Нова генерација економско лидерство: како се гради платформа за инвестиции, партнерства и бизнис поврзување меѓу Шведска и Македонија

Во современата глобална економија, бизнис коморите сè повеќе имаат улога на активни платформи што ги поврзуваат пазарите, компаниите и инвеститорите, наместо да бидат само формални организации. Тие стануваат клучни актери во создавање доверба, олеснување на соработката и отворање нови деловни можности. Во таа насока, Swedish–Macedonian Chamber of Commerce (SMCC), под водство на Самуел како Executive Director, се позиционира како мост меѓу Шведска и Македонија. Фокусот е насочен кон претворање на потенцијалот за економска соработка во конкретни партнерства, инвестиции и заеднички проекти. Преку поврзување на компании, институции и професионалци од двете земји, Комората работи на зајакнување на економските односи, градење доверба меѓу деловните култури и олеснување на пристапот до нови пазари, со посебен акцент на иновации, одржлив развој и модерни деловни практики.

Како започна Вашиот професионален пат и што Ве мотивираше да станете Executive Director на Swedish–Macedonian Chamber of Commerce (SMCC)?

Мојот професионален пат започна во Шведска, каде што имав можност да работам во различни институции и организации поврзани со јавниот сектор, меѓународната соработка, безбедноста и европските прашања. Низ годините стекнав искуство во шведски државни институции, како и во Европскиот парламент, каде што работев со прашања поврзани со надворешната политика, човековите права, демократијата и меѓународните односи.
Покрај институционалното искуство, секогаш сум бил активно вклучен и во граѓанскиот сектор, младинското лидерство и меѓународните мрежи. Тоа ми помогна да разберам колку е важно да се градат мостови меѓу луѓе, институции и пазари. Бидејќи имам македонско потекло, а сум израснат и професионално формиран во Шведска, секогаш чувствував посебна одговорност и желба да придонесам кон посилно поврзување на двете земји.
Мотивацијата да станам Executive Director на Swedish–Macedonian Chamber of Commerce дојде токму од таа идеја: да го искористам моето шведско искуство, меѓународна перспектива и познавање на македонскиот контекст за да создадеме конкретна платформа за економска соработка. За мене, SMCC не е само бизнис комора, туку мост меѓу две земји, две деловни култури и два потенцијала кои можат многу повеќе да соработуваат.
Верувам дека Шведска и Македонија имаат голем простор за посилни деловни односи, инвестиции, знаење, иновации и партнерства.

Како млад лидер во SMCC, со кои најголеми предизвици се соочивте кога започнавте да ја водите организацијата?

Кога започнав да ја водам SMCC, еден од најголемите предизвици беше фактот дека организацијата беше во фаза на градење и позиционирање. Тоа значи дека требаше истовремено да се работи на повеќе нивоа: да се изгради доверба кај компаниите, да се постави структурата на организацијата, да се развијат партнерства, да се привлечат членки и да се покаже дека Комората може да создава реална вредност.
Како млад лидер, предизвик беше и тоа што требаше брзо да се докаже професионалност, сериозност и кредибилитет пред компании, институции и партнери. Во деловниот свет довербата не се добива автоматски, туку се гради преку резултати, одговорност, јасна комуникација и континуитет. Затоа, од самиот почеток беше важно SMCC да не биде само формална организација, туку активна платформа која иницира средби, настани, дијалог, конкретни поврзувања и можности.
Друг предизвик беше да се објасни што точно значи една модерна бизнис комора. Денес, коморите не треба да бидат само места за формално членство, туку активни центри за знаење, економска анализа, комуникација, застапување и меѓународно поврзување. Нашата задача беше да покажеме дека SMCC може да биде таков современ партнер за компаниите.

Кои се клучните цели на SMCC во поврзувањето на шведски и македонски
компании?

Клучната цел на SMCC е да создаде практична и доверлива платформа за поврзување на шведски и македонски компании. Тоа значи дека не сакаме само да зборуваме за потенцијал, туку да помогнеме тој потенцијал да се претвори во конкретни состаноци, партнерства, инвестиции, трговија и заеднички проекти.
Една од главните цели е да ги информираме шведските компании за можностите што постојат во Македонија. Земјата има стратешка локација, конкурентни трошоци, квалификувана работна сила, силен потенцијал во ИКТ секторот, производството, енергетиката, здравството, агробизнисот, и услугите. Од друга страна, македонските компании можат многу да добијат преку пристап до шведскиот пазар, шведски стандарди, технологија, зелени решенија, иновации и управувачки модели.
SMCC исто така има цел да ја зајакне видливоста на шведските компании кои веќе се присутни во Македонија. Многу од нив придонесуваат со високи стандарди, одговорно работење, иновации, знаење и нови работни места. Важно е тие примери да бидат препознаени и истакнати.

Што според Вас ги прави успешни бизнис партнерствата меѓу две различни пазари
како Шведска и Македонија?

