Европските држави значително ја зголемија воената потрошувачка во 2025 година, достигнувајќи вкупно околу 739 милијарди евра, што претставува раст од 14 проценти на годишно ниво. Според податоците на Stockholm International Peace Research Institute, станува збор за најголемо зголемување од средината на минатиот век, што ја одразува засилената безбедносна загриженост и геополитичките тензии на континентот.

Најголем инвеститор во одбраната во Европа минатата година беше Германија, која вложи околу 97 милијарди евра, што е раст од 24 проценти во однос на претходната година. Со тоа, Берлин ја надмина Велика Британија и се позиционираше како водечка сила во Европа, додека на глобално ниво се најде зад САД, Кина и Русија.

Значителен раст бележат и други големи европски економии. Италија ги зголеми издвојувањата за околу 20 проценти, додека Шпанија направи уште поизразен скок од 50 проценти, со што првпат по повеќе децении го достигна НАТО-целта од два проценти од бруто-домашниот производ.

Кога се анализира воената потрошувачка како удел во БДП, сликата е поинаква. Полска предничи со 4,5 проценти, следена од Латвија и Естонија, што укажува дека земјите поблиску до источните граници на Европа ја ставаат одбраната високо на листата на приоритети. Во оваа група се вбројува и Норвешка, додека на спротивниот крај се земји со минимални издвојувања како Ирска и Швајцарија.

Меѓу најголемите економии во Европа, Велика Британија останува лидер според уделот во БДП со околу 2,4 проценти, пред Германија, Шпанија, Франција и Италија.

Зголемените инвестиции во одбраната се директно поврзани со војната во Украина и променетата безбедносна архитектура во Европа. Иако САД забележа намалување на вкупната потрошувачка поради изостанок на нови пакети помош за Киев во 2025 година, таа и натаму учествува со најголем дел од глобалните воени трошоци.

Анализите покажуваат дека Европа се движи кон значително зголемување на воените буџети во наредната деценија, при што многу земји ќе се стремат кон новите цели на НАТО за издвојување до пет проценти од БДП. Овој тренд укажува на долгорочна трансформација на безбедносните политики, поттикната од зголемените геополитички ризици и потребата од зајакнување на одбранбените капацитети.