Јапонска студија открива: Возењето автомобил со рачен менувач може да придонесе за подобра работа на мозокот

Возењето автомобил со рачен менувач не е само прашање на навика или стил на управување, туку би можело да има и позитивно влијание врз работата на мозокот. До ваков заклучок доаѓаат јапонски научници, кои во своето најново истражување посочуваат дека постојаната координација на движењата и донесувањето брзи одлуки при менување брзини претставуваат дополнителен когнитивен ангажман што може да придонесе за одржување на менталните способности.

Истражувањето го предводел професорот Рјута Кавашима од Универзитетот Тохоку, еден од најпознатите јапонски експерти во областа на невронауката. Кавашима е познат и по својата работа на проектот Brain Age на Nintendo, кој се темели на концептот дека мозокот може да се одржува активен преку редовни ментални вежби.

Според резултатите од студијата, управувањето со автомобил со рачен менувач значително повеќе го активира префронталниот кортекс, регионот на мозокот задолжен за концентрацијата, планирањето, меморијата и носењето одлуки. За разлика од автоматскиот менувач, каде што голем дел од процесите се извршуваат без учество на возачот, кај рачниот менувач возачот постојано мора да ја следи брзината на движење, работата на моторот, сообраќајните услови и во вистински момент да го избере соодветниот степен на пренос.

Ова бара истовремена координација на рацете и нозете, постојано внимание и брзо реагирање, што претставува дополнителен ментален напор. Научниците сметаат дека ваквиот вид секојдневна активност може да делува како природна вежба за мозокот, особено кај повозрасните лица, кај кои зачувувањето на когнитивните функции станува сè поважно.

Истражувачите нагласуваат дека со сè поголемата распространетост на автоматските менувачи и развојот на автономните возила, улогата на возачот постепено се намалува. Современите автомобили преземаат сè повеќе задачи, а тоа значи и помалку ментален ангажман за лицето зад воланот.

И покрај потенцијалните придобивки што ги посочува студијата, реалноста на автомобилскиот пазар покажува поинаков тренд. Рачните менувачи стануваат сè поретки, особено во развиените земји. Во Јапонија денес тие учествуваат со само еден до два проценти во продажбата на нови автомобили и најчесто се нудат кај поевтини комерцијални возила или спортски модели.

Меѓу ретките модели што сè уште се достапни со три педали се некои компактни комерцијални возила како Suzuki Carry, Suzuki Every, Daihatsu Hijet и Honda N-Van. Во исто време, голем број популарни патнички автомобили, меѓу кои Toyota Corolla и Honda Civic, на јапонскиот пазар се нудат исклучиво со автоматски CVT менувачи, додека класичниот рачен менувач останува резервиран претежно за спортските изведби.

Научниците сепак предупредуваат дека нивното истражување не треба да се толкува како доказ дека рачниот менувач може да спречи стареење на мозокот или развој на невродегенеративни заболувања. Наместо тоа, резултатите укажуваат дека секојдневните активности кои бараат поголема концентрација, координација и активно размислување можат да придонесат за одржување на когнитивната активност.

Студијата отвора и пошироко прашање за влијанието на автоматизацијата врз човековите способности. Како што технологијата презема сè повеќе задачи што порано ги извршувале луѓето, експертите сметаат дека ќе биде потребно да се најдат нови начини за одржување на менталната активност. Во тој контекст, менувањето брзини кај автомобилите со рачен менувач можеби претставува една од ретките секојдневни активности што и понатаму бара целосно внимание, брзо размислување и координирано дејствување.