Технички предизвици ја забавуваат лунарната трка на NASA и SpaceX
Развојот на ракетниот систем Starship на компанијата SpaceX се соочува со најмалку две години доцнење во однос на првичните планови за враќање на луѓето на Месечината, покажува најновиот извештај на инспекторот на NASA. Ракетата беше избрана во 2021 година како клучно летало што треба да ги спушти астронаутите на површината на Месечината во рамки на амбициозната програма Artemis program, но техничките и логистичките предизвици постепено го поместуваат распоредот на мисиите.
Првичната цел беше човечко слетување на Месечината уште во 2024 година, но уште тогаш експертите предупредуваа дека рокот е премногу оптимистички. Во меѓувреме, сложеноста на технологијата што треба да се развие, како и серијата тестирања на ракетата, доведоа до дополнителни одложувања. Според анализите на американската вселенска агенција, потребно е уште време за системот целосно да ги исполни строгите безбедносни стандарди за транспорт на астронаути.
Еден од најголемите технички предизвици е процесот на полнење гориво во орбитата. За да може едно летало Starship да ја изврши мисијата до Месечината и назад, компанијата ќе мора претходно да лансира повеќе дополнителни ракети кои ќе служат како танкери со гориво. Во орбитата околу Земјата тие ќе го префрлаат горивото кон главното летало, кое потоа ќе продолжи кон Месечината. Станува збор за сложена операција која бара повеќе од десет одделни лансирања и прецизно спојување на леталата во вселената.
Овој процес досега никогаш не бил изведен во ваков обем. Горивото што го користи системот е комбинација од течен метан и течен кислород, кои мора да се чуваат на екстремно ниски температури. Префрлањето на вакви криогени горива во орбитата претставува голем технички ризик, особено во средина каде што има сè повеќе сателити и други вселенски летала.
Ракетата Starship е едно од најголемите вселенски летала некогаш создадени. Таа е повисока од 15-катна зграда и носи повеќе од 1.200 тони гориво. Од 2023 година наваму, SpaceX изврши повеќе тест летови со овој систем, а секој од нив служи за подобрување на технологијата и подготовка за идните мисии со човечки екипаж.
Целта на програмата Artemis program е повторно да воспостави редовни мисии со астронаути на Месечината и да создаде основа за подолгорочно присуство таму. Освен SpaceX, во проектот учествува и компанијата Blue Origin на Jeff Bezos, која исто така развива лунарно летало за идните мисии.
Сè поголема улога во целата трка игра и геополитиката. China активно работи на сопствена програма за испраќање астронаути на Месечината и најавува дека тоа би можело да се случи до крајот на оваа деценија. Поради тоа, NASA се обидува да го забрза развојот на технологиите и да обезбеди САД да останат водечка сила во новата ера на вселенската експлорација.