Царинскиот пакет на Трамп носи транспарентност, но ризици од трговски реакции се реални

Американскиот претседател Доналд Трамп најави нов пакет измени на царините за увоз на челик, алуминиум и бакар, со цел поедноставување на сложениот систем на давачки и затворање на дупките што им овозможувале на одредени увозници да пријавуваат пониски вредности на стоката. Одлуката, формализирана преку претседателски проглас, се повикува на Trade Act of 1974 Section 232, кој овозможува воведување царини од безбедносни причини.

Основната царина од 50 проценти за суровините останува непроменета, но се менува начинот на пресметка, кој сега ќе се базира на реалната продажна цена што ја плаќаат американските купувачи. Целта е да се намали практиката на манипулација со увозните вредности, која, според администрацијата, станала сè почеста во последните години.

Клучната новина е воведувањето праг од 15 проценти метална содржина. Производите со помалку од ова ниво ќе бидат ослободени од високите царини, што значи дека многу секојдневни артикли, како амбалажа или мали потрошни производи, повеќе нема да бидат оптоварени со давачки. За индустриски производи и опрема со метална содржина над минималната граница, тарифата привремено се намалува на 15 проценти до 2027 година, со цел поттикнување на домашниот индустриски развој и инвестиции.

За дериватни производи со метална содржина над 15 проценти се воведува фиксна царина од 25 проценти на целокупната вредност, наместо претходниот систем кој пресметувал само дел од металот. Ова значи дека производи како машини за перење или шпорети ќе подлежат на појасна и предвидлива даночна обврска. Дополнително, производите произведени во странство, но направени од американски метали, ќе имаат пониска тарифа од 10 проценти, што ја поддржува домашната метална индустрија и нејзиното позиционирање на глобалниот пазар.

Администрацијата тврди дека овие измени нема значително да влијаат врз вкупната економска слика, но ќе донесат поголема транспарентност и стабилност во трговските текови. Истовремено, наплатата на високи царини врз целосната вредност на основните метали може да обезбеди зголемени буџетски приходи. Економските аналитичари предупредуваат дека мерките доаѓаат во чувствителен момент за глобалната трговија, кога тензиите меѓу големите економии и реструктурирањето на синџирите на снабдување се во фокус.

Во последните години САД ја засилија индустриската политика со субвенции и заштитни мерки, особено во стратегиски сектори како енергијата и производството. Новите царини се дел од таа поширока стратегија, но истовремено отвораат прашања за можни реакции од трговските партнери, особено од Европската унија и Кина, кои веќе изразија загриженост за протекционистичките политики на Вашингтон.