Може ли еден човек, со помош на вештачка интелигенција, да постигне резултати за кои досега биле потребни цели истражувачки тимови? Ова прашање станува сè поактуелно во технолошката и фармацевтската индустрија, особено по необичната деловна одлука на американската компанија Anthropic. Еден од водечките развивачи на системи за вештачка интелигенција одлучи да купи биотехнолошка компанија што има само еден вработен, но работи на потенцијални терапии за сериозни и ретки заболувања.

Станува збор за Mithril Medicine, мала компанија зад која стои инвестицискиот фонд Atlas Venture. Иако нејзината организациска структура е далеку од онаа на традиционалните фармацевтски компании, нејзината работа привлече внимание поради начинот на кој вештачката интелигенција се користи во раните фази од развојот на нови лекови.

Anthropic го објави преземањето кон крајот на октомври, без да ја открие вредноста на трансакцијата. Но значењето на договорот не се мери само преку неговата финансиска големина. Компанијата сака да испита дали напредните AI модели можат суштински да го променат процесот на фармацевтско истражување и да овозможат многу помали тимови да реализираат сложени научни проекти.

Основач на Mithril Medicine е Коди Транбаргер, познат и под интернет-псевдонимот Професор Оук. Тој го користел Claude, моделот за вештачка интелигенција развиен од Anthropic, при истражувањето потенцијални терапии за ретки форми на мускулна дистрофија.

Мускулната дистрофија опфаќа група наследни заболувања што предизвикуваат постепено слабеење и оштетување на мускулите. За дел од овие заболувања можностите за лекување се ограничени, а развојот на нови терапии претставува сложен и долготраен научен предизвик.

Токму затоа, работата на Mithril Medicine има посебно значење за Anthropic. Наместо вештачката интелигенција да ја користи само како алатка за обработка на информации, компанијата сака да ја испита нејзината способност да помогне во организирањето и спроведувањето на повеќе фази од истражувањето на потенцијални лекови.

Планот е проектите започнати во Mithril да продолжат низ понатамошните фази на фармацевтски развој. На тој начин Anthropic ќе може да провери колку ефикасно вештачката интелигенција може да придонесе за преминот од почетна научна идеја до терапија што би можела да се испитува кај луѓе.

Ова, сепак, не значи дека компанијата веќе располага со одобрени лекови или дека развиените терапии ја докажале својата ефикасност. Истражувањата се во рана фаза, а пред евентуалната примена кај пациенти ќе бидат потребни дополнителни испитувања, регулаторни проверки и клинички студии.

Преземањето на Mithril Medicine не е изолиран потег. Во последните шест месеци Anthropic значително ги прошири активностите во биолошките науки, покажувајќи дека фармацевтските истражувања стануваат една од нејзините важни развојни насоки.

Меѓу најголемите инвестиции се издвојува купувањето на Coefficient Bio за 400 милиони долари. Со оваа трансакција компанијата доби дополнително научно знаење и истражувачки капацитети, а основачот на Coefficient Bio, Нејтан Фреј, беше назначен на раководна позиција поврзана со откривањето и развојот на лекови.

Anthropic дополнително го ангажираше и Џон Џампер, добитник на Нобеловата награда и еден од научниците што стојат зад AlphaFold, систем кој има големо значење за предвидувањето на тридимензионалната структура на протеините.

AlphaFold покажа колку вештачката интелигенција може да придонесе за решавање сложени проблеми во биологијата. Разбирањето на структурата на протеините е особено важно за медицинските истражувања, бидејќи овие молекули учествуваат во речиси сите клучни процеси во човечкиот организам.

Со ангажирањето научници од оваа област, Anthropic настојува да ги поврзе своите технолошки способности со специјализирано знаење од биологијата, хемијата и фармацевтскиот развој.

Компанијата отвори и лабораторија во Сан Франциско, наменета за експериментални истражувања. Овој чекор покажува дека нејзините амбиции не се ограничени на развој на софтвер што ќе го користат други научни организации. Anthropic сака непосредно да учествува во процесите на научно откривање и проверка на нови медицински решенија.

