Без пробив во Пекинг: Трамп и Си со различни приоритети

Американскиот претседател Доналд Трамп ја напушти Кина по дводневната посета без значајни пробиви во трговските преговори и без конкретни обврски од Пекинг за намалување на тензиите околу Иран, и покрај обидите за дипломатско приближување со кинескиот лидер Си Џинпинг.

Средбата, која првпат се одржа по 2017 година, беше проследена со свечен протокол и внимателно организирани настани, но зад затворени врати доминираа тешки политички теми. Според изјавите, Си Џинпинг упатил јасно предупредување дека секое погрешно управување со прашањето за Тајван може да доведе до сериозен конфликт. Трамп, од своја страна, изјави дека ги слушнал ставовите на кинескиот лидер, но дека не дал никакви обврски и дека конечните одлуки ќе ги донесе по дополнителни консултации.

Една од клучните точки на разговорите била и можноста за проширување на американската продажба на оружје на Тајван, што дополнително ја нагласува чувствителноста на односите меѓу Вашингтон и Пекинг. Кина го смета Тајван за дел од својата територија, додека САД остануваат формално посветени на неговата одбрана, што веќе децении претставува извор на тензии.

Иако разговорите опфатија и прашања поврзани со Иран, не беше постигнат никаков конкретен договор. Кинеската страна изрази поддршка за мирно решавање на конфликтите, но не понуди директна обврска за ангажман во американските напори за завршување на војната во Иран. Аналитичари оценуваат дека токму недостигот на конкретни кинески чекори претставува еден од главните неуспеси на посетата.

Во економскиот дел од разговорите, беа најавени ограничени договори, меѓу кои и потенцијална кинеска набавка на околу 200 авиони од „Боинг“, со можност бројката да се зголеми во иднина. Сепак, ова беше оценето како помалку амбициозен исход од првично очекуваното, што се одрази и врз пазарот, каде акциите на „Боинг“ забележаа пад.

Дополнително, двете земји најавија формирање на заеднички механизми за трговија и инвестиции со цел олеснување на пристапот до пазарите за одредени категории производи и постепено намалување на царините во неосетливи сектори. И покрај тоа, остануваат нерешени клучни прашања поврзани со технолошките ограничувања, извозните контроли и пристапот до напредни чипови.

Посетата не донесе ниту напредок околу прашањето со ретките минерали, каде Кина претходно воведе ограничувања кои влијаат врз американската индустрија за полупроводници и авијација. Трамп изјави дека темата не била решена и дека не е постигнато продолжување на претходните договори во таа област.

Иако лидерите изразија подготвеност за одржување стабилни односи и иден дијалог, резултатите од средбата покажуваат дека двете страни остануваат длабоко поделени по клучните геополитички и економски прашања, при што конкретен напредок засега изостанува.