Европа заострува мерки – Полска со нов закон против користење социјални мрежи кај малолетници

Полска подготвува нов закон со кој ќе се забрани користење социјални мрежи за деца под 15 години, чекор што би можел да отвори судир со некои од најмоќните технолошки компании во светот. Предлог-законот, што го подготвува владејачката Civic Coalition, треба да биде официјално претставен наскоро, а целта е платформите да бидат директно одговорни за проверка на возраста на своите корисници.

Министерката за образование Barbara Nowacka изјави дека властите се решиле на ваков чекор поради растечката загриженост за менталното здравје и когнитивниот развој на младите. Според неа, државата забележува сериозен пад во интелектуалните способности кај дел од младата популација, што се поврзува со прекумерната употреба на дигитални платформи. Законот предвидува парични казни за компаниите кои ќе дозволат пристап до нивните услуги за деца помлади од 15 години, иако точниот износ на санкциите сè уште се разгледува. Планот е регулативата да стапи на сила на почетокот на 2027 година.

Со ваквиот потег, Варшава се приклучува на растечкиот број европски држави кои размислуваат за ограничување на пристапот до социјалните мрежи за малолетници. Меѓу нив се Denmark, France, Spain и United Kingdom, каде регулаторите предупредуваат дека овие платформи можат да бидат зависни и штетни за младите корисници. Слични иницијативи веќе предизвикаа реакции од технолошката индустрија, особено откако Австралија воведе вакви ограничувања минатата година.

Потенцијалните рестрикции би можеле да создадат тензии и со Вашингтон, особено со оглед на тоа што американскиот претседател Donald Trump има блиски врски со дел од водечките социјални мрежи. Меѓу компаниите кои би можеле да бидат погодени од новите правила се Meta Platforms Inc. и платформата X, поврзана со Elon Musk. Дел од нив веќе изразија незадоволство од европските обиди да се ограничи пристапот на младите до нивните услуги.

Прашањето е особено чувствително за Полска, која е важна членка на NATO и е домаќин на американски воени сили. Односите со САД веќе беа ставени на тест поради плановите на Ministry of Digital Affairs да воведе данок за дигитални услуги, што наиде на критики од американските компании.

Сепак, министерката Новацка нагласува дека иницијативата не е политичка или геополитичка, туку пред сè заштитна мерка за децата. Според неа, сопственоста на платформите не е суштинско прашање, туку нивната одговорност да ги почитуваат правилата и да обезбедат ефективна проверка на возраста на корисниците. Таа смета дека владите мора да дејствуваат превентивно, наместо да чекаат последици, и дека заштитата на младите треба да биде приоритет за секоја држава.

Со предложената регулатива, Полска испраќа јасен сигнал дека државната интервенција во дигиталниот простор станува сè поизразена, особено кога станува збор за влијанието на технологијата врз најмладите генерации. Ако законот биде усвоен, тој би можел да стане уште еден пример за заострување на европскиот пристап кон големите технолошки платформи.