Скандал во Meta: Алгоритми наместо менаџери одлучувале кој ќе добие отказ

Десетици поранешни вработени во Meta поднесоа тужба против компанијата, обвинувајќи ја дека при неодамнешните масовни отпуштања користела системи базирани на вештачка интелигенција за избор на работниците кои ќе останат без работа. Според наводите во тужбата, алгоритмите непропорционално ги погодиле лицата кои користеле породилно или медицинско отсуство, како и вработените кои побарале приспособување на работните услови поради здравствени причини или попреченост.

Судскиот спор е поврзан со отпуштањето на околу 8.000 вработени во Meta претходно оваа година. Тужителите тврдат дека одлуките не биле донесени врз основа на проценки од менаџерите, туку со помош на интерни системи за анализа кои ги оценувале перформансите преку различни дигитални показатели. Според нив, алгоритмите користеле податоци како активност на компјутер, притискање на копчиња, работни навики и други индикатори за продуктивност.

Во тужбата се наведува дека ваквиот пристап не ја земал предвид реалната состојба на вработените кои биле отсутни поради законски оправдани причини. Лицата на породилно или медицинско отсуство, како и оние кои работеле со прилагодени услови поради попреченост, природно имале помала дигитална активност, што, според тужителите, довело до пониски оценки и нивно вклучување на листата за отпуштање.

Меѓу 26-те лица опфатени со тужбата има вработени кои тврдат дека отказ добиле непосредно пред породување, за време на медицинско лекување или кратко по започнувањето на одобрено боледување. Тие сметаат дека компанијата практично ги санкционирала поради користење права загарантирани со закон.

Meta ги отфрла сите обвинувања. Од компанијата соопштија дека одлуките за организациските промени и намалувањето на бројот на вработени ги носеле луѓе, а не системи за вештачка интелигенција, оценувајќи дека наводите во тужбата немаат фактичка основа.

Во постапката се споменува и интерна програма за следење на активноста на вработените, која, според тужителите, собирала информации за користење на компјутерите, движење на глувчето, интернет-прелистување, електронска пошта, пораки и локација на службените уреди. Оваа програма предизвика незадоволство кај дел од персоналот, по што повеќе од 1.600 вработени потпишаа петиција со тврдење дека се нарушуваат нивните права. Компанијата во јуни објави дека програмата е суспендирана.

Адвокатите на тужителите бараат судот да нареди независна ревизија на системите за вештачка интелигенција што ги користи Meta, како и привремена забрана за спроведување слични отпуштања додека трае постапката. Дополнително, тие бараат поранешните работници да бидат вратени на своите работни места и да добијат надомест за изгубените плати, акции, бенефиции и други финансиски права. Според нив, доколку отказите останат во сила, дел од засегнатите би можеле да се соочат со губење на здравственото осигурување во чувствителни периоди, како бременост или лекување, а кај странските работници би можеле да се појават и проблеми поврзани со нивниот имиграциски статус.