Море или сметки, одмор или преживување: Дали август стана најтешкиот месец за македонските семејства?

За голем број македонски семејства август не е само месец на одмор и летни патувања, туку период кога најголемиот број финансиски обврски се собираат во најкраток временски рок. Додека едни трошоци се поврзани со летувањето, други доаѓаат со редовните сметки и подготовките на децата за новата учебна година.

Кога овие издатоци ќе се пресметаат заедно, август може да стане вистински финансиски тест за едно четиричлено семејство. Според направените пресметки, вкупните трошоци во текот на овој период можат да се движат од околу 162.000 до повеќе од 213.000 денари, сума што одговара на неколку просечни месечни примања во земјава.

Последните достапни податоци покажуваат дека просечната нето-плата во Македонија изнесува околу 49.500 денари. Тоа значи дека семејство со двајца вработени со просечни примања располага со околу 99.000 денари месечно. Откако ќе се покријат основните животни трошоци, кои според синдикалната минимална кошница за четиричлено семејство надминуваат 68.000 денари, останува ограничен простор за дополнителни расходи.

А токму во август доаѓаат најголемите дополнителни трошоци.

Летувањето е една од најголемите ставки во семејниот буџет. За десетдневен одмор во Грција за четиричлено семејство, со вклучено сместување, храна, патни трошоци и основни активности, потребни се приближно од 80.000 до 120.000 денари. Во популарните туристички места и во главниот дел од сезоната, само сместувањето може да достигне значително повисоки суми.

За многу семејства тоа значи дека парите што остануваат по плаќањето на основните месечни потреби не се доволни ниту за најскромна варијанта на одмор. Дел од домаќинствата затоа се потпираат на претходно направени заштеди, регрес за годишен одмор, кредитни картички или дополнително задолжување.

Но финансискиот товар не завршува со враќањето од море. Само неколку недели пред почетокот на учебната година родителите се соочуваат со нова серија трошоци.

Училишниот прибор, облеката и обувките за децата можат значително да го зголемат августовскиот буџет. Основен ранец може да се најде за околу илјада денари, но поквалитетните модели и ранците со дополнителни функции достигнуваат неколку илјади денари. Слична е ситуацијата и со детските патики, каде цените се движат од поевтини модели на попуст до значително поскапи брендови.

Кога ќе се додадат тетратки, пенкала, боички, блокови, несесери, облека и останати потреби, подготовката за едно дете може да чини од околу 5.000 до над 12.000 денари, зависно од изборот и квалитетот на производите. За семејство со две деца, тоа претставува дополнителен трошок од најмалку десетина илјади денари.

Така, во ист период се преклопуваат три големи финансиски обврски: секојдневното функционирање на домаќинството, летниот одмор и почетокот на учебната година.

Економистите предупредуваат дека проблемот не е само во висината на поединечните трошоци, туку во нивната концентрација во еден краток период. Дури и кога дел од плаќањата се направени однапред, тие сепак оставаат последици врз семејниот буџет и ја намалуваат финансиската сигурност во следните месеци.

Истовремено, сè повеќе граѓани користат задолжување за да ги покријат тековните потреби. Податоците од банкарскиот сектор покажуваат раст на кредитирањето, што укажува дека дел од потрошувачката се финансира преку дополнителни долгови.

Иако инфлацијата во одредени месеци забавува, тоа не значи дека животот станува поевтин. Цените остануваат повисоки во споредба со претходните години, а семејствата и понатаму чувствуваат притисок врз куповната моќ.

Август затоа станува еден од најпредизвикувачките месеци за просечното македонско домаќинство. Не поради еден голем трошок, туку поради тоа што во само неколку недели се собираат обврски кои во нормални услови би биле распоредени низ целата година.

Летувањето трае десетина дена, новиот училиштен прибор се купува еднаш годишно, но последиците од големите августовски расходи можат да се чувствуваат уште долго потоа. За многу семејства вистинското прашање не е само дали можат да си дозволат одмор и подготовка за училиште, туку колку време ќе им биде потребно повторно да ја стабилизираат домашната каса.