„Антипод“ не е филм за подвиг — туку за човекот кога останува сам со своите граници

Во време кога визуелниот спектакл често ја надминува суштината, Бојан продуцент и кинематографер од Babot Media припаѓа на авторите што веруваат дека најсилните приказни се раѓаат токму во тишината, неизвесноста и човечката ранливост. По долгогодишно искуство со големи интернационални брендови и комерцијални продукции, неговиот најнов проект „Антипод“ носи поинаков, интимен и суров филмски пристап, каде екстремниот подвиг е само влез во многу подлабока приказна за човекот, стравот и сопствените граници.

Во ова интервју, Бојан зборува за балансот помеѓу продукциската дисциплина и авторската слобода, за снимањето во екстремни услови, за автентичноста како филмска вредност и за тоа како „Антипод“ прерасна во проект што комуницира универзална емоција преку локален простор и искуство.

Имаш работено со големи интернационални брендови – што беше клучната лекција од комерцијалната продукција што најмногу ти помогна во авторските проекти?

Работата со големи интернационални брендови ме научи на дисциплина, прецизност и одговорност кон секој детал во процесот. Во комерцијалната продукција сè функционира под јасни рокови, високи очекувања и голем тим, па многу брзо учиш дека добрата идеја сама по себе не е доволна — подеднакво важни се организацијата, комуникацијата и способноста да донесуваш решенија под притисок.
Но можеби најважната лекција беше како визуелно да раскажеш многу во кратко време. Комерцијалните проекти те учат секој кадар, движење и звук да имаат јасна функција и емоција. Токму тоа многу ми помогна и во авторските проекти, каде иако пристапот е послободен и поинтимен, сепак е важно секој елемент да работи во корист на приказната. Од друга страна, авторските проекти ми дадоа нешто што комерцијалната продукција често го нема — простор за ризик, истражување и личен израз. Мислам дека најинтересните работи се случуваат токму кога тие два света ќе се спојат: продукциска
дисциплина од едната страна и искрена авторска емоција од другата.

Како се роди идејата за Антипод и што те привлече кон темата за екстремни спортови и човечки граници?

Идејата за „Антипод“ се роди од интересот кон луѓе што свесно се ставаат во ситуации каде се тестираат и физички и психолошки. Отсекогаш ме привлекувале приказни што излегуваат од секојдневното, особено оние каде човекот останува сам со природата, ризикот и сопствените граници. Во такви моменти најчесто паѓаат сите маски и останува нешто многу искрено и човечко.
Екстремните спортови за мене никогаш не биле интересни само поради адреналинот.
Она што навистина ме фасцинира е менталната состојба зад тие подвизи дисциплината, стравот, тишината, изолацијата и причината зошто некој воопшто чувствува потреба да оди толку далеку. Токму таму почувствував дека постои силен филмски потенцијал.
„Антипод“ постепено почна да се оформува како обид преку реален подвиг да се истражи нешто многу подлабоко од самиот спорт. Не сакавме да снимиме само филм
за екстремна експедиција, туку приказна за човекот кога е соочен со непознатото и со сопствените граници.

Филмот следи исклучително храбар подвиг – како пристапи кон раскажување на приказната за да биде автентична, а не само спектакуларна?

Уште од почетокот ни беше важно „Антипод“ да не се претвори само во визуелен спектакл или приказ на екстремен подвиг. Иако самиот подвиг е импресивен, чувствувавме дека вистинската вредност на приказната е во човекот зад него во стравот, сомнежите, тишината и психолошката состојба низ која поминува.
Затоа пристапивме многу набљудувачки и искрено, без да форсираме драма или херојски момент по секоја цена. Сакавме камерата да биде присутна, но да не ја нарушува реалноста. Наместо постојано да бркаме „големи“ сцени, често се фокусиравме на мали моменти исцрпеност, паузи, дишење, тишина или реакции што изгледаат суптилно, но носат силна емоција.
И визуелниот пристап беше подреден на тоа чувство на автентичност. Темнината, ограничениот простор и природниот звук не ги користевме само како атмосфера, туку како начин публиката да почувствува дел од искуството. Целта беше гледачот да не остане само импресиониран од подвигот, туку емотивно да се поврзе со човекот што поминува низ него.

