Милијардер кој ја продава иднината: Неговите роботи вредат 39 милијарди долари, но колку навистина можат да работат?

Додека светот сè уште се навикнува на вештачката интелигенција, една американска компанија веќе ветува следна голема технолошка револуција – роботи што ќе изгледаат како луѓе, ќе работат во фабрики и ќе ги извршуваат секојдневните домашни обврски. Зад оваа амбициозна визија стои претприемачот Брет Адкок, човек кој за релативно краток период успеа да изгради деловно богатство проценето на повеќе од 23 милијарди долари. Но, неговиот успех отвора и едно значајно прашање: дали инвеститорите вложуваат во технологија што навистина е подготвена за масовна употреба или плаќаат огромни суми за ветувања што допрва треба да се исполнат?

Адкок е основач на Figure AI, компанија што развива хуманоидни роботи способни да извршуваат различни физички задачи. Иако нејзините производи сè уште се во релативно рана фаза на комерцијална примена, проценетата вредност на компанијата достигна неверојатни 39 милијарди долари. Според анализата на Forbes, токму големиот раст на вредноста на Figure AI го претворил Адкок во еден од најбогатите претприемачи во новата индустрија на роботиката.

Неговиот деловен пат започнал далеку од роботите и вештачката интелигенција. Првиот голем успех го постигнал со Vettery, платформа за вработување што во 2018 година била продадена за 110 милиони долари. Од оваа зделка Адкок заработил околу 30 милиони долари, што му овозможило да започне нови, значително поамбициозни деловни проекти.

Следниот чекор бил Archer Aviation, компанија насочена кон развој на електрични летала со вертикално полетување и слетување, познати и како летачки такси-возила. Во 2021 година, Archer излегла на берзата преку спојување со компанија за посебна намена, при што обезбедила 858 милиони долари капитал. Во тој момент нејзината вредност била проценета на околу 1,7 милијарди долари, иако леталото сè уште немало извршено ниту еден комерцијален лет.

Овој деловен модел станал препознатлив дел од кариерата на Адкок. Наместо да чека производите целосно да се развијат и да започнат да создаваат стабилни приходи, тој успева да привлече големи инвестиции врз основа на нивниот потенцијал. Неговата способност да ги убеди инвеститорите во идната вредност на технологијата му овозможила да собира капитал за проекти што сè уште се далеку од масовна комерцијална употреба.

Највпечатлив пример за таквиот пристап е Figure AI. За само 19 месеци, проценетата вредност на компанијата се зголемила од 2,6 милијарди на 39 милијарди долари. Тоа претставува петнаесеткратно зголемување, иако хуманоидните роботи сè уште главно се користат во тестирања, ограничени индустриски проекти и контролирани демонстрации.

Ваквиот раст го поставува Figure AI меѓу највредните приватни технолошки компании во светот. Сепак, за разлика од големите производители на софтвер и дигитални услуги, компанијата не објавува детални податоци за своите приходи. Поради тоа, надворешните аналитичари имаат ограничени можности да проценат колку нејзината сегашна пазарна вредност е оправдана со реалните деловни резултати.

Адкок, меѓутоа, има многу поширока визија. Тој верува дека во иднина на планетата би можеле да функционираат меѓу 10 и 20 милијарди хуманоидни роботи, кои би презеле голем дел од физичките задачи што денес ги извршуваат луѓето. Според неговите предвидувања, роботите би можеле да учествуваат во изградба на куќи, управување со синџирите на снабдување, индустриско производство и домашни активности.

Во неговото замислено општество, роботите би станале речиси исто толку распространети колку што денес се автомобилите и паметните телефони. Наместо секое домаќинство да купува скап уред, Адкок предвидува можност за негово изнајмување по цена од околу 500 до 600 долари месечно. За таа сума, хуманоиден робот би можел да пере алишта, да ја празни машината за садови, да ја чисти кујната и да извршува други секојдневни задачи.

Но, меѓу ваквата визија и сегашните технолошки можности постои голема разлика. Иако современите роботи можат да одат, да пренесуваат предмети и да извршуваат однапред подготвени операции, нивната способност за сигурно функционирање во непозната средина останува ограничена. Домовите, за разлика од фабричките производствени линии, се непредвидливи простори во кои роботот мора постојано да препознава нови предмети, пречки и ситуации.

Токму затоа, дел од експертите сметаат дека најголемиот предизвик не е роботот да изгледа како човек, туку навистина да ги поседува способностите што луѓето ги очекуваат од него. Човечките раце, на пример, извршуваат исклучително сложени движења благодарение на голем број сензорни рецептори, мускули и нервни врски. Пренесувањето на овие способности во роботски систем бара огромни количества податоци, напреден софтвер и прецизна механичка конструкција.

Една од најважните досегашни практични примени на роботите на Figure AI била реализирана во фабрика на BMW во американската сојузна држава Јужна Каролина. Во текот на пилот-проектот, роботите учествувале во производствени операции поврзани со моделот X3. Според податоците на германскиот производител, тие помогнале во производството на околу 30.000 автомобили и во пренесувањето приближно 90.000 делови.

