САД ги ставија Alibaba, Baidu, BYD и NIO на листа на компании поврзани со кинеската војска

САД ставија нов бран кинески технолошки гиганти на листата на компании за кои сметаат дека соработуваат со кинеската војска, потег што може дополнително да ги заостри веќе чувствителните односи меѓу Вашингтон и Пекинг.

Во најновата ажурирана листа, американските власти ги додадоа e-commerce платформата Alibaba, пребарувачот Baidu и автомобилските производители BYD и NIO, заедно со уште неколку водечки компании од различни сектори, вклучувајќи роботика, биотехнологија и енергетика. Листата претставува продолжение на пошироката стратегија на Пентагон за идентификување компании за кои се смета дека се дел од таканаречената воено-цивилна фузија на Кина.

Иако самото ставање на листата не значи автоматски воведување санкции, новите правила предвидуваат дека американското Министерство за одбрана ќе има ограничувања во соработката со тие компании. Од крајот на месецот ќе биде забрането директно склучување договори со нив, а од 2027 година ќе се прошири и забраната за индиректно набавување нивни производи и услуги преку трети страни. Тоа може да има значителни последици за бизнисите и нивните меѓународни партнери.

Кина реагираше остро, оценувајќи дека одлуката е дискриминаторска и дека неоправдано ги потиснува кинеските компании. Пекинг ги повика САД да ја коригираат својата политика, додека дел од погодените компании најавија правни мерки и оспорување на одлуката.

Alibaba и Baidu соопштија дека целосно ги отфрлаат тврдењата за поврзаност со кинеската војска, нагласувајќи дека нивното делување е комерцијално и независно. BYD, најголемиот светски продавач на електрични возила, исто така остро се спротивстави на класификацијата, наведувајќи дека ќе ги користи сите правни механизми за заштита на својот углед и бизнис интереси. Слични реакции пристигнаа и од други компании кои се најдоа на листата, меѓу кои и производители од областа на чипови, соларна енергија и телекомуникации.

Според американските власти, листата се ажурира редовно и ги опфаќа компаниите кои работат во САД и се смета дека придонесуваат за кинеските воени капацитети. Од Пентагон наведуваат дека компаниите можат да поднесат барање за отстранување од листата, но дека тоа зависи од проценка на нивните активности и присуството на американскиот пазар.

Иако дел од фирмите тврдат дека нивното вклучување е засновано на погрешни информации, аналитичарите оценуваат дека потегот е дел од поширока стратегија на САД за намалување на зависноста од кинеските технолошки синџири и зајакнување на домашната индустрија. Во тој контекст, одлуката се гледа како уште еден сигнал дека технолошката конкуренција меѓу двете земји станува сè поостра и системска, со директни последици врз глобалните пазари и синџирите на снабдување.