Во македонското угостителство се појавува проблем што станува сè потешко да се игнорира. Кафулињата, рестораните и баровите имаат потреба од работници, но пронаоѓањето келнери и шанкери се претвора во сериозен предизвик. Иако огласите за вработување се чести, интересот за ваквите работни места не секогаш ги исполнува очекувањата на сопствениците, особено кога станува збор за кандидати со искуство.

Недостигот од персонал не е нова појава, но промените на пазарот на трудот дополнително ја усложнуваат состојбата. Младите луѓе сè повеќе го преиспитуваат односот меѓу платата, работното време и личниот живот, додека угостителските објекти се обидуваат да функционираат во услови на растечки трошоци и ограничени можности за зголемување на примањата.

На тој начин, угостителството се соочува со необичен парадокс. Од една страна, работодавците тврдат дека имаат потреба од луѓе и дека тешко наоѓаат соодветен кадар. Од друга страна, потенцијалните работници не секогаш се подготвени да прифатат ангажман што подразбира долги смени, работа за време на викенди и празници и ограничено време за одмор.

За многу млади, работата како келнер некогаш претставувала природен почеток на професионалниот живот. Таа била можност за прва заработка, стекнување работни навики и развивање комуникациски способности. Денес, меѓутоа, дел од младите имаат поинакви очекувања и бараат работни места што нудат поголема предвидливост, подобри услови и можност за долгорочен професионален развој.

Токму работното време е еден од факторите што го прават угостителството помалку привлечно за одредени кандидати. Додека голем број професии овозможуваат релативно стабилен дневен распоред, кафулињата и рестораните најчесто имаат најмногу работа во вечерните часови, за време на викендите и во деновите кога останатите граѓани одмораат.

За вработените тоа може да значи пропуштање семејни собири, ограничени можности за дружење и потешкотии при организирањето на приватните обврски. Доколку ваквиот распоред не е проследен со соодветна заработка и редовни слободни денови, мотивацијата за останување на работното место може брзо да се намали.

Дополнителен предизвик претставува физичкиот напор што го бара оваа професија. Келнерите поминуваат голем дел од работниот ден на нозе, постојано се движат меѓу масите, носат нарачки и се обидуваат да одговорат на потребите на гостите. Во периодите на најголема посетеност, темпото на работа може да биде особено интензивно.

Но физичкиот напор е само еден дел од работата. Угостителството бара и значителна психолошка издржливост, бидејќи вработените секојдневно комуницираат со различни луѓе, се соочуваат со поплаки и мора да останат професионални дури и во непријатни ситуации.

Кога кафулето е полно, добриот келнер треба истовремено да следи повеќе нарачки, да комуницира со колегите, да внимава на наплатата и да обезбеди гостите да не чекаат предолго. Секоја грешка може да предизвика незадоволство, а брзината на услугата често има директно влијание врз впечатокот што посетителите го стекнуваат за локалот.

Поради тоа, професионалното послужување е многу посложено отколку што изгледа од страна. Потребни се добра организација, концентрација, трпение и способност за комуникација. Искусниот келнер не е само лице што носи пијалаци, туку важен дел од целокупното искуство на гостите.

Токму ваквите работници стануваат особено барани. Сопствениците на угостителски објекти имаат потреба од луѓе што можат самостојно да работат, да се снајдат во непредвидливи ситуации и да придонесат за добра атмосфера во локалот. Меѓутоа, кандидатите што веќе ги поседуваат овие вештини често имаат повеќе можности за избор.

За помалите кафулиња ова претставува посебен проблем. За разлика од поголемите ресторани и познатите угостителски објекти, тие не секогаш располагаат со доволно приходи за да понудат повисоки плати или дополнителни погодности. Како резултат на тоа, потешко можат да привлечат искусни работници и да ги задржат на подолг рок.

