Цените на LNG растат: удар врз снабдувањето од Катар ја тресе Европа

Европските трговци со енергенси се подготвуваат за подолготрајни нарушувања во снабдувањето со течен природен гас, откако напад врз клучна инфраструктура во Qatar ги зголеми стравувањата од недостиг и нов раст на цените. Особено е забележливо поскапувањето на договорите за испорака во 2027 година, кои оваа недела пораснаа значително побрзо од краткорочните цени.

Причина за ваквиот тренд е штетата нанесена врз индустрискиот комплекс Рас Лафан, еден од најважните центри за производство на течен природен гас во светот. Според QatarEnergy, оштетени се два производствени погони со вкупен годишен капацитет од 12,8 милиони тони, што претставува околу 17 проценти од извозот на LNG на земјата. Поправките, како што се наведува, би можеле да траат и до пет години.

Иако најголемиот дел од извозот на LNG од регионот традиционално завршува на азиските пазари, ваквиот прекин има глобални последици, бидејќи го стеснува вкупното снабдување. Аналитичарите предупредуваат дека првичното очекување за краткотрајно нарушување сега се претвора во сценарио со долгорочно влијание врз понудата и побарувачката.

Според проценките на Morgan Stanley, дури и во случај на брза деескалација на конфликтот, досегашниот прекин и загубата на производствени капацитети ќе го отежнат полнењето на складиштата во Европа и Азија пред зимата 2026-2027 година. Дополнително, се очекува глобалната понуда оваа година да се намали за околу 4 проценти, што може да го избрише и претходно предвидениот вишок на пазарот во следните години.

Високите цени веќе почнуваат да влијаат врз однесувањето на купувачите. Дел од нив, особено во Азија, привремено се повлекуваат од пазарот и ги одложуваат набавките, потпирајќи се на постојните резерви. Ова привремено ја намалува побарувачката, но аналитичарите предупредуваат дека секое засилување на конкуренцијата за испораки може повторно да предизвика нагло поскапување во Европа.

Пазарната нестабилност ги принуди и трговците да бидат повнимателни, при што дел од нив ги затвораат позициите или се воздржуваат од нови вложувања додека не се стабилизира ситуацијата. Се очекува турбулентен летен период, кога европските земји ќе се обидат да ги наполнат складиштата пред следната зима.

Иако засега побарувачката е релативно ниска поради поблагите временски услови, најавеното заладување во северозападна Европа може да ја зголеми потрошувачката и дополнително да го засили притисокот врз цените. Во меѓувреме, политичарите низ континентот се сè позагрижени дека Европа се соочува со нов, долготраен енергетски шок.

Зголемената неизвесност се одразува и преку растот на волатилноста на пазарот, која значително се зголеми од почетокот на конфликтот, сигнализирајќи дека ризиците ќе останат високи и во наредните месеци. Европскиот репер за гас, холандските фјучерси, засега остануваат релативно стабилни, но аналитичарите предупредуваат дека пазарот е исклучително чувствителен на нови геополитички случувања.