Новиот „Епл“ часовник постојано слуша: технологијата отвора опасни правни прашања

Новите функции со вештачка интелигенција што „Епл“ ги воведува во најновите модели на својот паметен часовник отвораат непријатна дилема: дали уредот што постојано го обработува говорот околу корисникот може да ги прекрши законите за прислушување и приватност?

Компанијата тврди дека не станува збор за класично снимање разговори и дека аудиосигналот не се складира како трајна снимка. Сепак, правници и експерти за приватност предупредуваат дека законите во дел од американските сојузни држави можеби не прават толку едноставна разлика меѓу снимање и континуирано пресретнување или обработка на разговор.

„Епл“ неодамна ги претстави функциите Siri Recap и Live Rewind за Apple Watch Series 12 и Apple Watch Ultra 4. Првата е дизајнирана да создава резиме на разговорите и други аудиоинформации од денот, додека втората овозможува корисникот на екранот на часовникот да добие транскрипција од последните 15 секунди од разговорот.

Live Rewind се активира со двојно притискање на круната на часовникот. При активирањето уредот испраќа звучно предупредување, а аудиообработката се врши директно на самиот уред. „Епл“ нагласува дека оригиналниот аудиосигнал не се снима и не се складира долгорочно.

Токму оваа разлика е во центарот на правната дилема. Во неколку американски држави, меѓу кои Калифорнија, Масачусетс, Пенсилванија, Вашингтон, Илиноис и Флорида, во одредени ситуации е потребна согласност од сите учесници во разговорот за негово пресретнување или снимање.

Прашањето што допрва треба да го разјаснат судовите е дали обработувањето на говорот, дури и кога не се создава класична аудиодатотека, може да се смета за форма на пресретнување. Правниците признаваат дека ваквата ситуација претставува релативно нов правен терен, бидејќи постојните закони се создадени во време кога технологијата функционирала на сосема поинаков начин.

Адвокатот Џо Симонс од Бостон смета дека ваквите нијанси досега не биле сериозно тестирани пред судовите. Според него, токму појавата на уреди кои можат постојано да го обработуваат говорот може да доведе до нови правни случаи без јасен преседан.

Сличен став има и адвокатот Фил Лауер од Пенсилванија. Тој смета дека позицијата на „Епл“ има одредена правна основа бидејќи податоците не се испраќаат до друго лице кое потоа ги користи. Но, од друга страна, можно е да се тврди дека уредот сепак регистрира звук, го анализира и го претвора во разбирлива информација.

Проблемот станува уште посложен поради брзиот развој на уреди со вештачка интелигенција кои се замислени да бидат постојано присутни во животот на корисниците. Паметните очила и различни аудиоуреди веќе овозможуваат снимање, транскрипција и анализа на разговори, што го отвора прашањето дали законите за приватност можат да го следат темпото на технолошкиот развој.

„Епл“ се обидува да ја постави границата преку низа технички ограничувања. Live Rewind е ограничен на последните 15 секунди, а корисникот мора активно да ја вклучи функцијата. Компанијата наведува дека аудиото се обработува на заштитен хардвер и дека до него немаат пристап ниту оперативниот систем, ниту „Епл“, ниту други лица.

Исто така, содржината на Live Rewind се отстранува од часовникот приближно 30 секунди откако екранот ќе се затемни, освен ако корисникот не ја зачува. Резимеата создадени преку Siri Recap, пак, автоматски се бришат по седум дена, освен ако корисникот не одлучи да ги зачува.

Компанијата дополнително уверува дека овие функции не се наменети за создавање долгорочна архива на разговорите. Според „Епл“, целта е да му се помогне на корисникот да се потсети на нешто што го слушнал или кажал, а системот не ги поврзува изјавите со конкретни лица. Компанијата исто така наведува дека резимеата можат да ги изостават чувствителните податоци, како финансиски информации, лични идентификатори и податоци за автентикација.

Но, токму начинот на кој функциите работат во позадина предизвикува загриженост кај застапниците за приватност. Додека Live Rewind при активирањето покажува визуелен сигнал и индикатор дека микрофонот е активен, Siri Recap може да обработува говор во текот на денот без постојан визуелен знак дека слуша.

Адам Шварц од Electronic Frontier Foundation предупредува дека соговорниците можеби немаат практичен начин да знаат дека нивниот говор се обработува, ниту можност да се согласат или да одбијат. Според него, корисниците треба сериозно да размислат за приватноста на другите луѓе пред да активираат вакви функции.

Некои правници одат и чекор понатаму. Тие предупредуваат дека фактот што аудиото се обработува само кратко време или што подоцна се брише не мора автоматски да значи дека корисникот е ослободен од евентуална правна одговорност. Во зависност од конкретниот закон и околностите, самото регистрирање или пресретнување на разговорот би можело да биде доволно за да се отвори правно прашање.

Адвокатот Марк Блер од Сиетл предупредува дека во одредени околности корисникот би можел да се соочи дури и со кривична одговорност доколку разговорот се смета за незаконски снимен или пресретнат, без оглед на тоа што содржината подоцна била избришана.

Од друга страна, „Епл“ категорично ја отфрла тезата дека неговите нови функции претставуваат класично снимање разговори. Компанијата инсистира дека аудиото се обработува локално и без создавање трајна аудиоснимка, а корисникот има можност да ги исклучи функциите или да одреди во кои ситуации ќе бидат активни.

Сепак, технолошката реалност се движи побрзо од законите. Уредите што некогаш само покажуваа известувања и го мерeа пулсот сега можат да слушаат, препознаваат говор, создаваат транскрипти и сумираат разговори. Тоа значи дека границата меѓу личниот асистент и уредот што го следи секојдневниот разговор станува сè потенка.

На крајот, најголемото прашање можеби нема да биде дали „Епл“ го нарекува тоа снимање, туку како судовите ќе ја толкуваат технологијата. Доколку законите бараат согласност за пресретнување на разговор, техничката разлика меѓу снимање и краткотрајна обработка можеби нема да биде доволна за да се избегне одговорност.

Додека правниците и судовите допрва ќе ја бараат границата, корисниците остануваат со наједноставното правило: ако часовникот може да го слушне разговорот, не треба автоматски да се претпостави дека и соговорникот се согласил со тоа.