Над 200 светски економисти предупредуваат: Вештачката интелигенција може радикално да ја промени економијата

Повеќе од 200 водечки економисти и експерти за вештачка интелигенција, меѓу кои и 16 добитници на Нобелова награда, упатија заеднички повик до владите, научната заедница и технолошките компании навреме да се подготват за економските и општествените промени што може да ги донесе забрзаниот развој на вештачката интелигенција. Според нив, доколку не се преземат соодветни мерки, оваа технологија би можела да предизвика трансформации какви што светот не видел од времето на Индустриската револуција.

Предупредувањето е содржано во отвореното писмо насловено „Мораме да дејствуваме сега: Изјава за трансформацијата на економијата под влијание на вештачката интелигенција“, кое го иницираа истакнати економисти и истражувачи од Универзитетот Стенфорд, Универзитетот во Торонто, Универзитетот во Вирџинија и Институтот METR.

Потписниците оценуваат дека напредокот на вештачката интелигенција се одвива со темпо што значително го надминува разбирањето на нејзините економски последици. Според нив, во следната деценија оваа технологија може да стане многу помоќна, со потенцијал длабоко да ги промени пазарот на трудот, продуктивноста, деловните модели и функционирањето на економиите ширум светот.

Во документот се наведува дека вештачката интелигенција носи значајни придобивки, како зголемена продуктивност, побрз технолошки развој и можност за подобрување на животниот стандард. Сепак, експертите предупредуваат дека истовремено постои ризик од масовно исчезнување на одредени работни места, продлабочување на економските нееднаквости и сериозни предизвици за постојните институции.

Поради тоа, економистите сметаат дека носителите на политики, академската заедница и технолошките компании треба уште сега да започнат со развој на стратегии кои ќе овозможат вештачката интелигенција да биде насочена кон поддршка на луѓето, наместо кон нивна целосна замена. Според нив, неопходно е создавање нови регулативи, институции и механизми кои ќе обезбедат придобивките од технолошкиот напредок да бидат распределени пошироко во општеството.

Еден од иницијаторите на писмото, професорот Ерик Бринјолфсон од Универзитетот Стенфорд, истакнува дека човештвото се наоѓа во период кога можностите на вештачката интелигенција се развиваат многу побрзо отколку што економистите и креаторите на политики успеваат да ги анализираат нивните ефекти. Според него, токму во оваа неизвесност се кријат и најголемите можности, но и најсериозните ризици, поради што е неопходно навремено планирање.

Добитникот на Нобеловата награда Мајкл Спенс предупредува дека комбинацијата од брзиот технолошки напредок и големата неизвесност околу неговото влијание бара ангажман на сите релевантни институции. Според него, само со координирани активности може да се обезбеди развојот на вештачката интелигенција да придонесе за економски напредок без сериозни негативни последици врз општеството.

Сличен став има и нобеловецот Дарон Аџемоглу од Масачусетскиот институт за технологија, кој оценува дека е неопходно уште сега да се воспостават механизми што ќе ги намалат ризиците и ќе овозможат технологијата да работи во корист на работниците, компаниите и пошироката заедница.

Професорот Антон Коринек предупредува дека за разлика од претходните технолошки револуции, кога општествата имале децении за приспособување, развојот на вештачката интелигенција би можел да се случува многу побрзо. Според него, доколку институциите чекаат целосна сигурност пред да реагираат, постои опасност да се соочат со последиците пред да бидат подготвени за нив.

Истражувачот Том Канингем од Институтот METR додава дека моменталната ситуација е исклучително тешка за предвидување, бидејќи никој со сигурност не може да процени како ќе изгледа следната фаза од развојот на вештачката интелигенција. Затоа, смета тој, потребен е координиран меѓународен пристап кој ќе овозможи подобро разбирање на економските и општествените ефекти од оваа технологија.

Писмото претставува уште едно предупредување дека развојот на вештачката интелигенција повеќе не е само технолошко прашање, туку и едно од најважните економски и општествени прашања на иднината. Додека потенцијалот за зголемување на продуктивноста и економскиот раст е огромен, експертите сметаат дека навременото креирање политики ќе биде клучно за придобивките од оваа револуција да бидат достапни за поширокото општество, а не само за мал број компании и поединци.