Ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток ги турка цените на гасот во Европа нагоре

Европските фјучерси на природен гас повторно бележат раст, поттикнати од зголемената геополитичка неизвесност поврзана со заканите и контразаканите меѓу САД и Иран околу Ормутскиот теснец. Пазарите реагираат чувствително на секој сигнал за нарушување на снабдувањето, особено во услови кога глобалниот енергетски систем веќе е под силен притисок.

Во раното тргување референтните договори пораснаа за повеќе од пет проценти, со што го надоместија падот од претходната сесија. Новата неизвесност следува по изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој му даде краток рок на Иран повторно да го отвори теснецот, заканувајќи се со напади врз енергетската инфраструктура во спротивно. Техеран возврати дека би можел да таргетира клучни објекти низ Блискиот Исток доколку заканите се реализираат.

Конфликтот влегува во четвртата недела без видливи знаци за смирување, а последиците врз енергетските текови стануваат сè поизразени. Поморскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец, кој претставува една од најважните артерии за транспорт на течен природен гас, речиси е запрен. Со тоа се доведени во прашање околу една петтина од глобалните испораки на LNG. Дополнително, најголемата постројка за течен гас во Катар е надвор од функција, при што значителен дел од нејзиниот капацитет е оштетен. Според проценките, закрепнувањето на производството може да трае со години.

Аналитичарите предупредуваат дека пазарите сè уште не ја имаат целосно вградено тежината на овие нарушувања во цените. Според проценките на Goldman Sachs, постои реална можност цените на гасот во Европа и Азија дополнително да растат, со оглед на тоа што прекините во снабдувањето се подлабоки и подолготрајни од претходно очекуваното. Нападите врз енергетската инфраструктура во регионот укажуваат дека кризата нема брзо да се разреши, што дополнително ја зголемува нервозата кај инвеститорите.

Паралелно со геополитичките ризици, вниманието на трговците е насочено и кон состојбата со складирањето на гас во Европа. Континентот оваа година ќе има зголемена потреба од увоз на LNG со цел да ги обнови резервите, што може да создаде дополнителен притисок врз цените во летниот период. Европската комисија веќе ги повика земјите членки порано да започнат со полнење на складиштата и да ги прилагодат целите за нивото на резерви, со цел да се избегне засилена конкуренција на глобалниот пазар.

На пазарите, холандските фјучерси за следниот месец, кои се главен бенчмарк за Европа, утринава се тргуваа со раст од околу 4,7 проценти, достигнувајќи ниво од 62,02 евра за мегават-час. Движењата укажуваат дека енергетските пазари остануваат исклучително чувствителни на геополитички ризици, а неизвесноста околу снабдувањето продолжува да ја диктира ценовната динамика.