Просечната плата во Македонија достигна 48.733 денари, но во девет сектори се заработува под просекот

Просечната плата во Македонија продолжува да расте, но разликите во заработката меѓу одделните сектори остануваат значителни. Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, просечната месечна исплатена нето-плата во август 2026 година изнесувала 48.733 денари, при што во десет сектори вработените во просек заработувале повеќе од овој износ, додека во девет сектори платите биле под државниот просек.

Во споредба со август минатата година, просечната нето-плата е зголемена за 7,6 проценти, додека во однос на јули годинава растот изнесува 0,5 проценти. Податоците покажуваат продолжување на нагорниот тренд на платите, иако зголемувањето не е подеднакво распределено меѓу сите дејности.

Особено значаен е податокот за реалниот раст на заработката, кој на годишно ниво изнесува 4,8 проценти. За разлика од номиналниот раст, кој го покажува зголемувањето на исплатениот износ, реалниот раст го зема предвид и влијанието на инфлацијата. Тоа значи дека просечната плата не пораснала само во денари, туку, според статистичките пресметки, е забележано и подобрување на нејзината куповна моќ.

Сепак, просечната плата не претставува износ што го добива секој вработен. Таа е статистички показател што ги опфаќа и високите и ниските заработки, па затоа не ја прикажува целосно финансиската состојба на сите работници. Во секторите со повисоки примања просечните износи можат значително да го надминат државниот просек, додека во други дејности вработените заработуваат помалку.

Најголем годишен раст на просечната нето-плата во август е забележан во секторот снабдување со вода, отстранување отпадни води, управување со отпад и дејности за санација на околината. Во оваа област платите се зголемиле за 11,9 проценти во споредба со истиот месец минатата година, што претставува најизразено процентуално зголемување меѓу наведените сектори.

Висок раст е регистриран и кај административните и помошните услужни дејности, каде што просечната заработка се зголемила за 10,7 проценти. Овој податок покажува дека зголемувањето на платите не е ограничено само на високоплатените професии, туку е присутно и во дејности што опфаќаат различни видови услуги и деловна поддршка.

Преработувачката индустрија, која има значајно место во македонската економија и вработува голем број работници, бележи годишен раст на просечната нето-плата од девет проценти. Зголемувањето на заработката во овој сектор е важно и поради неговата поврзаност со производството, извозот и работењето на домашните и странските компании.

Сепак, процентуалниот раст на платите не мора да значи дека вработените во секторот со најголемо зголемување имаат и највисоки примања. Дејност што претходно имала пониска просечна плата може да забележи висок процентуален раст, а нејзината заработка и понатаму да остане под државниот просек. Затоа, при оценувањето на состојбата на пазарот на трудот важно е да се разгледуваат и процентуалните промени и вистинските износи на платите.

Поделбата на десет сектори со заработка над просекот и девет сектори со заработка под него покажува дека висината на платата во Македонија во голема мера зависи од дејноста во која работи вработениот. Оваа разлика е значајна за целокупниот животен стандард, бидејќи работниците во различни области можат да имаат сосема различни финансиски можности, иако се дел од истиот пазар на трудот.

Покрај дејноста, врз висината на индивидуалната заработка влијаат и работното место, квалификациите, работното искуство, одговорностите и политиката на исплата на конкретниот работодавач. Затоа, дури и во секторите со просечна плата над државниот просек, дел од вработените можат да добиваат значително помали износи.

За граѓаните, растот на платите има најголемо значење кога се споредува со трошоците за секојдневниот живот. Храната, домувањето, транспортот, комуналните услуги и другите основни потреби се трошоци што непосредно влијаат врз семејниот буџет. Поради тоа, зголемувањето на просечната заработка не мора да се почувствува подеднакво кај сите домаќинства.

Реалниот раст од 4,8 проценти е позитивен показател на национално ниво, но не значи дека куповната моќ на секој работник е подобрена во ист обем. Личната финансиска состојба зависи од тоа колку пораснала конкретната плата и како се промениле трошоците на домаќинството.

Разликите меѓу секторите се важни и за работодавачите, особено во услови кога компаниите се соочуваат со потреба да привлечат и задржат квалификувани работници. Дејностите што нудат повисоки плати можат да бидат попривлечни за дел од работната сила, додека работодавачите во послабо платените области можат да се соочат со дополнителен притисок за подобрување на условите за работа.

Истовремено, зголемувањето на платите претставува и дополнителен трошок за компаниите, поради што неговата одржливост е поврзана со продуктивноста, приходите и финансиските можности на работодавачите. Долгорочното подобрување на заработката зависи не само од одлуките за покачување, туку и од способноста на економијата да создава поголема вредност.

Најновите статистички податоци потврдуваат дека просечната плата во Македонија продолжува да се зголемува, но истовремено ја истакнуваат нерамномерноста на заработката. Додека во дел од секторите платите се повисоки од националниот просек, во речиси половина од набљудуваните дејности тие остануваат под него.

Со просечна нето-плата од 48.733 денари и реален годишен раст од 4,8 проценти, статистиката покажува подобрување на просечната заработка. Сепак, за целосна слика за животниот стандард не е доволно да се следи само еден број. Подеднакво важно е како растот на платите се распределува меѓу различните сектори и колку од него навистина стигнува до вработените со пониски примања.