Европските цени на гасот скокнаа повеќе од 50% за една недела поради војната на Блискиот Исток

Цените на природниот гас во Европа се движат кон најголемиот неделен раст од времето на енергетската криза, додека војната на Блискиот Исток создава сериозна неизвесност за глобалните енергетски текови и снабдувањето со енергенси.

Иако во петокот растот привремено забави, пазарните проценки покажуваат дека европските гасни фјучерси сепак ќе ја завршат неделата со повеќе од 50 проценти повисока вредност. Конфликтот со Иран влезе во седмиот ден, без знаци за брзо смирување, што дополнително ги зголемува стравувањата од нарушувања во трговијата со енергенси и од нов притисок врз инфлацијата, особено во Европа.

Европскиот пазар на гас се смета за особено ранлив во овој период. По завршувањето на зимата, складиштата со гас во голем дел од континентот се значително испразнети, што значи дека европските земји ќе мора интензивно да купуваат течен природен гас во текот на летото за да ги обноват резервите. Во таква ситуација Европа може да влезе во директна конкуренција со азиските купувачи за ограничените количини на гас што се достапни на светскиот пазар.

Аналитичарите предупредуваат дека за да се обезбедат дополнителни испораки, европските купувачи ќе мора да понудат повисоки цени од конкурентите. Тоа практично значи дека товарите со течен природен гас може да бидат пренасочени од азиските пазари кон Европа само доколку европските компании понудат попривлечни услови.

Иако цените на гасот во моментов се далеку под рекордните нивоа достигнати за време на енергетската криза, кога надминаа 300 евра за мегават-час, моментално тие се движат околу 50 евра за мегават-час. Сепак, ризиците за снабдувањето растат, особено поради прекинот на бродскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец. Поради безбедносните ризици, голем број танкери натоварени со нафта и течен природен гас остануваат закотвени во Персискиот Залив. Овој поморски коридор вообичаено пренесува околу една петтина од светските испораки на течен природен гас.

Паралелно со растот на цените, на пазарот се зголемува и нестабилноста. Индикаторите за очекуваната волатилност на европските гасни фјучерси значително пораснаа од почетокот на годината и се приближуваат до највисоките нивоа забележани од летото 2023 година, што укажува на растечка нервоза меѓу инвеститорите.

Во утринското тргување во Амстердам, холандските фјучерси за гас со испорака следниот месец, кои служат како главен европски репер, забележаа пад од околу 3,5 проценти и се тргуваа по цена од 48,98 евра за мегават-час, и покрај тоа што неделниот тренд и натаму покажува силен раст.