Почнува нова ера во медицината: Хуманоидни роботи изведоа успешна операција

Хуманоидни роботи за првпат успешно изведоа хируршка интервенција врз живи животни, што претставува значаен чекор во развојот на роботската медицина и отвора нови можности за иднината на хирургијата. Во рамки на истражување објавено во научното списание Nature, тим од инженери и хирурзи од Универзитетот на Калифорнија во Сан Диего (UC San Diego) демонстрираше дека ваквите роботи можат безбедно да асистираат при сложени оперативни зафати.

Во експериментот, хуманоидните роботи, управувани од искусни хирурзи преку далечинска конзола, успешно извршија лапароскопско отстранување на жолчно кесе кај анестезирани свињи. Истражувачите сметаат дека резултатите покажуваат оти оваа технологија во иднина би можела да овозможи хируршки интервенции на далечина, особено во региони каде што нема доволно медицински персонал или специјализирани центри.

Иако роботската хирургија не е новитет, досегашните системи, како што е добро познатата платформа da Vinci, користат специјализирани роботски раце со кои хирургот управува преку конзола. Новото истражување се разликува по тоа што користи хуманоидни роботи со форма и движења слични на човек, што може да донесе поголема флексибилност во операционите сали.

Пред да преминат на хируршки зафат, истражувачите ги тестирале роботите преку серија задачи за проверка на нивната прецизност. Тие најпрво манипулирале со различни предмети и хируршки инструменти во лабораториски услови, со постојан надзор и контрола од страна на хирурзи. Откако било потврдено дека системот функционира сигурно, следувале операциите врз живите животни.

Во текот на интервенциите, хирургот управувал со роботот од далечинска конзола, додека друг член од медицинскиот тим бил присутен покрај операционата маса. Во еден момент во процесот бил активиран и втор хуманоиден робот како дополнителен асистент. И покрај тоа што во една од операциите дошло до мало крвавење, ситуацијата била брзо ставена под контрола и двете интервенции биле успешно завршени.

Еден од авторите на студијата, хирургот Шанглеи Лиу, истакнува дека искуството потсетувало на раните денови на современата роботска хирургија. Според него, за време на тестирањата биле забележани очекувани ограничувања, како повремено доцнење на сигналот, потреба од повторно позиционирање на инструментите и судири меѓу роботските раце. Сепак, тој нагласува дека напредокот е исклучително брз.

Лиу посочува дека на првите генерации роботски хируршки системи им биле потребни децении за да стигнат до успешни операции врз живи животни, додека овој проект ја достигнал истата фаза за само девет месеци. Според него, тоа укажува дека понатамошниот развој на технологијата би можел да биде значително побрз отколку што било случај во минатото.

Хирургот Рајан Бродерик, кој директно управувал со роботот за време на операциите, признава дека секоја нова технологија носи одредена неизвесност, но додава дека системот бил доволно развиен за да овозможи сигурна работа. Тој оценува дека чувството при управување со хуманоидниот робот било многу слично на користење на комерцијалните роботски системи кои веќе се применуваат во современата хирургија.

Според Бродерик, роботската платформа придонела за поголема прецизност при изведување на интервенциите и истовремено го намалила физичкиот замор на хирургот, што е една од клучните предности на ваквите технологии.

Истражувачите нагласуваат дека хуманоидните роботи имаат и дополнителни практични предности во споредба со постојните хируршки системи. Тие зафаќаат помалку простор, полесно се транспортираат и би можеле да се користат во средини каде што класичната медицинска инфраструктура е ограничена.

Во иднина, ваквата технологија би можела да овозможи хирурзи од големи медицински центри да изведуваат операции на далечина во рурални области, изолирани региони, опасни зони или дури и во вселенски мисии. Дополнително, хуманоидните роботи би можеле да служат како асистенти во ситуации кога нема доволно медицински персонал, овозможувајќи еден хирург да извршува интервенции со поддршка од роботизиран систем.

Иако оваа технологија сè уште е во рана фаза на развој и ќе бидат потребни дополнителни истражувања пред да започне нејзина примена кај луѓе, резултатите од студијата претставуваат важен чекор кон иднина во која роботите би можеле значително да ја прошират достапноста и ефикасноста на современата хирургија.