САД, Индија, Јапонија и Австралија го зајакнуваат Quad со инфраструктурен пробив

Министрите за надворешни работи на Австралија, Индија, Јапонија и САД се договорија за заедничка изградба на пристаниште во Фиџи, како дел од поширок пакет мерки насочени кон зајакнување на соработката во рамки на Quad форматот. Покрај инфраструктурниот проект, четирите земји потпишаа и договори поврзани со критични минерали и енергетска безбедност, во обид да внесат нова динамика во групата.

Средбата во која учествуваа австралиската министерка Пени Вонг, индискиот министер С. Џаишанкар, јапонскиот министер Тошимицу Мотеги и американскиот државен секретар Марко Рубио претставуваше трета ваква консултација од септември 2024 година. Иако форматот Quad во изминатиот период се соочуваше со забавување на политичката динамика, новите договори се оценуваат како обид за негово повторно оживување.

Најзначајната новина е најавата за првиот заеднички инфраструктурен проект на групата – изградба на пристаниште во Фиџи. Според американскиот државен секретар Марко Рубио, проектот е одговор на недоволните капацитети на пристаништата во островските држави на Пацификот и има за цел да ја зајакне регионалната поврзаност и економската отпорност.

Покрај инфраструктурата, земјите се согласија и за иницијатива за енергетска безбедност во Индо-Пацификот, како и рамка за соработка во областа на критичните минерали. Овој механизам треба да помогне во координација на инвестиции и политики за рударство, преработка и рециклирање на клучни суровини, кои се од суштинско значење за индустрии како авијацијата, одбраната и производството на полупроводници.

Ваквите чекори доаѓаат во период на засилени глобални тензии околу синџирите на снабдување, особено откако Кина ги ограничи испораките на одредени минерали по дипломатски спорови. Тоа дополнително ја зголеми важноста на Quad форматот, особено за Јапонија и другите членки кои се зависни од стабилен пристап до овие ресурси.

Иако американската страна порача дека групата покажува „конкретни резултати“, дел од аналитичарите предупредуваат дека отсуството на редовни лидерски самити ја доведува во прашање долгорочната политичка тежина на Quad. Дополнителна неизвесност создаваат и билатералните тензии меѓу клучните членки, кои во минатото го забавија напредокот на оваа иницијатива.