ОПЕК+ предупредува на долгорочни последици врз снабдувањето со нафта по конфликтот со Иран
ОПЕК+ предупредува дека штетите врз енергетската инфраструктура на Блискиот Исток може да имаат долгорочни последици врз глобалното снабдување со нафта, дури и по завршувањето на конфликтот со Иран. Во исто време, алијансата формално одобри симболично зголемување на производствените квоти за следниот месец, што повеќе се толкува како сигнал за идни намери отколку како реална промена на пазарот.
По состанокот на министерскиот мониторинг комитет, OPEC+ соопшти дека обновувањето на оштетените енергетски капацитети ќе биде скап и долготраен процес. Според нив, секое нарушување на снабдувањето, без разлика дали станува збор за напади врз инфраструктура или прекини на извозните рути, ја зголемува нестабилноста на пазарот и ја поткопува рамнотежата што производителите се обидуваат да ја постигнат.
Клучните производители, предводени од Саудиска Арабија и Русија, договорија зголемување од околу 206.000 барели дневно за мај. Сепак, со оглед на тоа што извозот од Персискиот Залив е значително намален поради воените дејствија, ова зголемување засега останува повеќе теоретско. Аналитичарите сметаат дека потегот укажува на подготвеност за побрзо враќање на производството откако ќе се стабилизира ситуацијата.
Нафтениот пазар веќе пет недели е под силен притисок од конфликтот, при што цената на нафтата достигна речиси 120 долари за барел откако беа нападнати клучни енергетски објекти во регионот. Особено значајно влијание има затворањето на Стеснецот Ормуз од страна на Иран, кој претставува една од најважните артерии за транспорт на нафта во светот. Според проценките, низ овој теснец поминува околу една петтина од глобалните испораки.
И покрај напорите на земјите од Заливот да ги пренасочат испораките преку алтернативни рути, тие не можат целосно да ја надоместат загубата. Обединети Арапски Емирати го зголемија извозот преку пристаништето Фуџајра, додека Саудиска Арабија дел од нафтата ја пренасочува кон терминали на Црвеното Море. Сепак, сообраќајот низ Ормуз останува ограничен, а Техеран воведе дополнителни контроли и селективен пристап за одредени земји.
Во меѓувреме, геополитичките тензии дополнително се засилија по изјавите на Доналд Трамп, кој најави можна ескалација на конфликтот доколку не се постигне договор со Иран. Овие закани придонесоа цената на нафтата да остане висока, со референтниот бренд Брент стабилизиран околу 109 долари за барел.
Покрај Блискиот Исток, нарушувања во снабдувањето се забележуваат и во Русија, каде што нападите врз енергетската инфраструктура дополнително го ограничуваат извозот. Според податоците, вкупното намалување на производството во регионот на Персискиот Залив достигнува околу 10 милиони барели дневно, што претставува значаен удар врз глобалниот пазар.
Иако ОПЕК+ формално продолжува со постепено враќање на производството намалено во претходните години, актуелната состојба покажува дека геополитиката има далеку поголемо влијание од официјалните политики на организацијата. Сè додека клучните транспортни рути остануваат несигурни, пазарот ќе биде подложен на висока нестабилност и неизвесност.