Балканот како мост на светот: новата стратегиска улога во глобалните трговски и енергетски мрежи

Меѓународниот институт за студии за Блискиот Исток и Балканот (IFIMES) од Љубљана објави нова студија која нуди длабок увид во промените на глобалните трговски и енергетски текови, предизвикани од кинеската иницијатива „Еден појас, еден пат“ (B&R) и од коридорот Индија-Блискиот Исток-Европа (IMEEC). Според анализата, Балканот има потенцијал да се позиционира како значајно стратешко средиште, поврзувајќи ја Европа со Индискиот Океан и отворајќи нови можности во сферата на трговијата и логистиката.

Студијата, насловена „Од Европа до Јадранското Море и Индискиот Океан: Стратешките раскрсници на B&R и IMEEC и контрастратегијата на САД“, ги разгледува клучните стратешки промени во меѓународниот поредок и дава заклучоци и препораки кои ја илустрираат динамиката на геостратешките односи меѓу Азија, Блискиот Исток и Европа, со акцент на улогата на Балканот како мост помеѓу овие региони, според IFIMES.

Еден од клучните наоди ја нагласува важноста на коридорот Север-Југ (Минск-Бар-Салалах), кој се смета за нова стратешка врска што ја поврзува Европа со Индискиот Океан и го зајакнува значењето на Балканот во глобалната логистика. Особено се потенцира улогата на Црна Гора, која со својата локација и инфраструктурни капацитети може да стане централна точка во транспортните и логистичките мрежи на регионот.

Анализата на IFIMES исто така го разгледува IMEEC, кој е замислен како коридор што ја поврзува Индија со Европа преку Блискиот Исток и се смета за геостратешки одговор на кинеската иницијатива B&R. Според студијата, IMEEC има за цел да обезбеди диверзификација на глобалните трговски и енергетски мрежи и да го намали влијанието на Кина и Русија во регионот, создавајќи нови можности за соработка и сојузи со САД и нивните партнери.

„Моќта во современиот свет сè повеќе се мери со контрола на транспортните и инфраструктурните мрежи, а не само со воена сила“, се наведува во истражувањето на IFIMES. Ова го објаснува и стратегискиот интерес на САД и нивните сојузници да развијат алтернативни коридори, кои би овозможиле баланс во глобалното геополитичко влијание и би ја ограничиле доминацијата на Кина во трговските и енергетските текови.

Студијата додава дека Балканот, благодарение на својата географска позиција и развиените пристаништа, железнички и патни коридори, може да игра клучна улога во овој процес на глобално преобликување на логистичките мрежи. Притоа, регионот би можел да стане стратешко раскрсие помеѓу Европа и Индија, со значително влијание врз трговските и енергетските текови кон Европа, Блискиот Исток и Индискиот Океан.

Со оваа студија, IFIMES ја истакнува потребата Балканот да ги зајакне своите инфраструктурни капацитети и соработката со меѓународните партнери, со цел да ја искористи својата геостратешка позиција и да се позиционира како клучен играч во глобалната трговија и логистика.