Бакарот станува прескап: Автомобилските гиганти и производителите на кабли масовно избираат алуминиум

Рекордниот раст на цената на бакарот во текот на годинава ги поттикнува сè повеќе компании да го заменуваат овој метал со алуминиум во производството на автомобили, електрична инфраструктура и системи за греење и ладење. Иако бакарот и понатаму останува стандард за голем број индустриски примени, високите трошоци и потребата од намалување на тежината на производите ја прават алтернативата со алуминиум сè попривлечна.

Двата метали имаат добра електрична и топлинска спроводливост, но алуминиумот е значително поевтин. Неговата цена е околу четири пати пониска од онаа на бакарот, што им овозможува на производителите значително да ги намалат трошоците. Недостаток е тоа што алуминиумот има околу 61 процент од електричната спроводливост на бакарот, па за постигнување исти перформанси потребни се подебели проводници. Сепак, кога односот меѓу цената на бакарот и алуминиумот достигнува одредено ниво, индустријата сè почесто пресметува дека промената е економски оправдана.

Дополнителна предност на алуминиумот е неговата тежина. Тој е повеќе од три пати полесен од бакарот, што е особено важно за автомобилската индустрија, а пред сè за производителите на електрични возила. Помалата тежина овозможува поголема енергетска ефикасност и подолем досег со едно полнење, што е клучен аргумент во развојот на новите генерации електрични автомобили.

Токму затоа голем број автомобилски производители веќе започнаа постепено да го заменуваат бакарот со алуминиум во електричните инсталации. Италијанскиот Ferrari минатата година воведе алуминиумски кабли во моделот 296, со што, заедно со оптимизацијата на каблите, ја намали вкупната тежина на инсталацијата за меѓу 15 и 20 проценти.

Германскиот BMW уште во 2011 година почна да користи алуминиумски проводници во одредени модели, а со најновата генерација на својата eDrive технологија значително ја прошири употребата на алуминиум и во високонапонските и во нисконапонските системи на електричните возила.

Според извори од индустријата, и Stellantis постепено го применува истиот пристап во своите модели, иако компанијата официјално не ги коментира овие информации.

Tesla, која веќе долго време е меѓу пионерите во употребата на алуминиум за конструкцијата на своите возила, го воведе овој метал и во електричните инсталации на Model Y, а подоцна и кај Cybertruck. Во меѓувреме, сè повеќе кинески производители, меѓу кои AVATR, XPeng и Xiaomi, исто така преминуваат на алуминиумски кабли со цел да ги намалат производствените трошоци и тежината на возилата.

Toyota соопшти дека постојано ги анализира можностите за примена на различни материјали и дека алуминиумот би можел да се користи таму каде што тоа е технички и економски оправдано, додека Volkswagen засега нема планови за масовна замена на бакарот, но веќе го користи алуминиумот во одредени специјализирани компоненти.

Промените не се ограничени само на автомобилската индустрија. Производителите на електрични кабли забележуваат постепено зголемување на употребата на алуминиум, особено поради големите инвестиции што се очекуваат во модернизацијата на електроенергетските мрежи ширум светот. Францускиот Nexans смета дека побарувачката за двата метали ќе остане силна, но очекува алуминиумот да добива сè поголем удел во проектите за изградба и обновување на електричните мрежи поради пониската цена и поголемата достапност.

Најголемиот светски производител на кабли Prysmian наведува дека денес околу 40 проценти од металот што го користи по тежина е алуминиум, што претставува значително зголемување во последните години. Компанијата очекува силен раст на побарувачката благодарение на инвестициите во електроенергетската инфраструктура и центрите за податоци.

Сличен тренд постои и кај дистрибутерите на електрична енергија. Австралиската Energy Queensland веќе со години ги заменува старите бакарни водови со алуминиумски, наведувајќи дека тие се поекономични, подеднакво издржливи, полесни и овозможуваат поставување на подолги распони на далноводите.

Промените се чувствуваат и во индустријата за климатизација и греење. Јапонскиот Daikin призна дека активно работи на намалување на производствените трошоци преку поголема употреба на алуминиум. Американскиот Lennox разви технологија со која бакарните серпентини во клима-уредите и топлинските пумпи ги заменува со алуминиумски, со што ги намалува тежината и ризикот од корозија. Слична технологија веќе применува и Carrier, кој од 2023 година ги користи алуминиумските серпентини кај своите модели наменети за крајбрежни подрачја.

Иако бакарот останува незаменлив во најсложените и најзахтевните технички примени, актуелните ценовни движења сè повеќе ја менуваат рамнотежата на пазарот. За многу компании, алуминиумот повеќе не е само поевтина алтернатива, туку стратешки материјал што може да обезбеди пониски трошоци, помала тежина и поголема конкурентност во индустриите кои брзо се трансформираат.