Нафтата под 100 долари по олеснувањето во Ормут – пазарите здивнаа

Цените на нафтата утрово направија силен пресврт, паѓајќи под границата од 100 долари за барел – ниво што во изминатиот период беше симбол на стравот од ескалација на кризата на Блискиот Исток. Овој пад не е само техничка корекција, туку директна реакција на геополитичко олеснување, откако Иран сигнализираше дека ќе овозможи безбеден премин на танкерите низ Ормутскиот Теснец за време на прекинот на огнот.

Станува збор за една од најчувствителните точки во глобалната енергетска мрежа – низ овој теснец минува значителен дел од светскиот извоз на нафта. Во изминатите недели, секоја закана за негово затворање или ограничување автоматски ја туркаше цената нагоре, бидејќи пазарите вградуваа „ризичен премиум“. Сега, со најавата за безбедна пловидба, токму тој премиум нагло се топи.

На лондонскиот пазар, барелот се лизна за повеќе од 13% и достигна околу 94,90 долари, додека на американскиот пазар падот надмина 14,5%, со цена од околу 96,50 долари. Ова е еден од најострите дневни падови во последниот период, што покажува колку геополитиката има директно влијание врз енергетските цени.

Она што е особено важно е дека овој пад може да има пошироки економски последици. Пониските цени на нафтата значат намалени трошоци за транспорт и производство, што со тек на време може да придонесе за намалување на инфлациските притисоци. За економиите во Европа, кои се силно зависни од увоз на енергенси, ова доаѓа како добредојдено олеснување по период на нестабилност и високи трошоци.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека пазарот останува исклучително чувствителен. Доволен е еден нов инцидент или прекин на договореното примирје за цените повторно да тргнат нагоре. Затоа, иако денешниот пад носи оптимизам, тој повеќе се гледа како краткорочно олеснување отколку како сигнал за трајна стабилизација.