Ерик Каудерер-Абрамс, кој раководи со активностите на Anthropic во биолошките науки, за Forbes изјавил дека компанијата ја гледа медицината како една од областите во кои вештачката интелигенција би можела да создаде најголема општествена корист.

Според него, развојот на AI системи за биолошки истражувања веќе претставува еден од најзначајните проекти во компанијата. Иако не открил колку луѓе работат на овие активности и колкави средства се вложуваат, нагласил дека станува збор за сериозна и долгорочна определба, а не за спореден експеримент.

Ваквата стратегија доаѓа во период кога интересот за употребата на вештачката интелигенција во фармацевтската индустрија брзо расте. Сè повеќе биотехнолошки компании развиваат системи што можат да анализираат биолошки податоци, да предлагаат потенцијални молекули и да им помагаат на истражувачите при изборот на најперспективните кандидати за лекови.

Традиционалниот процес на развој на лекови е исклучително сложен. Научниците најпрво мора да идентификуваат биолошки механизам поврзан со одредена болест, потоа да пронајдат супстанција што би можела да влијае врз него и да ја испитаат нејзината безбедност и ефикасност.

Дури и кога почетните резултати се охрабрувачки, голем дел од кандидатите не успеваат да ги поминат подоцнежните фази на испитување. Токму високата стапка на неуспех е една од причините поради кои развојот на нови терапии бара многу време и финансиски средства.

Вештачката интелигенција би можела да помогне во одредени делови од овој процес, особено при обработката на големи количини научни информации и препознавањето обрасци што тешко се забележуваат со традиционални методи.

Напредните модели можат да споредуваат истражувања, да анализираат податоци и да предложат насоки за понатамошни експерименти. Со тоа потенцијално би се намалило времето потребно за одредени истражувачки задачи, а научниците би можеле да се концентрираат на проверка на најважните хипотези.

Сепак, постои суштинска разлика меѓу компјутерски предвидена терапија и лек што навистина функционира кај пациентите. Биолошките системи се сложени, а резултатите добиени преку модели и лабораториски експерименти не секогаш се потврдуваат во клиничките испитувања.

Затоа, и покрај големите очекувања, сè уште не е јасно до кој степен вештачката интелигенција ќе успее да го намали бројот на неуспешни кандидати за лекови во подоцнежните фази од развојот.

Интересот на инвеститорите за оваа област, сепак, е огромен. Според информациите наведени од Forbes, компанијата Isomorphic Labs се обидува да обезбеди ново финансирање од пет милијарди долари, при проценета вредност од околу 50 милијарди долари.

Овие амбиции доаѓаат само шест месеци откако компанијата, според истите информации, обезбедила 2,1 милијарда долари. Ваквите износи покажуваат колку големи очекувања постојат од спојувањето на вештачката интелигенција и биотехнологијата.

За Anthropic, развојот на медицински решенија има и пошироко стратегиско значење. Компанијата се наоѓа во период на големи финансиски амбиции, при што, според Forbes, се разгледува излегување на берза со проценета вредност од приближно 1,4 билиони долари.

Во извештајот се наведува дека оваа проценка е нешто пониска од очекувањата на инвеститорите од претходната недела, кога се споменувала вредност од околу 1,5 билиони долари. Ваквите промени ја одразуваат неизвесноста што постои околу вреднувањето на најголемите компании во секторот на вештачката интелигенција.

Во услови на растечки инвестиции во инфраструктура, центри за податоци и развој на AI модели, технолошките компании се соочуваат со сè поголем притисок да покажат конкретни економски и општествени придобивки од своите производи.

Медицината би можела да стане една од најубедливите области за демонстрирање на таквата корист. Доколку вештачката интелигенција навистина придонесе за откривање терапии за тешки заболувања, нејзиното влијание би било многу пошироко од автоматизацијата на административните и деловните задачи.

Извршниот директор на Anthropic, Дарио Амодеи, во повеќе наврати го истакнувал потенцијалот на вештачката интелигенција за забрзување на научниот напредок и подобрување на здравствената заштита.

Особено внимание компанијата планира да посвети на болести што досега не добивале доволно истражувачки средства. Според Каудерер-Абрамс, внатрешните програми за развој на лекови ќе се насочат кон ретки, тропски и занемарени заболувања.

