Зошто Венера нема месечина? Научниците можеби конечно имаат објаснување

Венера и Земјата често се опишуваат како планети близначки поради нивната слична големина и маса, но меѓу нив постојат огромни разлики. Една од најинтересните е присуството на природен сателит – Земјата ја има Месечината, додека околу Венера денес не кружи ниту една месечина. Ново истражување нуди можно објаснување за оваа долгогодишна загатка и сугерира дека Венера можеби некогаш имала сателит, но постепено го уништила.

Научниците со помош на компјутерски симулации ја следеле можната еволуција на орбитата на хипотетичка месечина околу Венера. Резултатите покажале дека нејзината судбина во голема мера би зависела од брзината со која младата Венера се вртела околу сопствената оска по големиот судир што потенцијално можел да создаде материјал од кој би се формирал природен сателит.

Ако по таквиот судир Венера ротирала доволно брзо, со ден пократок од приближно 12 часа, месечина со маса слична на Земјината можела да остане во стабилна орбита со милијарди години. Во такво сценарио, природниот сателит можеби би преживеал и до денес, па Венера би изгледала многу поинаку од планетата што ја познаваме.

Но симулациите покажуваат сосема поинаков исход доколку младата Венера ротирала побавно. Во тој случај, плимните сили постепено би ја менувале орбитата на сателитот и наместо да го оддалечуваат од планетата, би го повлекувале сè поблиску до неа. На крајот, силната гравитација на Венера би можела да го уништи сателитот, а неговиот материјал во голем дел повторно да заврши на планетата.

Според пресметките на истражувачите, таквото исчезнување не би морало да се случи веднаш. Во зависност од почетните услови, хипотетичката месечина можела да преживее од околу 30 милиони до дури 1,7 милијарди години пред нејзината орбита да стане неодржлива. Во космички размери, сепак, тоа би значело дека Венера останала без својот природен сателит релативно рано во својата историја.

Истражувањето дополнително покажува дека одговорот зависи и од внатрешната структура на Венера, за која научниците сè уште немаат доволно информации. Биле разгледани два различни модели за начинот на кој карпестата внатрешност на планетата ја апсорбира и расфрла енергијата создадена од плимните сили. Кај побавната ротација двата модели давале слични резултати, но кај побрзо ротирачка Венера и поголеми сателити разликите станувале значително поголеми.

Тоа значи дека приказната за исчезнатата месечина е тесно поврзана со нешто што денес е тешко да се реконструира – каква била Венера непосредно по своето формирање и со каква брзина ротирала. Денешната Венера има исклучително необична ротација, бидејќи се врти многу бавно и во спротивна насока од повеќето планети во Сончевиот Систем.

Научниците затоа ги споредиле резултатите со други симулации што ги проучуваат големите судири во раната историја на планетата. Таквите модели покажуваат дека ударите доволно силни за да придонесат за денешната бавна и ретроградна ротација на Венера можеле истовремено да создадат големи количества материјал околу планетата.

Но од тој материјал не морало задолжително да се формира трајна месечина. Дел од остатоците можеле релативно брзо да паднат назад на Венера, без воопшто да создадат стабилен сателит. Друга можност е месечината навистина да се формирала, но нејзината почетна орбита да била толку неповолна што плимните сили со текот на времето повторно ја повлекле кон планетата.

Ова сценарио нуди едноставно објаснување за денешната состојба без потреба од дополнителен катастрофален настан кој подоцна би ја уништил или исфрлил месечината од системот. Доколку моделите се точни, доволна била комбинацијата од голем удар, брзината на ротација на младата Венера и милиони години гравитациско и плимно дејство.

Прашањето е особено интересно поради споредбата со Земјата. Нашата Месечина исто така најверојатно е поврзана со огромен судир во раната историја на Земјата, но нејзината понатамошна еволуција била сосема поинаква. Наместо постепено да се приближува кон Земјата, Месечината со текот на времето се оддалечува од неа.

Истражувањето има значење и надвор од Сончевиот Систем. Научниците сметаат дека сличен механизам може да влијае врз планетите што кружат блиску до други ѕвезди. Во одредени услови, таквите светови би можеле многу тешко да задржат големи природни сателити во стабилни орбити во текот на милијарди години.

Месечините можат да имаат важна улога во долгорочната еволуција на планетите и во одредени случаи да влијаат врз стабилноста на нивната клима. Сепак, научниците нагласуваат дека постоењето голем природен сателит не е неопходен услов една планета да има средина погодна за живот.

Новите симулации засега не можат со сигурност да докажат дека Венера навистина имала месечина. Тие, сепак, покажуваат дека доколку таков сателит постоел, постои природен механизам што може да објасни зошто денес од него нема никаква трага.

Наместо да биде исфрлена во вселената од некоја подоцнежна катастрофа, исчезнатата месечина на Венера можеби имала многу подраматичен крај – милиони години постепено се приближувала кон планетата, сè додека гравитацијата конечно не ја уништила и нејзиниот материјал повторно не станал дел од Венера.