Кина ја менува стратегијата: наместо да го следи Западот, Пекинг гради сопствена технолошка инфраструктура за иднината

Кога се зборува за кинеската економија, најчесто се истакнуваат слабата домашна потрошувачка, проблемите со недвижностите и забавувањето на растот. Но паралелно со овие предизвици се одвива процес што би можел да има многу поголемо значење за иднината на глобалната економија. Кина забрзано гради сопствен технолошки екосистем, особено во производството на полупроводници и инфраструктурата за вештачка интелигенција.

Кинескиот БДП во првата половина од 2026 година порасна за 4,7 проценти, додека малопродажбата порасна само 1,3 проценти. Овие податоци покажуваат дека економската активност и потрошувачката не се движат со исто темпо. Сепак, зад слабата побарувачка се развива индустрија во која Пекинг вложува огромни средства и стратешки ресурси.

Фокусот веќе не е само на компании како Alibaba и Tencent. Кина создава домашен синџир што опфаќа опрема за производство на чипови, мемориски компоненти, оптички технологии и други клучни делови од инфраструктурата за современата вештачка интелигенција. Голем дел од овие компании се листирани во Шангај и Шенжен и затоа остануваат помалку забележливи за странските инвеститори.

Американските ограничувања на извозот на напредни процесори, меморија и опрема за производство на полупроводници дополнително го забрзаа овој процес. Наместо да ја намали кинеската амбиција, технолошката блокада создаде силен мотив за развој на домашни алтернативи. Кога странската опрема станува недостапна или несигурна, домашната технологија добива предност, дури и ако во почетокот е помалку ефикасна.

Така се создава затворен круг: кинеските производители користат домашна опрема, производителите добиваат приходи и искуство, а тоа овозможува дополнителни инвестиции во истражување и развој. Со текот на времето, технологијата станува поконкурентна.

Кина сè уште заостанува зад најразвиените земји во некои од најсложените области. Особено голем предизвик останува производството на најнапредни чипови, каде кинеската опрема сè уште не може да се спореди со најдобрите решенија на ASML. Ограничувања постојат и во напредната инспекција, EDA софтверот, HBM меморијата и современите технологии за пакување.

Но за освојување на огромниот кинески пазар не е неопходно секој домашен производ веднаш да биде најдобар во светот. Производ што е доволно добар и сигурен може да освои значителен удел на домашниот пазар, а тој успех да обезбеди средства за понатамошен развој.

Тоа веќе се гледа кај мемориските чипови. Кинеските компании постепено ја намалуваат зависноста од Samsung, SK Hynix и Micron, додека домашните производители на DRAM и NAND меморија ги прошируваат капацитетите. Истовремено расте и побарувачката за компании што произведуваат компоненти потребни за AI центрите за податоци.

Оваа трансформација долго време остануваше под радарот на странските инвеститори, делумно поради ограничената застапеност на кинеските A-акции во глобалните индекси. Така меѓународните инвеститори често имаат поголема изложеност кон кинеските интернет-компании отколку кон домашната индустрија на полупроводници.

Сепак, последниот силен пад на кинеските технолошки акции покажува дека овој сектор е далеку од безризичен. По огромниот раст во првата половина од годината, дел од компаниите во јули и август загубија 20 до 40 проценти од вредноста. Геополитичките тензии, можните нови американски ограничувања и високите претходни проценки можат да предизвикаат дополнителна нестабилност.

Во следните години клучно ќе биде дали Кина ќе успее да ја намали разликата во најважните технологии. Особено внимание ќе се посвети на развојот на домашната литографска опрема, уделот на кинеската опрема во фабриките за чипови, како и напредокот во HBM меморијата и 3D пакувањето.

Затоа кинеската технолошка приказна не треба да се гледа само како обид да се стигне Западот. Сè повеќе станува збор за создавање паралелен технолошки екосистем, независен од критичните западни добавувачи.

Доколку овој процес продолжи, светот би можел да влезе во ера на два големи технолошки системи – едниот предводен од САД и нивните сојузници, а другиот изграден околу Кина. Дали Кина ќе успее целосно да го затвори технолошкиот јаз сè уште е неизвесно. Но јасно е дека веќе не се обидува само да го следи Западот. Таа гради сопствен пат.