Оваа определба е значајна бидејќи развојот на терапии за ретки болести често е ограничен од економски фактори. Кога бројот на потенцијални пациенти е мал, фармацевтските компании потешко можат да ги оправдаат високите трошоци за истражување и клинички испитувања.

Слични предизвици постојат и кај одредени заболувања што претежно ги погодуваат посиромашните региони во светот. Иако медицинската потреба може да биде голема, комерцијалниот интерес не секогаш е доволен за да поттикне значителни инвестиции.

Доколку вештачката интелигенција успее да ги намали трошоците и времето потребно за раните истражувања, тоа би можело да создаде подобри услови за развој на терапии што досега биле економски помалку привлечни.

Но и во таков случај, лековите ќе мора да поминат низ неопходните проверки за безбедност и ефикасност. Намалувањето на трошоците за почетните истражувања не ги отстранува сложените барања на клиничкиот развој.

Anthropic планира да соработува со фармацевтски компании што имаат искуство во спроведување клинички испитувања, регулаторни постапки и пласирање лекови на пазарот.

Ваквата поделба на улогите би можела да овозможи компанијата да се концентрира на истражувачките способности на своите AI модели, додека партнерите ќе ги преземат активностите за кои се потребни специјализирани медицински и фармацевтски капацитети.

Но најинтересниот аспект на целата приказна останува големината на Mithril Medicine. Компанија со само еден вработен успеала да привлече внимание од еден од најголемите развивачи на вештачка интелигенција во светот.

Овој пример отвора прашање дали во иднина ќе се промени традиционалната претстава за тоа колку луѓе се потребни за создавање сериозен технолошки или научен проект.

Досега сложените истражувања вообичаено барале големи тимови составени од научници, инженери, аналитичари и административен персонал. Со развојот на AI агентите, дел од задачите што претходно барале повеќе луѓе би можеле да се автоматизираат или да се координираат преку еден централен систем.

AI агентите се софтверски системи што можат да извршуваат повеќе поврзани задачи, да користат различни дигитални алатки и да помагаат во организирањето сложени работни процеси. Во научните истражувања, тие потенцијално можат да учествуваат во анализа на литература, обработка на резултати и планирање следни истражувачки чекори.

Тоа не значи дека еден човек може самостојно да ги замени сите лабораториски, медицински и регулаторни функции што ги извршуваат големите фармацевтски организации. Но може да значи дека поединец со соодветно знаење ќе биде способен да управува со многу поголем обем на истражувачка работа отколку што било возможно досега.

Токму оваа идеја стои зад интересот на Anthropic за Mithril Medicine. Според Каудерер-Абрамс, компанијата верува дека еден талентиран истражувач, поддржан од голем број AI агенти, би можел да координира повеќе програми за развој на лекови во претклиничката фаза.

Сепак, ваквиот модел допрва треба да ја докаже својата практична вредност. Претклиничките истражувања се само почеток на долг процес, а вистинскиот успех ќе се мери преку терапии што ќе покажат безбедност и ефикасност во клинички испитувања.

Во наредните години ќе стане појасно дали AI системите навистина можат да ја зголемат продуктивноста на малите истражувачки тимови до степен што суштински ќе ја промени организацијата на фармацевтската индустрија.

Доколку тоа се случи, последиците би можеле да бидат значајни не само за големите технолошки компании, туку и за независните научници, малите биотехнолошки стартапи и истражувачките организации со ограничени финансиски ресурси.

Преземањето на Mithril Medicine затоа претставува многу повеќе од купување мала компанија. Тоа е обид да се провери една од најамбициозните претпоставки за иднината на вештачката интелигенција – дека напредните дигитални системи можат да им овозможат на поединци и мали тимови да реализираат научни проекти што досега биле достапни главно за големи организации.

Дали оваа стратегија ќе доведе до нови лекови и побрз медицински напредок, засега останува неизвесно. Но примерот со компанијата што има само еден вработен веќе покажува дека вештачката интелигенција започнува да ги менува не само технологиите што ги користиме, туку и начинот на кој се организираат истражувањата, се создаваат компании и се развиваат нови идеи.

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *