Кои електрични автомобили имаат најзадоволни сопственици, а кои разочаруваат? Ново истражување открива големи разлики меѓу брендовите

Купувањето електричен автомобил одамна не е одлука што се темели само на досегот на батеријата, брзината на полнење или цената. Како што електричните возила стануваат сè позастапени на европските патишта, сопствениците почнуваат да обрнуваат поголемо внимание на секојдневното искуство, квалитетот на софтверот и практичноста на дигиталните функции. Ново европско истражување покажува дека меѓу автомобилските производители постојат значителни разлики во задоволството на купувачите, а некои од најпознатите брендови не успеваат да ги исполнат очекувањата.

Германската консултантска компанија USCALE, специјализирана за електрична мобилност, ги објави резултатите од истражувањето „USCALE EV Satisfaction Study 2026“, во кое учествувале 4.004 сопственици на електрични автомобили од Германија, Австрија и Швајцарија. Целта била да се утврди колку возачите се задоволни од своите возила и дали би им го препорачале брендот на други потенцијални купувачи.

За разлика од класичните автомобилски тестови, во кои експертите ги оценуваат перформансите, удобноста и техничките карактеристики, ова истражување се потпира на искуствата на луѓето што секојдневно ги користат автомобилите. Токму затоа резултатите нудат поинаква перспектива за квалитетот на електричните возила, особено кога станува збор за проблеми што не можат секогаш да се забележат при кратко пробно возење.

Рангирањето е направено според показателот Net Promoter Score, познат како NPS, кој ја мери подготвеноста на корисниците да препорачаат одреден производ или бренд. Показателот се пресметува како разлика меѓу процентот на изразени поддржувачи и процентот на незадоволни корисници што би го одвратиле некого од купување.

Високиот NPS укажува на поголема лојалност и задоволство, додека негативниот резултат значи дека процентот на критичари е поголем од процентот на најзадоволни корисници. Сепак, овој показател не претставува директна оценка за механичката сигурност или техничкиот квалитет на автомобилите, туку за целокупното искуство на сопствениците.

На врвот на рангирањето се наоѓа кинескиот производител Xpeng, кој успеал да оствари NPS од 76 поени. Дури 82 проценти од анкетираните сопственици на возила од овој бренд изјавиле дека би го препорачале, додека само шест проценти биле во групата на критичари.

Овој резултат е особено интересен бидејќи Xpeng е релативно ново име на европскиот автомобилски пазар во споредба со традиционалните производители. Компанијата се обидува да се позиционира преку електрични модели со напредни дигитални функции, современ дизајн и технологии насочени кон корисничкото искуство.

Високата оценка покажува дека сопствениците што учествувале во истражувањето во голема мера се задоволни од она што го добиле. Сепак, резултатот не значи дека сите модели на Xpeng се подеднакво успешни или дека брендот нужно има најмала стапка на дефекти, бидејќи истражувањето ја мери подготвеноста за препорака.

Веднаш зад Xpeng се наоѓа Tesla, која остварила NPS од 72 поени. Според податоците, 79 проценти од испитаниците биле поддржувачи на брендот, додека седум проценти припаѓале во групата на незадоволни корисници.

Tesla со години има силна позиција на пазарот на електрични автомобили, а нејзиниот пристап кон софтверот и дигиталните функции значително влијаеше врз развојот на целата индустрија. Компанијата беше меѓу производителите што најсилно го промовираа концептот на автомобил како дигитална платформа, со централен екран, поврзани услуги и можност за софтверски ажурирања.

Резултатите од истражувањето покажуваат дека голем дел од анкетираните сопственици и понатаму имаат позитивно искуство со автомобилите на Tesla. И покрај засилената конкуренција од европските и кинеските производители, брендот останува меѓу најдобро оценетите според подготвеноста на корисниците да го препорачаат.

Меѓу најуспешните се најдоа и Škoda и Porsche, што покажува дека задоволството од електричните автомобили не е ограничено на производители што се занимаваат исклучиво со електрична мобилност. Традиционалните автомобилски компании исто така можат да добијат високи оценки кога ќе успеат да ги усогласат познатите стандарди за удобност и изработка со новите технолошки барања.

Присуството на Škoda меѓу водечките брендови е особено значајно за европскиот пазар, каде што практичноста, просторот и односот меѓу цената и добиената вредност имаат големо влијание врз одлуките на купувачите. Porsche, од друга страна, настапува во повисокиот ценовен сегмент, каде што очекувањата за перформанси, квалитет и корисничко искуство се особено високи.

