Шесте најбогати луѓе во светот изгубија 130 милијарди долари за еден ден: Вештачката интелигенција ги исплаши инвеститорите

Само неколку часа беа доволни за шесте најбогати луѓе во светот да изгубат вкупно 130 милијарди долари од своето богатство. Силниот пад на акциите на најголемите американски технолошки компании во четвртокот предизвика огромни промени на листата на милијардери, но истовремено отвори и многу поважно прашање: дали стотиците милијарди долари што се вложуваат во вештачката интелигенција навистина ќе ја донесат очекуваната заработка?

Најголемиот удар го почувствуваа сопствениците и основачите на компаниите што во последните години беа меѓу главните двигатели на растот на американските берзи. Elon Musk, Jeff Bezos, Larry Page, Sergey Brin, Michael Dell и Mark Zuckerberg заедно изгубија огромен дел од своето богатство, откако инвеститорите започнаа масовно да продаваат акции на технолошките гиганти.

Причината за падот не беше еден конкретен деловен неуспех, туку зголемената загриженост за финансиската одржливост на огромните инвестиции во вештачка интелигенција. Компаниите продолжуваат да трошат милијарди долари за центри за податоци, компјутерска инфраструктура и развој на нови технологии, но инвеститорите сè погласно бараат докази дека овие вложувања ќе создадат доволно приходи и профит.

Најголемата поединечна загуба ја забележа Elon Musk, чие богатство во текот на четвртокот се намали за приближно 74 милијарди долари. Според проценките на Forbes, неговото богатство во еден момент се спуштило на околу 914,7 милијарди долари, иако претходниот ден накратко повторно ја достигнал границата од еден билион долари.

Падот беше поврзан со намалувањето на вредноста на компаниите во кои Musk има значителни сопственички удели. Акциите на SpaceX изгубија речиси девет проценти од вредноста, и покрај објавениот раст на приходите од 161 процент во споредба со истиот период минатата година.

Ваквиот развој покажува дека силниот раст на приходите повеќе не е доволен за да ги задоволи инвеститорите. Особено внимание привлече недостигот од 35 милијарди долари во паричниот тек на SpaceX, како и потврдата на Musk дека компанијата ја разгледува можноста за спојување со Tesla.

Дополнителен притисок создаде и падот на акциите на Tesla од околу два проценти. Компанијата во третото тримесечје остварила 1,5 милијарди долари слободен паричен тек, што било значително подобро од очекувањата на аналитичарите, кои предвидувале негативен резултат од 4,9 милијарди долари.

Сепак, вниманието на пазарот се насочи кон одлуката Tesla да го намали планираниот износ за капитални инвестиции во тековната година. Наместо претходно предвидените повеќе од 25 милијарди долари, компанијата сега планира да потроши околу 20 милијарди долари.

Ова намалување кај дел од инвеститорите предизвика сомнежи дека развојот на проектите поврзани со роботиката и вештачката интелигенција можеби се одвива побавно од очекуваното. Парадоксално, додека едни компании се соочуваат со критики затоа што трошат премногу, Tesla предизвика загриженост токму поради намалувањето на планираните вложувања.

Значителна загуба претрпе и Jeff Bezos, основачот на Amazon, чие богатство се намали за околу 11 милијарди долари. Акциите на компанијата изгубија речиси пет проценти од вредноста, следејќи го поширокиот негативен тренд кај американските технолошки компании.

Amazon е еден од најголемите светски обезбедувачи на облачни услуги преку Amazon Web Services, а токму овој сектор има централна улога во развојот на инфраструктурата за вештачка интелигенција. Поради тоа, компанијата е особено чувствителна на промените во очекувањата на инвеститорите за идната исплатливост на технолошките вложувања.

На удар се најдоа и двајцата коосновачи на Google, Larry Page и Sergey Brin. Нивното заедничко богатство се намали за приближно 15 милијарди долари, откако акциите на компанијата паднаа за повеќе од три проценти.

Google, преку својата матична компанија Alphabet, е меѓу најголемите учесници во глобалната трка за развој на вештачка интелигенција. Компанијата инвестира во сопствени модели, облачни услуги и компјутерска инфраструктура, но како и нејзините конкуренти се соочува со прашањето колку брзо овие вложувања ќе почнат да носат соодветен финансиски поврат.

