Затворањето на пловниот пат во Ормутскиот теснец ја загрозува глобалната трговија со нафта и течен гас

Неколку сопственици на танкери, нафтени компании и трговски куќи привремено ги прекинаа испораките на сурова нафта, горива и течен природен гас преку Ормутскиот теснец, откако САД и Израел извршија напади врз Иран, а Техеран соопшти дека го затвора поморскиот премин. Одлуката предизвика сериозни нарушувања во еден од најкритичните светски енергетски коридори.

Според извори од трговските кругови, дел од бродовите остануваат закотвени во близина на големите пристаништа и не се осмелуваат да влезат во теснецот. Сателитските податоци покажуваат зголемена концентрација на танкери во близина на Фуџајра во Обединети Арапски Емирати, што укажува на чекање и неизвесност меѓу операторите.

Официјален претставник на европската поморска мисија EUNAVFOR Aspides изјави дека повеќе бродови примиле радио-пораки од иранската Револуционерна гарда со предупредување дека не е дозволено минување низ теснецот. Во меѓувреме, британската морнарица соопшти дека ваквите наредби немаат правно обврзувачка сила, но ги повика пловните објекти да бидат крајно внимателни. Танкерската асоцијација INTERTANKO наведе дека и американската морнарица предупредила дека не може да гарантира безбедност на пловидбата во регионот, вклучувајќи го целиот Персиски Залив, Оманскиот Залив и Северното Арапско Море.

Министерството за поморство на Грција исто така им препорача на бродовите да ги избегнуваат Персискиот Залив, Оманскиот Залив и Ормутскиот теснец до понатамошно известување. Овие предупредувања дополнително ја зголемија нервозата на пазарите.

Ормутскиот теснец е клучна артерија за глобалната трговија со енергенси, преку која минуваат околу 20 проценти од светските испораки на нафта од производители како Саудиска Арабија, Обединети Арапски Емирати, Ирак, Кувајт и Иран. Низ истиот правец се транспортираат и значителни количини течен природен гас од Катар.

Според податоци од аналитичката компанија Kpler, најмалку 14 танкери за LNG покажале знаци на забавување, свртување или целосно запирање во и околу теснецот. Овој тренд, според проценките, може да се засили доколку безбедносната состојба дополнително се влоши, што би претставувало ризик за катарскиот извоз на гас и би можело да предизвика нов раст на цените на енергенсите на светските пазари.

Прекинот на пловидбата низ Ормутскиот теснец отвора сериозни прашања за стабилноста на глобалното снабдување со енергија. Доколку застојот потрае, можно е да се појават тесни грла во испораките, раст на трошоците за транспорт и зголемена волатилност на цените на нафтата и гасот, со потенцијални последици врз инфлацијата и економската активност ширум светот.