Нафтата расте, златото стагнира – кризата во Ормут го држи светот во неизвесност

Глобалните енергетски пазари повторно се најдоа под силен притисок откако обидите за обновување на мировните преговори меѓу САД и Иран западнаа во ќор-сокак, оставајќи го Ормутскиот теснец практично непрооден и продлабочувајќи ја кризата во снабдувањето со енергенси.

Цената на нафтата остро порасна на почетокот на неделата, при што Брент накратко достигна ниво од над 108 долари за барел, додека американската сурова нафта се приближи до 97 долари. Дел од растот беше ограничен по информациите дека Техеран доставил нов предлог до Вашингтон за повторно отворање на теснецот, што внесе одредена доза на претпазлив оптимизам кај инвеститорите.

Сепак, политичката неизвесност останува доминантна. Американскиот претседател Доналд Трамп го откажа патувањето на своите главни пратеници во Пакистан, кој посредува во разговорите, испраќајќи сигнал дека преговорите се далеку од конкретен напредок. Од иранска страна, претседателот Масуд Пезешкијан јасно стави до знаење дека Техеран нема да преговара под притисок или закани, што дополнително ги намалува шансите за брзо дипломатско решение.

Иако прекинот на огнот формално се одржува од почетокот на април, реалноста на теренот е поинаква. Блокадите поставени од двете страни го намалија транспортот низ Ормутскиот теснец речиси на нула, што предизвика сериозен шок во глобалното снабдување. Станува збор за клучна артерија низ која минува околу една петтина од светската нафта, како и значајни количини природен гас и деривати.

Последиците веќе се чувствуваат ширум светот. Недостатокот на течен нафтен гас во земји како Индија е само еден од показателите за широчината на кризата. Аналитичарите предупредуваат дека доколку блокадата продолжи, ризикот од глобална инфлација и економска рецесија драматично ќе се зголеми. Според дел од проценките, светот моментално функционира на „позајмени резерви и позајмено време“, што ја прави ситуацијата исклучително кревка.

Паралелно со растот на цените на енергенсите, златото не успева да ја задржи својата традиционална улога на сигурно засолниште. Иако цената останува релативно висока и стабилна, движењето е ограничено и без јасен тренд. Инвеститорите се воздржани, а пазарот покажува знаци на исцрпеност по силниот раст претходно во годината.

Дополнителен притисок врз златото создаваат инфлаторните очекувања, кои ја зголемуваат веројатноста централните банки да ги задржат каматните стапки на повисоко ниво подолг период. Во таква средина, неисплатливите средства како златото губат дел од својата привлечност, особено кога се споредуваат со приносни инвестиции.

Во исто време, продажбата на злато од страна на државни фондови, како што е оној на Азербејџан, дополнително сигнализира дека дел од институционалните инвеститори го користат моментот за профитирање по рекордниот раст на цените. Ова придонесува за чувство дека пазарот се наоѓа во неизвесна фаза, без јасна насока.

Во вакви околности, глобалните пазари остануваат заложници на геополитичките случувања. Секој нов сигнал за напредок или застој во преговорите меѓу САД и Иран веднаш се рефлектира врз цените на енергенсите и благородните метали. Додека Ормутскиот теснец останува блокиран, економската неизвесност продолжува да расте, а светската економија се движи по тенка линија меѓу стабилност и нова криза.