Michael Dell, основачот на Dell Technologies, изгуби околу 12 милијарди долари од своето богатство. Акциите на компанијата паднаа за седум проценти, иако Dell има важна улога во снабдувањето на технолошката индустрија со сервери и друга опрема неопходна за работа на системите за вештачка интелигенција.

Падот на Dell дополнително покажува дека негативното расположение не ги погоди само компаниите што директно развиваат AI-модели. Притисок почувствуваа и производителите на хардвер, кои во изминатиот период имаа корист од зголемената побарувачка за компјутерска инфраструктура.

Меѓу најголемите губитници се најде и Mark Zuckerberg, чие богатство се намали за околу 18 милијарди долари. Акциите на Meta паднаа за осум проценти, откако компанијата ги објави своите финансиски резултати и новите планови за инвестиции.

Иако Meta забележала раст на приходите од 26 проценти во споредба со истиот период минатата година, инвеститорите останале загрижени поради огромните капитални трошоци. Само во третото тримесечје компанијата потрошила 34,9 милијарди долари за инвестиции, додека нејзините планови за целата година предвидуваат износ меѓу 135 и 145 милијарди долари.

Особено внимание привлече зголемувањето на долната граница на планираните капитални расходи за дополнителни пет милијарди долари. Ова ги засили стравувањата дека Meta ќе продолжи да вложува огромни средства во инфраструктура за вештачка интелигенција, без засега да постои доволно јасна слика за брзината со која тие инвестиции ќе се исплатат.

Реакцијата на берзите покажува значителна промена во расположението на инвеститорите. Во претходниот период, најавите за големи вложувања во вештачка интелигенција често беа дочекувани со оптимизам, бидејќи се сметаше дека компаниите што најмногу инвестираат ќе имаат и најголема предност во иднина.

Сега, меѓутоа, пазарот сè повеќе прави разлика меѓу технолошкиот потенцијал и финансиската исплатливост. Инвеститорите сакаат да видат конкретни резултати, поголеми приходи од AI-услугите и појасни проценки за периодот во кој вложените милијарди ќе почнат да се враќаат.

Ова не значи дека интересот за вештачката интелигенција исчезнува или дека технолошките компании престануваат да инвестираат. Напротив, развојот на нови модели и изградбата на инфраструктура продолжуваат со голема брзина, но финансиските пазари стануваат повнимателни при проценувањето на ризиците.

Дополнителен проблем е што голем дел од богатството на најбогатите луѓе во светот не се состои од готовина, туку од сопственички удели во компаниите. Кога цената на акциите нагло паѓа, нивното проценето богатство може да се намали за десетици милијарди долари за само неколку часа, без тие навистина да изгубат толкав износ од своите банкарски сметки.

Според проценките на Forbes објавени во четвртокот околу 15 часот по источноамериканско време, богатството на Musk изнесувало приближно 917,6 милијарди долари. Bezos располагал со проценети 370,4 милијарди долари, додека богатството на Page било проценето на 266,9 милијарди долари.

Sergey Brin имал проценето богатство од 245,7 милијарди долари, Michael Dell од 236,6 милијарди долари, а Zuckerberg од 221,5 милијарди долари. Овие износи постојано се менуваат во зависност од движењето на пазарните цени, поради што и позициите на листите на најбогатите луѓе можат брзо да се променат.

Вкупната загуба од 130 милијарди долари за еден ден е показател колку големо влијание имаат технолошките компании врз богатството на нивните основачи и најголеми акционери. Но уште поважно, таа покажува дека пазарите почнуваат построго да ги оценуваат инвестициите во вештачката интелигенција, особено кога станува збор за трошоци што се мерат во десетици или стотици милијарди долари.

За најголемите технолошки компании, предизвикот во наредниот период нема да биде само да развиваат понапредни AI-системи, туку и да докажат дека тие можат да создаваат одржлива заработка. По години во кои очекувањата за иднината беа главен двигател на растот на акциите, инвеститорите сè повеќе бараат конкретни финансиски резултати.

Четвртковниот пад затоа претставува повеќе од краткотрајно намалување на богатството на шест милијардери. Тој е предупредување дека дури и најголемите технолошки компании не се имуни на сомнежите на пазарот и дека огромните инвестиции во вештачка интелигенција ќе мора да бидат оправдани со реални економски резултати.