Успешните партнерства меѓу различни пазари се градат пред сè на доверба, разбирање и
долгорочна перспектива. Шведска и Македонија имаат различни деловни култури, различни административни системи и различни начини на комуникација, но токму затоа е потребна добра подготовка и правилно посредување.
Шведските компании обично имаат силен фокус на транспарентност, долгорочно планирање, одржливост, квалитет и јасни процеси. Македонскиот пазар, пак, нуди флексибилност, претприемачки дух, брза адаптација и силна желба за меѓународна соработка. Кога овие две предности ќе се спојат, може да се создадат многу успешни партнерства.
За едно партнерство да биде успешно, двете страни треба да разберат што очекува другата страна. Не е доволно само да се има добар производ или услуга. Потребно е да се разбере пазарот, регулативата, културата на работење, ценовната логика, каналите на продажба и долгорочните цели. Тука улогата на SMCC е важна, бидејќи Комората може да помогне во создавање доверба и намалување на ризиците при првиот контакт.
Исто така, успешните партнерства не треба да се гледаат само како извоз или продажба. Тие можат да бидат и заеднички развој на производи, трансфер на знаење, инвестиции, заеднички настап на трети пазари, иновациски проекти или соработка во областа на одржливоста. Најдобрите партнерства се оние каде што двете страни чувствуваат дека создаваат заедничка вредност.

Колку е важно за младите професионалци да бидат дел од меѓународни мрежи и
организации како SMCC?

За младите професионалци, меѓународните мрежи се исклучително важни. Денес кариерата не се гради само преку формално образование, туку и преку контакти, искуства, изложеност на различни култури, разбирање на меѓународни процеси и способност да се работи во различни средини.
Организации како SMCC можат да им понудат на младите пристап до компании, лидери, институции и проекти кои инаку би биле тешко достапни. Преку вакви мрежи младите можат да научат како функционира бизнис дипломатијата, како се организираат меѓународни настани, како се комуницира со компании, како се развиваат партнерства и како се гради професионален кредибилитет.
Особено за младите во Македонија, важно е да видат дека меѓународната кариера не мора секогаш да значи заминување од земјата. Напротив, преку вакви организации тие можат да работат со меѓународни партнери, да стекнуваат искуство и да придонесуваат кон развојот на локалната економија. Тоа е многу важна порака.
Јас лично верувам дека младите треба да бидат повеќе вклучени во економската дипломатија, претприемништвото и меѓународната соработка. Тие носат нова енергија, нови идеи, дигитални вештини и поинаков начин на размислување. Ако им се даде простор, тие можат значително да придонесат кон модернизација на организациите и кон посилно поврзување на нашата земја со с ветот.

Каква улога имаат иновациите, дигитализацијата и новите технологии во работата
на бизнис коморите денес?

Иновациите, дигитализацијата и новите технологии имаат сè поголема улога во работата на бизнис коморите. Денес, компаниите очекуваат побрза комуникација, поконкретни информации, подобра анализа на пазарите и поефикасно поврзување. Тоа значи дека и коморите мора да се менуваат.
Иновациите се важни и во начинот на кој коморите размислуваат за својата улога. Не е доволно само да се организираат традиционални настани. Треба да се создаваат нови формати: секторски работни групи, иновациски платформи, партнерства со стартапи, ESG иницијативи, AI и дигитализациски проекти, како и програми за развој на таленти.
Новите технологии, особено вештачката интелигенција, ќе имаат големо влијание врз бизнисот во следните години. Затоа, коморите треба да им помогнат на компаниите подобро да ги разберат овие промени и да се подготват за нив. SMCC сака да биде дел од тој процес, не само како организатор на настани, туку како платформа за знаење, дијалог и практична поддршка.

Како ја гледате иднината на бизнис соработката меѓу Македонија и Шведска во
следните 5–10 години?

Ја гледам иднината на бизнис соработката меѓу Македонија и Шведска како многу позитивна, но и како нешто што треба активно да се гради. Потенцијалот постои, но тој нема сам да се реализира. Потребни се конкретни иницијативи, подобра промоција, повеќе директни контакти и поголема институционална и деловна координација.
Во следните 5 до 10 години верувам дека соработката може значително да се зголеми во неколку клучни области. Прво, во ИКТ и дигиталните услуги, каде што Македонија има силен талент и конкурентност, а шведските компании имаат постојана потреба од иновации, развој и технолошки капацитет. Второ, во зелената транзиција, енергетиката и одржливоста, каде што Шведска има огромно искуство, а Македонија има потреба од инвестиции, знаење и модерни решенија. Трето, во здравството, производството, агробизнисот, транспортот, образованието и аутсорсингот, каде што веќе има простор за конкретни партнерства.
Исто така, верувам дека Македонија може да стане многу поинтересна за шведските и нордиските компании како блиска европска дестинација за nearshoring, технички услуги, регионални партнерства и деловна експанзија. Во време кога компаниите бараат стабилни, блиски и конкурентни пазари, Западен Балкан може да има значајна улога. Од друга страна, македонските компании треба повеќе да гледаат кон Шведска и нордискиот регион како пазар на можности. Тоа е пазар со високи стандарди, но и со голем потенцијал за компании кои нудат квалитет, иновација и професионалност.
Мојата амбиција е SMCC да биде активен двигател на оваа соработка. Во иднина, особено со можноста Комората да се развива во поширока нордиско-македонска платформа, гледам уште поголем простор за регионална и меѓународна соработка. Верувам дека со правилна стратегија, Шведска и Македонија можат да изградат многу посилни економски врски во следната деценија.