Европските автомобилски гиганти бараат правило „Произведено во Европа“

Европската автомобилска индустрија бара посилна заштита на домашното производство во услови на сè поостра глобална конкуренција и забрзана транзиција кон електрична мобилност. Најголемите европски производители на автомобили – Volkswagen, Renault и Stellantis – упатија заедничка иницијатива до институциите на Европската Унија, предлагајќи воведување на принципот „Произведено во Европа“ како дел од идната индустриска политика на континентот.

Трите компании, кои заедно учествуваат со околу 60 проценти од производството на возила во Европа, сметаат дека е неопходно поголем дел од вредноста на автомобилите што се продаваат на европскиот пазар да се создава во рамките на Унијата. Според нивниот предлог, најмалку 70 проценти од вредноста на едно возило би требало да потекнува од европско производство, вклучувајќи го развојот на технологијата, инженерските решенија, производството на компоненти и финалното склопување.

Иницијативата доаѓа во период кога европските производители се соочуваат со сериозни предизвици. Силната конкуренција од Кина, високите цени на енергијата, растечките производствени трошоци и потребата од огромни инвестиции во електрични возила создаваат дополнителен притисок врз профитабилноста и конкурентноста на индустријата.

Производителите предупредуваат дека не станува збор само за заштита на автомобилскиот сектор, туку и за зачувување на пошироката индустриска база на Европа. Автомобилската индустрија е еден од најголемите работодавачи на континентот и е тесно поврзана со илјадници компании кои произведуваат делови, електроника, батерии и логистички услуги. Според нив, секое преместување на производството надвор од Европа има последици што се чувствуваат низ целиот индустриски синџир.

Дополнителна загриженост предизвикува фактот што европскиот автомобилски пазар сè уште не се вратил на нивото од пред пандемијата. Производителите проценуваат дека денес во Европа се продаваат околу три милиони помалку возила отколку во 2019 година. Високата инфлација, поскапите кредити и неизвесноста околу електричната транзиција влијаат врз одлуките на потрошувачите, што резултира со послаб пазар и намалено искористување на производствените капацитети.

Една од клучните теми во иницијативата е и производството на батерии, кое се смета за стратешки важно за иднината на автомобилската индустрија. Во моментов, најголемиот дел од светското производство на батерии е концентрирано во Азија, особено во Кина, што ја прави Европа зависна од увоз во сектор кој ќе биде од суштинско значење за развојот на електричните возила во следните децении.

Поради тоа, автомобилските компании бараат поголема поддршка за европските производители на батерии, како и регулаторни мерки што ќе овозможат развој на подостапни електрични автомобили. Според нив, успехот на зелената транзиција ќе зависи од способноста електричните возила да станат финансиски достапни за поширок круг граѓани.

Во својата порака до европските институции, производителите нагласуваат дека не бараат затворање на европскиот пазар ниту ограничување на меѓународната трговија. Наместо тоа, тие повикуваат на политики кои ќе помогнат да се задржи индустриското производство во Европа и да се спречи понатамошното префрлање на фабрики и инвестиции во други делови од светот.

Барањето за воведување на принципот „Произведено во Европа“ се смета за дел од пошироката дебата за иднината на европската индустрија. Во време кога економската конкуренција станува сè поизразена, а технолошките промени се одвиваат со невидено темпо, производителите предупредуваат дека Европа мора да најде начин да ја зачува својата производствена моќ и да остане конкурентна на глобалниот пазар.