Одлуката на Врховниот суд не го сопре Доналд Трамп – глобалните тарифи скокаат од 10 на максималните дозволени 15 проценти

Американскиот претседател Donald Trump најави зголемување на глобалната царина од 10 на 15 проценти, само еден ден откако ја воведе по одлуката на Врховниот суд на САД со која беше оспорен неговиот претходен механизам за наметнување тарифи. Со новиот потег, Трамп дополнително ја засилува трговската неизвесност и испраќа порака дека нема намера да се повлече од својата протекционистичка агенда.

Во објава на социјалните мрежи, претседателот соопшти дека стапката од 15 проценти ќе стапи во сила веднаш, нагласувајќи дека многу земји со години ја искористувале американската економија без последици. Одлуката доаѓа по пресудата со која Врховниот суд утврди дека администрацијата незаконски се повикала на закон за вонредни овластувања за да воведе таканаречени реципрочни царини кон десетици трговски партнери.

Пресудата, донесена со мнозинство од 6 наспроти 3 гласови, оцени дека користењето на Законот за меѓународни економски овластувања во вонредни состојби не може да служи како основа за заобиколување на Конгресот при воведување опсежни тарифи. Наместо тоа, Трамп сега се повикува на член 122 од Законот за трговија од 1974 година, кој му дозволува на претседателот привремено да воведе царини до 150 дена без одобрение од законодавниот дом.

Сепак, правните и политичките предизвици остануваат. Дел од демократите, но и некои републиканци, веќе изразија резерви кон ваквиот пристап, а најавени се и нови судски постапки. Според анализи, повеќе од 1.500 компании веќе поднеле тужби поврзани со тарифите, а прашањето за евентуални поврати на веќе наплатени средства останува отворено. Потенцијалната изложеност би можела да достигне и до 170 милијарди долари.

Трамп најави и нови истраги според член 301, кои би можеле да доведат до дополнителни царини врз конкретни земји и сектори, вклучително и можни давачки од 15 до 30 проценти за увоз на странски автомобили. Во исто време, се задржуваат одредени исклучоци за производи опфатени со трговските договори меѓу САД, Мексико и Канада.

Зголемувањето на глобалната стапка од 15 проценти дополнително ја зголемува економската неизвесност, особено во пресрет на обраќањето на претседателот пред Конгресот, каде што се очекува фокусот да биде ставен токму на економската политика и борбата со високите трошоци за живот. Пазарите и деловната заедница сега внимателно го следат развојот на настаните, свесни дека трговската политика повторно станува клучен извор на нестабилност во глобалната економија.