На спротивниот крај од рангирањето се наоѓаат неколку производители чии сопственици покажале значително помала подготвеност да ги препорачаат своите возила. Меѓу нив најслаб резултат има Opel, со NPS од минус 11 поени, додека Fiat остварил минус 10, а MG минус седум поени.

Негативните оценки не значат дека секој сопственик на овие автомобили е незадоволен, ниту дека сите нивни модели имаат сериозни технички недостатоци. Тие покажуваат дека во рамките на анкетираниот примерок процентот на критичари бил поголем од процентот на корисници што со голема сигурност би го препорачале брендот.

Ваквите резултати се важен сигнал за производителите, бидејќи задоволството на постојните сопственици може директно да влијае врз идната продажба. Купувањето автомобил претставува значителна финансиска одлука, а искуствата на пријателите, членовите на семејството и другите возачи често имаат голема тежина при изборот на бренд.

Ниту Leapmotor, BYD и Genesis не успеале да се најдат меѓу најдобро оценетите производители во истражувањето. Ова покажува дека брзото проширување на понудата и воведувањето нови електрични модели не се автоматска гаранција за високо задоволство кај сопствениците.

Особено интересно е што меѓу брендовите со послаби резултати има производители што настојуваат да привлечат купувачи со конкурентни цени и богата опрема. Сепак, искуството на сопствениците покажува дека при секојдневното користење на електричен автомобил можат да станат важни и недостатоци што на прв поглед изгледаат незначителни.

Еден од најважните заклучоци од истражувањето е дека софтверот станува подеднакво значаен како и традиционалните автомобилски карактеристики. Возачите повеќе не оценуваат само колку километри можат да поминат со едно полнење или колку брзо автомобилот забрзува, туку и колку едноставно можат да ги користат неговите дигитални функции.

Мултимедијалниот систем, навигацијата, поврзувањето со мобилниот телефон и апликациите за управување со возилото се претвораат во важен дел од сопственичкото искуство. Доколку овие функции работат бавно, често се прекинуваат или бараат сложени постапки, незадоволството може да се зголеми дури и кога автомобилот има добри возни карактеристики.

Современите купувачи се навикнати на брзината и едноставноста на паметните телефони, па слично искуство очекуваат и од автомобилите. Екран што реагира со задоцнување или апликација што не успева да се поврзе со возилото може да изгледа како мал проблем, но кога се повторува секојдневно, значително влијае врз впечатокот за производот.

Кај електричните автомобили ова прашање има дополнителна важност бидејќи дигиталните системи често се директно поврзани со планирањето на полнењето и управувањето со енергијата. За разлика од возилата со мотори со внатрешно согорување, кај кои полнењето гориво обично трае неколку минути, електричните автомобили бараат поинакво планирање на подолгите патувања.

Добрата навигација треба да му помогне на возачот да ги пронајде соодветните станици за полнење, да ја процени преостанатата енергија во батеријата и да предложи практична маршрута. Кога овие функции не работат доволно сигурно, сопственикот мора да користи дополнителни апликации или самостојно да ги проверува можностите за полнење.

Таквото искуство може да биде особено непријатно при патувања во странство, кога возачот не е запознаен со локалната инфраструктура. Различните оператори, начини на плаќање и достапноста на полначите можат да создадат дополнителна неизвесност, а квалитетниот автомобилски софтвер би требало да помогне во нејзиното намалување.

Затоа производителите што успеваат да понудат добро интегрирани дигитални услуги имаат значителна предност. За многу сопственици, можноста патувањето да се испланира без компликации може да биде поважна од мала разлика во максималниот досег или забрзувањето.

Сепак, софтверот не е единствениот фактор што влијае врз задоволството. Квалитетот на изработката, удобноста, ергономијата и практичноста на кабината и понатаму имаат големо значење, особено кај возачите што секојдневно поминуваат подолго време зад воланот.

Автомобил со современ екран и голем број функции не мора да биде практичен доколку основните команди се тешко достапни или нивното користење го одвлекува вниманието од возењето. Токму затоа сè повеќе се отвора прашањето дали производителите понекогаш им даваат преголема предност на дигиталните решенија на сметка на едноставноста.

