Фондови од Швајцарија со милијарди средства го бојкотираат нафтениот сектор

Голем број швајцарски институционални инвеститори подготвуваат значајна промена во својата инвестициска стратегија, насочена кон постепено повлекување од должничките инструменти на водечките светски нафтени и гасни компании. Станува збор за фондови кои заедно управуваат со средства вредни над 270 милијарди долари, што на овој потег му дава сериозна тежина на глобалните финансиски пазари.

Одлуката доаѓа по препорака на Швајцарската асоцијација за одговорни инвестиции, која ги повика своите членки да престанат со купување обврзници издадени од неколку големи енергетски компании откако ќе истечат нивните тековни инвестиции. Причината за ваквиот чекор лежи во оценката дека овие компании не покажале доволен напредок во намалувањето на емисиите на штетни гасови, ниту пак демонстрирале подготвеност за посериозен дијалог околу климатските цели.

Меѓу институциите што најавија дека ќе ја следат препораката се и некои од најголемите пензиски фондови и осигурителни компании во Швајцарија. Дел од нив веќе потврдија дека ќе ги исклучат обврзниците на нафтените гиганти од своите портфолија веднаш штом постојните вложувања доспеат, наведувајќи дека досегашните обиди за ангажман со компаниите не донеле посакувани резултати.

Иако мерката не се однесува на акциите, каде инвеститорите сè уште планираат да ги користат своите гласачки права за влијание врз корпоративните политики, таа сепак претставува јасен сигнал за засилен притисок врз индустријата. Со ограничување на пристапот до капитал преку долгови, инвеститорите индиректно ја поттикнуваат трансформацијата кон поодржливи деловни модели.

Овој потег се случува во време кога дел од најголемите производители на нафта и гас продолжуваат да го одржуваат или дури да го зголемуваат производството, поддржани од политички и економски фактори. Истовремено, климатските политики и очекувањата од инвеститорите стануваат сè построги, што создава судир меѓу краткорочните профити и долгорочните еколошки цели.

Иако Швајцарија не е членка на Европската унија, ваквите одлуки се вклопуваат во поширокиот европски тренд кон заострување на правилата за одржливо инвестирање. Во рамки на ЕУ веќе се разгледуваат мерки кои би можеле дополнително да го ограничат вложувањето во компании што продолжуваат да ја прошируваат својата активност во фосилните горива.

Сепак, прашањето останува отворено колку далеку ќе одат овие политики, со оглед на тоа што дел од европските земји изразуваат резерви кон целосно исклучување на енергетските компании од одржливите фондови. Балансот меѓу енергетската сигурност и климатските цели ќе биде клучен фактор во идните одлуки.

Во ваков контекст, потегот на швајцарските инвеститори може да се сфати како дел од поширок процес на редефинирање на односот меѓу финансискиот сектор и енергетската индустрија, каде што сè поголема улога играат критериумите за одржливост и одговорно управување.