Пазарот на станови за изнајмување во Македонија влегува во фаза на забавување

Пазарот на станови за изнајмување во Македонија влегува во фаза на забавување по неколку години континуиран раст на цените и силна побарувачка. Податоците од Агенција за катастар на недвижности покажуваат дека во првиот квартал од годинава бројот на закупи на станови е намален за 47 проценти во споредба со последниот квартал од минатата година, додека вкупната месечна вредност на закупнините бележи пад од 40 проценти.

Овие бројки упатуваат на значителна промена на пазарот, каде што сопствениците сè потешко наоѓаат закупци, а станарите стануваат многу повнимателни при изборот и подготвени за преговарање околу цената. Она што до неодамна важеше за сигурна и брза инвестиција, денес веќе не носи гарантиран приход.

Во изминатите години многумина инвестираа во недвижности со очекување дека становите лесно ќе се издаваат и дека кириите постојано ќе растат. Растот на цените на недвижностите автоматски ги оттурна нагоре и висината на закупнините, па дури и станови со застарен мебел или послаба опременост се добиваа високи цени само поради локацијата.

Но во меѓувреме значително се зголемија и трошоците за живот. Закупците денјствуваат во услови на повисоки сметки, поскапени кредити, транспорт и секојдневни трошоци, поради што сè почесто ја пресметуваат реалната вредност на киријата. Становите што немаат паркинг, ефикасно греење или современа опременост веќе потешко привлекуваат интерес, дури и кога се наоѓаат во атрактивни населби.

Особено во Skopje се забележува промена во однесувањето на пазарот. Закупците поставуваат повеќе прашања за условите во станот, трошоците и квалитетот на живеење, а сè помалку прифаќаат високи цени без дополнителни преговори. Од друга страна, голем дел од сопствениците сè уште не сакаат да ги намалат очекувањата, верувајќи дека сегашното забавување е привремено.

Експертите оценуваат дека сегашниот пад не мора веднаш да значи сериозна криза на пазарот, но претставува јасен сигнал дека понудата веќе не ја следи побарувачката со ист интензитет како претходно. Дел од становите се преценети во однос на тоа што го нудат, а дел од сопствениците се соочуваат со реалноста дека празен стан носи трошоци, а не заработка.

Падот на вкупната вредност на закупнините дополнително покажува дека не се намалува само бројот на договори, туку и обемот на пари што циркулираат преку пазарот на кириите. Аналитичарите предупредуваат дека тоа може да биде последица на претходното нагло поскапување на недвижностите, кое создаде јаз меѓу цените на кириите и реалната платежна моќ на граѓаните.

Иако дел од сезонските фактори можат да влијаат врз движењата на пазарот, бројките од првиот квартал се доволно високи за да укажат на промена на трендот. Пазарот кој долго време растеше без значителна корекција, сега почнува да покажува знаци на заситување и поголема претпазливост кај сите учесници.

Во таква атмосфера, преговорите околу кириите стануваат сè почести, а односот мемеѓу сопствениците и закупците постепено се менува. Ако до вчера становите се издаваа речиси веднаш, денес многу огласи остануваат активни со недели или месеци, додека и двете страни внимателно ја пресметуваат својата следна одлука.