Европската централна банка го истражува влијанието на вештачката интелигенција врз ризиците во банкарскиот сектор

Европската централна банка започна подетална анализа на потенцијалните ризици што вештачката интелигенција ги носи за банкарскиот сектор во Европа, во услови на растечка загриженост за скриени кредитни изложености и можни нарушувања во финансискиот систем.

Според извори запознаени со процесот, Европската централна банка побарала дополнителни информации од ограничен број банки за нивното кредитирање во области поврзани со развојот на индустријата за вештачка интелигенција, вклучително и финансирањето на дата-центри. Паралелно, регулаторот организира и специјализирани работилници со цел да утврди како финансиските институции ја применуваат генеративната вештачка интелигенција во своето работење.

Зголеменото внимание на ризиците поврзани со оваа технологија покажува дека глобалните регулатори се сè посвесни за нејзиниот потенцијал да го трансформира банкарскиот сектор. Вештачката интелигенција веќе влијае врз начинот на инвестициско советување, управувањето со податоци и структурата на финансирање на големи технолошки проекти. Банки и приватни кредитни фондови ширум светот вложуваат огромни средства во развојот на оваа инфраструктура, која опфаќа технолошки компании, дата-центри и енергетски системи потребни за нивно функционирање.

Работилниците што ги спроведува европскиот регулатор се насочени кон деловните модели на банките, корпоративното управување и системите за управување со ризик. Според некои извори, вниманието на централната банка се толкува како сигнал за претпазливост кога станува збор за кредитирање на секторите поврзани со технолошката инфраструктура, особено дата-центрите.

Овој надзорен процес започнал уште пред неодамнешните турбуленции на финансиските пазари поврзани со индустријата за вештачка интелигенција, кога акциите на финансиски компании со изложеност кон приватниот кредит забележаа пад. Регулаторот претходно најави дека примената на вештачката интелигенција ќе биде приоритет за банкарскиот надзор во периодот од 2026 до 2028 година.

Покрај директните финансиски ризици, европските власти сè повеќе се фокусираат и на зависноста на банките од технолошките компании. Регулаторите поставуваат прашања за тоа како финансиските институции би функционирале доколку некој давател на облачни услуги или дата-центар одеднаш стане недостапен, со посебен акцент на безбедноста на податоците, резервните системи и плановите за опоравување.

Истовремено, регулаторите ја разгледуваат и позитивната страна од примената на новите технологии, односно како тие можат да ја подобрат ефикасноста и конкурентноста на банките. Но експертите предупредуваат дека зголеменото потпирање на големи технолошки компании, особено надвор од Европа, може да создаде дополнителни системски ризици.

Банките веќе започнале со мапирање на својата изложеност кон секторот за вештачка интелигенција, што се покажува како сложена задача. Освен директните кредити за технолошки компании и дата-центри, мора да се земат предвид и индиректните врски, како што се енергетските снабдувачи и другите поврзани инфраструктурни сегменти.

Во меѓувреме, финансиските пазари покажуваат зголемена чувствителност кон влијанието на автоматизацијата. Акциите на компании за управување со богатство забележаа пад поради стравувањата дека дел од нивните услуги би можеле да бидат заменети со автоматизирани решенија, додека компании од осигурителниот и софтверскиот сектор исто така се соочија со пад на вредноста поради растечките шпекулации за влијанието на вештачката интелигенција врз нивните деловни модели.