Финансиската пресметка за сопствениците станува сè посложена. Покрај платите, тие мора да ги покријат трошоците за закуп на деловниот простор, електрична енергија, набавка на производи, даноци, одржување и други секојдневни обврски. Кога прометот е ограничен, секое дополнително зголемување на расходите може да претставува сериозен товар за работењето.

Особено чувствителна е состојбата во помалите градови и населени места, каде што куповната моќ и бројот на потенцијални гости можат да бидат поограничени. Во такви услови, сопствениците се обидуваат да одржат рамнотежа меѓу цените на услугите, трошоците за работење и платите што можат да ги понудат.

Од перспектива на работниците, меѓутоа, пресметката изгледа поинаку. Тие ја споредуваат понудената заработка со времето и енергијата што треба да ги вложат, но и со трошоците за живот. Доколку платата не овозможува доволна финансиска сигурност, работното место станува помалку привлечно, без оглед на потребата на работодавецот од персонал.

Ова покажува дека недостигот од работници не мора секогаш да значи дека нема доволно луѓе што би можеле да ја извршуваат работата. Во одредени случаи, проблемот е во несовпаѓањето меѓу условите што ги нудат компаниите и очекувањата на кандидатите.

Дополнителен притисок врз домашното угостителство создаваат можностите за сезонска работа во странство. Туристичките центри во соседните и европските земји привлекуваат работници со искуство, особено во летните месеци, кога побарувачката за келнери, шанкери и друг угостителски персонал е висока.

За дел од младите, сезонската работа претставува можност за поголема заработка во релативно краток период. Иако ваквиот ангажман често подразбира интензивна работа и престој надвор од домот, финансиските услови можат да бидат доволно привлечни за да се одлучат за заминување.

Проблемот за домашните угостители не завршува со завршувањето на туристичката сезона. Дел од работниците што стекнале искуство во странство потоа имаат поинакви очекувања за платата и условите за работа. Доколку не можат да најдат соодветна понуда во Македонија, можат повторно да заминат или да побараат работа во друга дејност.

На тој начин се создава постојана нестабилност во персоналот. Сопственикот вработува нов келнер, вложува време во неговата обука и организација на работата, но по неколку месеци може повторно да остане без работник. Процесот потоа започнува од почеток, со нови огласи, разговори и период на приспособување.

Честото менување на персоналот има последици и врз квалитетот на услугата. Кога тимот е стабилен, вработените подобро се познаваат, полесно ги распределуваат обврските и знаат како да реагираат во периоди на голема посетеност. Новите работници, пак, имаат потреба од време за да го научат начинот на работа и да стекнат сигурност во извршувањето на задачите.

Во угостителството, искуството често се стекнува преку секојдневна практика. Почетникот треба да научи како се примаат нарачки, како се користи системот за наплата, како се организира послужувањето и како се комуницира со гостите. Овие вештини не се совладуваат целосно за еден или два работни дена.

Затоа дел од сопствениците се обидуваат да ангажираат студенти и млади луѓе без претходно искуство. За кандидатите тоа може да биде корисна можност за прва работа, но за работодавецот подразбира дополнителна обука и поддршка. Доколку ангажманот е привремен, вложеното време не секогаш резултира со долгорочно вработување.

Сепак, токму тука се отвора можност за поинаков пристап кон вработувањето. Наместо да се бара исклучиво готов и искусен кадар, угостителските објекти можат да вложуваат во развој на сопствен персонал. Но за таквиот пристап да биде успешен, потребно е работниците да имаат причина да останат и по завршувањето на обуката.

Платата несомнено е важна, но не е единствениот фактор што влијае врз задржувањето на вработените. Редовната исплата, однапред познатиот распоред на смени, почитувањето на слободните денови и коректната комуникација можат значително да придонесат за задоволството од работата.

Во помалите колективи, односот меѓу сопственикот и вработените има особено значење. Кога работниците чувствуваат дека нивниот труд се почитува и дека обврските се распределени праведно, полесно се создава чувство на припадност кон тимот. Наспроти тоа, постојаното менување на распоредот, непредвидливите обврски и недостигот од разбирање можат да придонесат за незадоволство.

