Транзитот низ Ормускиот теснец достигна рекордни цени, бродовите плаќаат и до два милиона долари

Пловидбата низ еден од најважните светски енергетски коридори, Ормускиот теснец, станува сè поскапа, откако Иран воведе нов систем на наплата за транзит. Според информации од ирански извори, бродовите во моментов издвојуваат меѓу 1,5 и два милиона долари за да добијат дозвола за безбеден премин низ ова стратешко мореузје.

Новите мерки произлегуваат од планот за управување со теснецот, кој неодамна беше инициран од иранските власти. Во рамки на таа стратегија е формирана и посебна државна агенција задолжена за регулирање на сообраќајот и координација со надлежните институции, под директен надзор на безбедносните структури на земјата.

Средствата собрани од транзитните такси се слеваат во државниот буџет и се распределуваат за однапред утврдени цели, додека проценките на економските експерти укажуваат дека Иран би можел да инкасира до 7,5 милијарди долари годишно од оваа основа.

Ормускиот теснец има клучно значење за глобалната економија, бидејќи низ него поминува значителен дел од светските испораки на нафта и гас. Секое нарушување во овој регион има потенцијал да предизвика сериозни последици врз цените на енергенсите, снабдувачките синџири и пошироката економска стабилност. Токму затоа, контролата врз овој коридор претставува важен геополитички инструмент за Техеран.

Од почетокот на функционирањето на новата агенција за управување, поднесени се барања од повеќе од 300 странски пловни објекти за добивање дозвола за транзит. Најголем дел од нив се бродови кои излегуваат од Персискиот Залив, а нивните крајни дестинации најчесто се азиските пазари, особено Кина и Индија. Од друга страна, бродовите кои влегуваат во заливот најчесто се насочуваат кон Обединетите Арапски Емирати.

Воведувањето на новиот режим доаѓа во контекст на зголемени тензии во регионот. Иран воспостави засилена контрола врз теснецот и воведе ограничувања за пловила поврзани со Соединетите Американски Држави, Израел и нивните сојузници, додека бродовите од земји кои се сметаат за пријателски добиваат дозвола за премин во координација со иранските воени структури.

Овој развој на настаните дополнително ја нагласува чувствителноста на глобалните трговски и енергетски рути, при што Ормускиот теснец повторно се наметнува како едно од најкритичните жаришта за светската економија.