само според тоа колку работа може некој да издржи. Важни се и одговорноста што ја добива, знаењето што го стекнува, позицијата што ја гради и надоместот што го добива за поголемиот придонес.

Ефикасноста е вредна особина, но не треба да стане бесконечен извор на дополнителни обврски. Ако секоја навреме завршена задача само отвора простор за уште две, а со месеци ништо друго не се менува, тогаш границата меѓу професионалното напредување и едноставното преоптоварување станува сè потенка.

На крајот, највредниот работник не мора да биде оној што секогаш кажува „да“ и успева да стави уште една задача во веќе исполнетиот ден. Понекогаш подеднакво важна професионална вештина е да се препознае моментот кога дополнителната одговорност треба да донесе и нешто дополнително за човекот што ја презема.