Проблемот со недостигот од келнери има и друга страна што често останува незабележана. Кога во локалот нема доволно персонал, преостанатите вработени мора да преземат повеќе обврски. Тоа може да доведе до поголем замор, дополнителен стрес и намалување на квалитетот на услугата.

Во вакви ситуации, дури и добрите работници можат да почнат да размислуваат за заминување. Ако еден келнер постојано ја извршува работата што во нормални услови би ја делеле двајца, ризикот од исцрпеност и незадоволство се зголемува. Така недостигот од персонал може дополнително да го продлабочи проблемот што веќе постои.

Дел од сопствениците се обидуваат да го надминат недостигот така што лично се вклучуваат во секојдневната работа. Тие примаат нарачки, послужуваат гости, работат зад шанкот и помагаат во организацијата на смените. Иако ваквиот пристап може привремено да го одржи функционирањето на локалот, не претставува секогаш одржливо решение.

Кога сопственикот е постојано ангажиран во оперативната работа, му останува помалку време за управување со бизнисот, планирање, набавки, маркетинг и подобрување на услугите. На подолг рок, тоа може да го ограничи развојот на угостителскиот објект и да создаде дополнителен притисок врз работењето.

Истовремено, се менува и начинот на кој младите го гледаат сопствениот професионален развој. За многумина, првото работно место повеќе не е само извор на месечни примања, туку и можност за стекнување искуство што ќе им помогне во идната кариера. Ако не гледаат простор за напредување, полесно одлучуваат да побараат друга работа.

Угостителството, сепак, може да понуди професионален развој. Искусните келнери можат да напредуваат кон организација на смени, управување со персонал, менаџирање ресторан или водење сопствен бизнис. Но за овие можности да бидат привлечни, потребно е младите да ги препознаат како реална перспектива, а не како исклучок.

Промената на односот кон угостителските професии бара и поголемо вреднување на вештините што ги поседуваат добрите работници. Комуникацијата со гости, решавањето проблеми, брзото донесување одлуки и организирањето на работата се способности што имаат значење и надвор од рестораните и кафулињата.

Од друга страна, угостителите мора да се приспособат на новите очекувања на работната сила. Пазарот на трудот не е ист како пред десетина години, а понудата на работни места и можностите за ангажман се променети. Работодавците што ќе успеат да понудат подобра рамнотежа меѓу заработката, работните обврски и слободното време можат да имаат предност при привлекувањето персонал.

Тоа не значи дека сите проблеми можат да се решат со едноставно зголемување на платите. Во дел од угостителските објекти финансиските ограничувања се реални, а повисоките трошоци не можат секогаш да се покријат со зголемување на цените. Поради тоа, подобрата организација, обуката и намалувањето на честата промена на персоналот можат да бидат подеднакво важни.

За гостите, недостигот од келнери најчесто станува видлив преку подолгото чекање, побавната услуга или намаленото внимание од персоналот. Но зад овие секојдневни ситуации се крие поширок проблем што ги поврзува платите, работните услови, иселувањето, сезонските ангажмани и променетите очекувања на младите.

Македонското угостителство се наоѓа пред предизвик што нема брзо и едноставно решение. Потребата од келнери и шанкери останува, но традиционалниот начин на привлекување работници сè потешко ги дава посакуваните резултати. Самото објавување оглас повеќе не е гаранција дека ќе се појави соодветен кандидат, а уште помалку дека тој ќе остане на работното место подолг период.

Најголемиот предизвик за сопствениците на кафулиња и ресторани затоа не е само да најдат кој ќе ги послужува гостите, туку да создадат работна средина во која вработените ќе сакаат да останат. Бидејќи во угостителството, каде што квалитетот на услугата во голема мера зависи од луѓето, стабилниот и мотивиран персонал станува една од најважните предности на секој успешен локал.

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *