Научниците пресметаа кога би можел да настапи крајот на човештвото – математички модел посочува изненадувачка година

Дали е можно математиката да понуди одговор на едно од најголемите прашања во историјата – кога ќе исчезне човештвото? Иако звучи како научна фантастика, дел од научната заедница со децении ја разгледува токму оваа можност преку статистички модел познат како Аргумент на судниот ден, кој се обидува да пресмета колку долго би можел да опстане човечкиот вид.

Теоријата, која ја предложил австралискиот астрофизичар Брендон Картер, не се заснова на предвидување на конкретна катастрофа, туку на математичка анализа на местото што денешните луѓе го заземаат во вкупната историја на човештвото. Според овој модел, бројот на луѓе кои некогаш ќе живеат на Земјата е конечен, а секој човек претставува случаен дел од таа низа. Од ова произлегува статистичка проценка за тоа колку долго би можел да трае човечкиот вид.

Основата на оваа хипотеза лежи во Коперниковиот принцип, според кој ниту нашата положба во просторот, ниту нашето време на постоење не треба да се сметаат за нешто исклучително или привилегирано. Со други зборови, ако нашето место во историјата е просечно, тогаш е можно преку статистика да се направи приближна проценка за вкупниот број луѓе што некогаш ќе живеат.

Истата логика во минатото била користена и за проценки во сосема различни области. Американскиот физичар Џ. Ричард Гот III, на пример, ја применил оваа метода за предвидување колку долго ќе траат одредени театарски претстави, а подоцна моделот почнал да се анализира и во контекст на долгорочната иднина на човештвото.

Според сегашните проценки, досега на Земјата се родиле околу 60 милијарди луѓе. Ако се применат математичките пресметки од Аргументот на судниот ден, постои околу 95 проценти веројатност дека вкупниот број луѓе кои некогаш ќе живеат ќе достигне приближно 1,2 трилиони. Доколку светската популација во иднина се стабилизира на околу 10 милијарди жители, а просечниот животен век остане околу 80 години, моделот сугерира дека човештвото би можело да исчезне околу 11.146 година, односно за нешто повеќе од девет илјади години.

Сепак, самите автори на оваа теорија потенцираат дека станува збор исклучиво за статистички модел, а не за научно предвидување или сигурна прогноза за иднината. Резултатите зависат од бројни претпоставки кои лесно можат да се променат. На пример, доколку денешната генерација всушност се наоѓа меѓу првите неколку проценти од сите луѓе што некогаш ќе живеат, тогаш целата пресметка би добила сосема поинаков исход.

Дополнително, иднината на човештвото ќе зависи од многу фактори што математичкиот модел не ги зема предвид. Климатските промени, природните катастрофи, глобалните конфликти, технолошкиот развој или евентуалното населување на други планети би можеле значително да го променат текот на човечката цивилизација.

На уште подолг временски рок, научниците потсетуваат дека еволуцијата на Сонцето неизбежно ќе ја направи Земјата непогодна за живот, бидејќи нашата ѕвезда во далечната иднина ќе се прошири во фаза на црвен џин. Но, тоа сценарио се очекува дури по неколку милијарди години и нема директна врска со математичкиот модел на Картер.

Иако Аргументот на судниот ден продолжува да предизвикува интерес и бројни дебати меѓу научниците, повеќето експерти нагласуваат дека неговите резултати не треба да се сфаќаат како точен датум за крајот на човештвото, туку како интелектуален експеримент кој покажува како статистиката може да се примени и на прашања за кои сè уште нема конечни научни одговори.