Обезбедувачите стануваат вишок? Роботски кучиња веќе патролираат таму каде што порано работеа луѓе

Роботските кучиња веќе не се само атракција од саеми за технологија или сцена од научнофантастичен филм. Во САД тие постепено стануваат дел од реалниот свет на обезбедувањето, каде што се користат за патролирање, надзор и контрола на различни објекти. Центри за податоци, индустриски комплекси, земјоделски површини, магацини и спортски објекти се меѓу местата каде што ваквите машини веќе почнуваат да ја преземаат работата што досега најчесто ја вршеа луѓе.

За компаниите, причината е прилично јасна. Роботот не се заморува, не бара слободен ден, не мора да се менуваат смените и може да работи во текот на целото деноноќие. Опремен со камери, сензори и системи за препознавање, може постојано да го следи просторот и да испрати предупредување доколку забележи нешто сомнително. Тоа отвора можност за компаниите да го намалат бројот на луѓе потребни за физичко обезбедување, особено на места каде што најважни се постојаното присуство и надзорот.

Токму цената е еден од најсилните аргументи во корист на роботите. Според анализите цитирани во американските медиуми, компанија која користи роботски систем наместо човек за непрекинато 24-часовно обезбедување може да заштеди меѓу 80.000 и 130.000 долари годишно, зависно од условите и начинот на работа. Доколку технологијата дополнително поевтини, а роботите станат посигурни и способни да извршуваат повеќе задачи, економската причина за нивна употреба би можела да стане уште посилна.

За работниците, сепак, ова е многу посериозна приказна. Во САД околу 1,3 милиони луѓе работат во физичкото обезбедување, а професијата е особено важна за луѓе кои немаат високо образование и бараат работа со релативно низок праг за влез. Иако станува збор за масовна професија, платите не се особено високи. Според податоците наведени во американските анализи, средната годишна заработка на обезбедувачите во 2024 година била околу 38.390 долари, што дополнително ги охрабрува компаниите да бараат начини за автоматизација.

Еден од примерите доаѓа од американската компанија Asylon, која развива роботски системи за обезбедување. Нејзиниот извршен директор Дејмон Хенри вели дека компанијата веќе има околу 50 роботи распоредени кај 25 клиенти во САД. Според него, компаниите често се соочуваат со проблеми при организирањето на смените, обучувањето на персоналот и одржувањето на доволен број работници. Роботот, од друга страна, може да биде програмиран за конкретна задача и да работи според однапред определен систем.

Сепак, роботите засега не се целосна замена за човекот. Тие можат да патролираат и да забележат движење, да снимаат простор и да испратат предупредување, но во сложени ситуации сè уште е потребен човек кој ќе процени што се случува и ќе донесе одлука. Токму затоа најреалното сценарио во блиска иднина можеби нема да биде целосно исчезнување на обезбедувачите, туку промена на нивната работа. Наместо повеќе луѓе да патролираат низ објектот, еден човек би можел да следи повеќе роботски единици од контролен центар.

Тоа, сепак, не значи дека работните места ќе останат недопрени. Ако една компанија порано имала потреба од четворица или петмина обезбедувачи за покривање на објектот, со роботска поддршка можеби ќе ѝ бидат потребни само еден или двајца луѓе. Човечката работа тогаш би се концентрирала на најризичните и најсложените ситуации, додека машините би ги презеле рутинските задачи. На тој начин професијата не исчезнува преку ноќ, туку постепено се намалува бројот на луѓе потребни за истата работа.

Токму ваквата промена ја загрижува дел од експертите за пазарот на трудот. Ако роботите станат доволно евтини и сигурни, компаниите немаат многу економски причини да плаќаат голем број луѓе за задачи што можат да ги извршуваат машините. Сличен процес веќе се гледа во други индустрии, каде што автоматизацијата прво ги презема повторливите задачи, а потоа постепено го намалува бројот на работници потребни за одреден процес.

Во случајот со обезбедувањето, промената би можела да биде особено интересна бидејќи станува збор за професија во која човечкото присуство долго време се сметаше за незаменливо. Човекот може да разговара со посетител, да препознае необично однесување, да процени конфликт и да реагира во непредвидлива ситуација. Роботот може да има подобар вид во темнина, да работи без замор и постојано да снима, но неговата способност да разбере сложена човечка ситуација и понатаму е ограничена.

Затоа роботските кучиња веројатно нема веднаш да ги испратат сите обезбедувачи дома. Но тие можат да го променат начинот на кој компаниите ја организираат безбедноста и постепено да ја намалат потребата од човечки персонал. Денес можеби роботот е само дополнување на обезбедувачот, утре може да биде главниот систем за надзор, а човекот да остане само како оператор кој интервенира кога машината ќе забележи проблем.

Најголемата опасност за работниците, според тоа, можеби не е еден ден роботот буквално да застане на нивното работно место. Многу пореално е постепено да се намалува бројот на работници што компаниите ги вработуваат. Една машина може да работи со часови без пауза, да покрива однапред определена маршрута и да следи повеќе точки истовремено, што за работодавачите значи помали трошоци и поголема контрола.

Роботските кучиња затоа се само уште еден пример за пошироката промена што ја носи автоматизацијата. Технологијата не мора целосно да го избрише едно занимање за да му наштети на пазарот на трудот. Доволно е да ја намали потребата за работници, да го промени описот на работното место и да го натера човекот да се натпреварува со машина која не бара плата, одмор или работно време.

Прашањето повеќе не е дали роботите ќе влезат во обезбедувањето, бидејќи тој процес веќе започна. Многу поважно е колку брзо ќе се развива технологијата и колку работни места ќе останат за луѓето кога машините ќе можат да патролираат, набљудуваат и известуваат без човечка присутност. Роботското куче можеби нема да го замени обезбедувачот целосно, но би можело да биде првиот чекор кон професија во која ќе има многу помалку луѓе, а многу повеќе машини.