Снимањето во екстремни услови носи ризици – кој беше најголемиот предизвик на терен и како влијаеше тоа врз финалниот резултат?

Најголемиот предизвик беше тоа што во вакви услови ништо не можеш целосно да контролираш. Кога снимаш во екстремна средина, физичката исцрпеност, ограниченото време, темнината и непредвидливите услови постојано влијаат и на луѓето и на самото снимање. Во одредени моменти мораш истовремено да размислуваш и како режисер и како дел од тим што се наоѓа во реална ризична ситуација.
Особено тешко беше да се задржи балансот помеѓу присуството на камерата и самата безбедност. Имаше ситуации кога мораше брзо да се реагира и да се прифати дека не
секој момент може совршено да се сними. Но токму тие ограничувања на крај му дадоа автентичност на филмот.
Наместо технички „совршен“ пристап, добивме многу суров и непосреден филмски јазик. Камерата често станува дел од самото искуство — дишењето, движењето, темнината и чувството на неизвесност останаа присутни и во финалниот резултат.
Мислам дека токму поради тие реални услови филмот има чувство дека не набљудува нешто од дистанца, туку дека е внатре во самата ситуација.

Антипод ја прикажува Македонија на поинаков начин – колку ти беше важно филмот да има и визуелна, па и културна вредност надвор од самата приказна?

Многу ни беше важно „Антипод“ да не биде само приказна за еден подвиг, туку и филм што ќе пренесе чувство за просторот, атмосферата и средината од која произлегува. Македонија има сурова, моќна и често недоволно прикажана визуелна страна, а сакавме токму таа автентичност да стане дел од филмскиот идентитет на проектот.
Не ни беше целта да ја прикажеме земјата на разгледнички или туристички начин, туку преку реални локации, природата и амбиентот да создадеме чувство што е органски поврзано со приказната. Просторот во „Антипод“ не е само позадина — тој станува активен дел од искуството и психолошката состојба на филмот.
Во таа смисла, филмот носи и културна вредност затоа што покажува дека и од овде можат да произлезат визуелно и продукциски амбициозни приказни со универзална тема. Ни беше важно „Антипод“ да комуницира со публика надвор од локалниот контекст, а притоа да ја задржи сопствената автентичност и чувство на место.

Со брзиот развој на AI во филмската индустрија, како гледаш на нејзината улога – дали ќе биде алатка што ќе ја унапреди креативноста или предизвик за авторскиот израз?

AI ја гледам пред сè како алатка што може значително да го прошири креативниот процес, особено во фазите на развој на идеи, визуелизација и продукција.
Денес веќе овозможува побрзо тестирање на концепти, пристап до сложени визуелни решенија и олеснување на технички процеси што порано бараа многу повеќе време и
ресурси. За независни автори и помали продукции тоа отвора простор за многу поамбициозни проекти.
Но истовремено мислам дека постои и реален ризик ако технологијата почне да се користи како замена за авторскиот став, искуството и човечката перспектива. Филмот не е само визуелна прецизност или техничка совршеност — најважниот дел сè уште е чувството, идејата и начинот на кој авторот гледа на светот.

Затоа мислам дека AI нема да ја замени креативноста, туку ќе ја промени улогата на авторот. Во иднина уште поважно ќе биде кој има јасна визија, вкус и способност да создаде нешто автентично, затоа што алатките ќе бидат достапни за сите. На крај, технологијата може да помогне во создавањето на слика, но вистинската емоција и искуство сè уште доаѓаат од човекот зад приказната.