Вештачката интелигенција ја тресе берзата: инвеститорите растргнати меѓу страв и неизвесност

Берзанските турбуленции предизвикани од индустријата за вештачка интелигенција откриваат две спротивставени стравувања кај инвеститорите. Од една страна постои уверување дека ВИ ќе предизвика драматична трансформација на цели економски сектори, поради што се распродаваат акции на компании кои се сметаат за потенцијално загрозени. Од друга страна расте скепсата дали стотиците милијарди долари што технолошките гиганти ги вложуваат во развој на ВИ ќе донесат значајни приходи во скоро време.

Компании како Amazon.com Inc., Meta Platforms Inc., Microsoft Corp. и Alphabet Inc. планираат капитални инвестиции од повеќе од 600 милијарди долари во 2026 година. Овие огромни трошоци ги намалуваат слободните парични текови и ги оптоваруваат билансите со средства што со време губат вредност, што ја менува финансиската слика која со години ги поттикнуваше растот на нивните акции.

По објавувањето на кварталните резултати кон крајот на јануари, акциите на Microsoft и Amazon паднаа за повеќе од 16 проценти, додека Alphabet и Meta исто така бележат значителни загуби. Вкупно, речиси 1,5 трилиони долари пазарна вредност беа избришани, туркајќи го индексот Nasdaq 100 во негативна територија за годината.

Паралелно со тоа, новите ВИ алатки дополнително ги вознемирија инвеститорите. Компании како Anthropic PBC, поврзани со решенија за правници и финансиски истражувачи, како и иницијативи поврзани со OpenAI, предизвикаа падови кај фирми од осигурителниот, финансискиот и технолошкиот сектор. Дури и помали стартапи успеаја да предизвикаат нагли реакции на пазарот, што укажува на зголемена чувствителност и страв од потенцијално нарушување на бизнис-моделите.

Во меѓувреме, компаниите што директно профитираат од инвестициите во ВИ, како Nvidia Corp. и Micron Technology Inc., имаа силен раст во изминатите години благодарение на зголемената побарувачка за чипови. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека сегашното темпо на капитални трошоци можеби не е одржливо на долг рок, особено ако продолжи да се финансира преку задолжување или издавање нов капитал.

Иако дел од пазарот реагира панично, останува неизвесно дали ВИ навистина ќе ги оттурне постојните компании или ќе им помогне да станат попрофитабилни. Она што е извесно е дека инвеститорите сè повеќе бараат конкретни резултати и јасна временска рамка за поврат на инвестициите, а периодот на зголемена нестабилност на пазарите најверојатно ќе продолжи и во наредниот период.