Дубаи подготви итен план за спас на економијата по нападите на Иран и заминувањето на инвеститорите

Дубаи презеде низа итни економски мерки за да ја зачува довербата на инвеститорите и да го ублажи влијанието од воениот конфликт меѓу Иран и Соединетите Американски Држави, кој во март предизвика сериозни безбедносни и економски потреси во регионот. Само неколку дена откако иранските напади се проширија и кон цели во Обединетите Арапски Емирати, највисокото раководство на емиратот организираше затворен состанок со стотици претставници на бизнис-заедницата за да изнајде начини за ограничување на економските последици.

На состанокот, одржан во хотелот „Мејдан“, присуствувале водечки личности од финансискиот сектор, авиоиндустријата, недвижностите и големите семејни компании, како и претставници на меѓународни инвестициски институции. Меѓу нив биле претседателот на авиокомпанијата Emirates Тим Кларк, основачот на DAMAC Хусеин Саџвани, како и претставници на Rothschild, UBS и други глобални финансиски институции. Состанокот го предводел директорот на Одделот за економија и туризам на Дубаи, Хелал Саид Ал Мари, а активно учествувал и престолонаследникот на Дубаи, шеикот Хамдан бин Мохамед бин Рашид Ал Мактум.

Според извори запознаени со разговорите, главниот фокус бил насочен кон три клучни прашања – како повторно да се привлечат туристите, како да се врати довербата на инвеститорите и на кој начин државата може да им помогне на компаниите погодени од кризата. Властите им порачале на присутните дека ќе обезбедат финансиска и институционална поддршка, додека паралелно работат на стабилизирање на синџирите на снабдување и на зачувување на економската активност.

Набргу по состанокот, Дубаи објави пакет економска помош вреден 2,5 милијарди дирхами, односно околу 681 милион американски долари. Средствата главно се насочени кон туризмот, малопродажбата и другите сектори кои претрпеа најголеми загуби поради намалениот број посетители и нарушените деловни активности.

Иако неодамнешниот мировен договор меѓу САД и Иран донесе привремено олеснување, аналитичарите предупредуваат дека обновувањето на довербата нема да биде брз процес. Според нив, инвеститорите сега не бараат само гаранции дека последната криза е надмината, туку сакаат јасни механизми што ќе покажат како властите ќе реагираат доколку повторно дојде до ескалација на тензиите во регионот.

Во изминатите месеци биле организирани и повеќе средби со меѓународни инвеститори преку водечки светски банки, со цел да се задржи интересот за вложувања во емиратот и да се спречи одлив на капитал. Од Одделот за економија и туризам на Дубаи нагласуваат дека ваквата комуникација со приватниот сектор е дел од долгорочниот модел на соработка кој придонесува за стабилноста на локалната економија.

Дубаи, чија економија речиси во целост се потпира на финансиските услуги, трговијата, туризмот и логистиката, а не на приходите од нафта, се најде под силен притисок поради конфликтот. Според проценките на HSBC, економскиот раст во земјите од Персискиот Залив би можел значително да забави во текот на годинава, а Дубаи и Абу Даби би можеле да забележат осетен пад на економската активност надвор од нафтениот сектор.

Последиците веќе се чувствуваат во туристичката индустрија. Хотелската исполнетост нагло се намали, додека дел од трговските рути се пренасочија преку Оман и Саудиска Арабија за да се избегне Ормутскиот Теснец. Иако авионскиот сообраќај постепено се нормализира, а рестораните повторно бележат поголем број посетители, експертите предупредуваат дека закрепнувањето ќе биде различно од сектор до сектор.

Дополнителен показател за нарушената доверба е движењето на странскиот капитал. Дубајската финансиска берза, која на почетокот на годината бележеше значителен прилив на странски инвестиции, до средината на јуни регистрираше нето-одлив на капитал, што ја одразува претпазливоста на инвеститорите во услови на геополитичка неизвесност.

За да ја заштити финансиската стабилност, Централната банка на Обединетите Арапски Емирати во март активираше пакет за поддршка на банкарскиот систем, поткрепен со девизни резерви поголеми од 270 милијарди долари. Иако сегашната директна економска помош е далеку помала од мерките преземени за време на пандемијата, властите паралелно продолжуваат со реализација на големи инфраструктурни проекти, меѓу кои новата метро-линија вредна 9,3 милијарди долари, проширувањето на аеродромот и новиот мегапроект на компанијата Emaar, чија вредност се проценува на околу 55 милијарди долари.

Економските аналитичари сметаат дека идниот развој најмногу ќе зависи од стабилноста на безбедносната состојба во регионот. Доколку мировниот процес продолжи и тензиите останат под контрола, довербата на инвеститорите постепено ќе се враќа. Но, доколку повторно се појави неизвесност, капиталот и деловните активности би можеле повторно да се насочат кон побезбедни пазари.