По историското ИПО: SpaceX влегува во период на клучни тестови за инвеститорите

Спектакуларното деби на SpaceX на берзата го привлече вниманието на инвеститорите ширум светот, но по првичната еуфорија фокусот сега се префрла кон низа настани кои во следните неколку месеци би можеле значително да влијаат врз движењето на акцијата на компанијата и поширокиот пазар.

Најголемата иницијална јавна понуда во историјата на американскиот пазар помина со силна побарувачка од институционални и мали инвеститори. Аналитичарите оценуваат дека успехот на дебито во голема мера е поттикнат од довербата што инвеститорите ја имаат во Илон Маск и неговите претходни деловни успеси. Сепак, веднаш по листирањето се отвори прашањето дали сегашната вредност на компанијата е одраз на нејзините реални финансиски резултати или на очекувањата поврзани со идниот раст.

Дел од пазарните учесници сметаат дека голем број инвеститори во моментот повеќе се насочени кон краткорочно тргување отколку кон долгорочно вложување. Според нив, токму тоа може да придонесе за засилена нестабилност на цената во наредниот период.

Еден од првите значајни моменти ќе биде почетокот на тргувањето со опции на акциите на SpaceX. Овој финансиски инструмент им овозможува на инвеститорите да шпекулираат со идните движења на цената со релативно мал почетен капитал. Поради очекуваната висока волатилност, аналитичарите предвидуваат исклучително активен пазар на опции уште од првите денови.

Дополнителен фактор што би можел да влијае врз цената е постепеното укинување на ограничувањата за продажба на акциите што ги поседуваат раните инвеститори и вработените. Наместо класичниот шестмесечен период на блокада, компанијата се одлучи за фазен пристап со кој акциите постепено ќе стануваат достапни за тргување. Намерата е да се избегне нагол прилив на акции на пазарот во еден ден, но ваквиот модел истовремено создава ризик од повеќекратни бранови на продажен притисок.

Одредени брокерски куќи веќе воведоа минимални периоди на задржување на акциите добиени преку јавната понуда. Кога тие рокови ќе истечат, дел од инвеститорите би можеле да се одлучат за реализирање на добивките, што дополнително може да ја зголеми нестабилноста.

Внимание привлекува и таканаречената „greenshoe“ опција, механизам што често се користи при големи берзански дебија за стабилизирање на цената на акцијата. Во рамки на оваа можност, водечкиот андеррајтер Morgan Stanley има право во рок од 30 дена да купи дополнителни 15 проценти од акциите по цената утврдена во јавната понуда. Овој инструмент им овозможува на банките што го организираат листирањето да интервенираат доколку се појават силни осцилации во тргувањето.

Инвеститорите со нетрпение го очекуваат и следниот финансиски извештај на компанијата. Иако точниот датум сè уште не е објавен, резултатите би можеле повторно да ја отворат дебатата околу оправданоста на вреднувањето на компанијата. Минатата година SpaceX пријави загуба од 4,94 милијарди долари при приходи од 18,7 милијарди долари, додека пазарната вредност по листирањето достигна околу два трилиони долари.

Паралелно со тоа, компанијата наскоро треба да стане дел од неколку значајни берзански индекси, меѓу кои Nasdaq 100, како и одредени индекси на MSCI и Russell. Таквиот чекор ќе ги принуди бројните индексни и пасивни фондови автоматски да купуваат акции на SpaceX, што според многумина може да создаде дополнителна побарувачка и поддршка за цената на акцијата.

Сепак, дел од аналитичарите предупредуваат дека со вклучувањето во големите индекси, милиони инвеститори индиректно ќе станат сопственици на акции на компанијата преку пензиски и инвестициски фондови, без притоа активно да донеле одлука за таква инвестиција. Според нив, тоа ја отвора и дилемата дали пасивните инвеститори се доволно свесни за ризиците што ги носи вложувањето во компанија чија вредност и понатаму е предмет на жестоки дебати на Волстрит.

Следните неколку месеци затоа ќе бидат клучни за SpaceX. Од начинот на кој пазарот ќе ги апсорбира претстојните настани ќе зависи дали ентузијазмот по историското берзанско деби ќе продолжи или инвеститорите ќе почнат покритички да ја преиспитуваат реалната вредност на компанијата.