Кај електричните автомобили особено е важно да се постигне рамнотежа меѓу технолошката иновативност и секојдневната употребливост. Напредните функции имаат вредност само доколку навистина го олеснуваат користењето на возилото, наместо да создаваат дополнителни обврски за возачот.

Интересен пример се помалите електрични модели на Fiat, кои можат да бидат привлечни поради релативно ниската потрошувачка на електрична енергија и практичноста во градски услови. Но добрата енергетска ефикасност сама по себе не мора да биде доволна за да ги надомести послабите оценки во другите области.

За дел од купувачите, ниските трошоци за користење ќе останат главен приоритет. Други, пак, ќе бидат подготвени да платат повеќе за подобар софтвер, поголема удобност, поквалитетна изработка или посигурно искуство при полнењето.

Токму оваа разновидност на очекувањата покажува зошто не постои еден електричен автомобил што е идеален за сите возачи. Модел што одлично одговара за секојдневно градско возење можеби нема да биде најдобар избор за семејство што редовно патува на долги релации.

Истражувањето на USCALE е особено интересно затоа што опфаќа три европски пазари со развиена инфраструктура за електрична мобилност. Германија, Австрија и Швајцарија имаат различни купувачки навики, но заедничко им е тоа што електричните автомобили веќе се значаен дел од автомобилската понуда.

Сепак, резултатите не треба автоматски да се пренесуваат на сите европски држави. Квалитетот и достапноста на полначите, сервисната мрежа, цените на електричната енергија и условите за користење можат значително да се разликуваат од еден пазар до друг.

За купувачите во Македонија, на пример, покрај карактеристиките на самиот автомобил, важни се и достапноста на овластен сервис, резервните делови и можностите за полнење. Бренд што има висока оценка кај сопствениците во Германија не мора да нуди идентично корисничко искуство на пазар со поинаква инфраструктура и послабо развиена сервисна поддршка.

Дополнително, рангирањето според NPS не може да ја замени деталната проверка на конкретен автомобилски модел. Во рамките на еден бренд може да постојат значителни разлики меѓу различни генерации возила, батерии, софтверски верзии и нивоа на опрема.

Поради тоа, резултатите најдобро е да се разгледуваат како показател за општото задоволство на сопствениците, а не како конечна листа на најквалитетни и најнеквалитетни електрични автомобили. За вистинска процена се потребни и информации за сигурноста, трошоците за одржување, гаранциските услови и долгорочното однесување на батеријата.

Истражувањето истовремено испраќа важна порака до автомобилската индустрија. Во првите години од масовниот развој на електричните возила, производителите главно се натпреваруваа во досегот, капацитетот на батериите и брзината на полнење. Денес, кога сè повеќе модели нудат задоволителни перформанси во овие области, конкуренцијата постепено се префрла кон квалитетот на целокупното корисничко искуство.

Тоа значи дека идната предност на пазарот нема да зависи само од производството на поевтини батерии или помоќни електромотори. Подеднакво важни ќе бидат софтверската стабилност, едноставноста на управувањето и способноста на производителите навремено да ги решаваат проблемите што ги пријавуваат сопствениците.

За автомобилските компании, задоволниот купувач претставува една од највредните форми на промоција. Возач што има позитивно искуство со своето електрично возило може да влијае врз одлуките на луѓето во своето опкружување, додека незадоволните сопственици можат да создадат долгорочни репутациски проблеми за брендот.

Токму затоа резултатите на Xpeng, Tesla, Škoda и Porsche се значајни, но и негативните оценки за Opel, Fiat и MG заслужуваат внимание. Тие покажуваат дека пазарниот успех не зависи исклучиво од цената, изгледот или техничките спецификации, туку и од тоа како автомобилот ги исполнува очекувањата по неколку месеци или години користење.

На крајот, најважниот заклучок од истражувањето е дека електричниот автомобил сè повеќе се оценува како целосен технолошки производ. Батеријата и електромоторот остануваат неговата основа, но софтверот, навигацијата, полнењето и секојдневната практичност стануваат фактори што можат да ја одредат разликата меѓу задоволен и разочаран сопственик.

Во наредните години, производителите што ќе успеат да ги усогласат овие елементи веројатно ќе имаат подобри можности да ја задржат довербата на купувачите. Бидејќи во автомобилската индустрија не е доволно само да се продаде возилото — вистинскиот успех е сопственикот, по подолг период на користење, да биде подготвен да го препорача на некој друг.