Овие резултати претставуваат значаен технолошки напредок, бидејќи покажуваат дека хуманоидните роботи можат да извршуваат конкретни задачи во индустриска средина. Сепак, околу вистинскиот обем на нивната употреба се појавиле различни толкувања. Додека Адкок јавно зборувал за групи роботи што извршуваат производствени операции, BMW за Forbes потврдил дека во првичниот проект истовремено работел само еден робот, додека друг бил достапен како замена за време на полнењето.

Разликите во претставувањето на резултатите продолжиле и при следните тестирања. Во јуни, Figure AI повторно ги претставила своите роботи во фабриката на BMW, а промотивните видеа прикажувале уреди што пренесуваат тешки колички низ производствените простории. Адкок зборувал за шест до осум роботи на локацијата, но германскиот производител навел дека во тестирањето учествувале два или три уреди и дека проектот не бил дел од редовното производство.

Според BMW, тестирањето било завршено и во фабриката во моментот на давањето на информациите немало активни роботи на Figure AI. Компанијата истовремено потврдила дека соработката продолжува преку проценување на можностите и размена на искуства. Ова покажува дека интересот на автомобилската индустрија за хуманоидните роботи е реален, но дека нивната масовна примена сè уште не е достигната.

Особено големо внимание привлекуваат најавите на Адкок за можноста во наредните четири години да бидат распоредени дури 100.000 роботи кај големи деловни клиенти. Според инвестициски документи што ги разгледал Forbes, ваквиот обем би можел да создаде околу девет милијарди долари годишни повторливи приходи, врз основа на претпоставените цени. Сепак, ова претставува деловна проекција, а не потврден приход или веќе договорена испорака на толкав број роботи.

Во анализата се споменува и можната соработка со логистичкиот гигант UPS. Меѓутоа, достапните информации не потврдуваат дека роботите на Figure AI веќе се користат во редовните операции на компанијата. Претставници на синдикатот што застапува работници во UPS изјавиле дека не биле известени за такви тестирања, додека самата компанија не дала детали за евентуалната соработка.

Поконкретна деловна примена постои кај Catalyst Brands, компанијата поврзана со американскиот малопродажен синџир JCPenney. Според објавените информации, таму веќе се користат роботи на Figure AI во оперативните активности. Сепак, не е објавен точниот број на уреди, што дополнително ја отежнува проценката на вистинскиот комерцијален обем на компанијата.

Контроверзии се појавиле и околу претходната соработка меѓу Figure AI и OpenAI. Во 2024 година, OpenAI инвестирала во компанијата, а двете страни започнале заедничка работа на модели на вештачка интелигенција наменети за управување со хуманоидни роботи. Но, партнерството завршило за помалку од една година, при што компаниите изнеле различни објаснувања за причините.

Според OpenAI, Figure AI не успеала да исполни дел од договорените обврски и не обезбедила доволна хардверска и софтверска поддршка за заедничкиот развој. Од друга страна, Адкок тврди дека неговиот тим напредувал побрзо од OpenAI во развојот на сопствените системи и дека токму затоа решил да ја прекине соработката. Ваквите спротивставени тврдења покажуваат колку е сложена конкуренцијата во индустријата на вештачка интелигенција и роботика, каде што технолошките достигнувања имаат и огромна финансиска вредност.

И покрај критиките, Figure AI има поддршка од некои од највлијателните личности и компании во технолошкиот свет. Меѓу инвеститорите се наоѓа Nvidia, чиј извршен директор Jensen Huang јавно ја пофалил способноста на Адкок да препознава идни технолошки можности и да работи на нивна реализација. Поддршка добива и од Marc Benioff, коосновачот на Salesforce, кој ја истакнува неговата амбиција и способност да размислува за технологии што до неодамна постоеја само во научнофантастичните приказни.

Но, не сите инвеститори се подеднакво убедени во вредноста на компанијата. Според Forbes, повеќе искусни инвеститори во роботиката изразиле сомнежи околу проценката од 39 милијарди долари и околу одредени јавни тврдења на Адкок. Нивната загриженост главно се однесува на големата разлика меѓу сегашниот обем на работење и финансиските очекувања вградени во вредноста на компанијата.

Дополнително внимание привлекува и начинот на кој Figure AI обезбедува капитал. Дел од инвестициските средства се собираат преку посебни инвестициски структури што им овозможуваат на различни вложувачи да учествуваат во финансирањето. Во една од рундите, значајна улога имале Parkway Venture Capital и Align Ventures, при што инвестициските структури овозможиле учество и на вложувачи со релативно помали износи.

Ваквиот пристап покажува колку голем интерес постои за компании што развиваат хуманоидни роботи. Инвеститорите се подготвени да преземат значителен ризик во надеж дека оваа технологија ќе стане една од најголемите индустрии во наредните децении. Но, токму големите очекувања создаваат опасност проценетите вредности да растат многу побрзо од реалните приходи.

Предвидувањата за идниот пазар на хуманоидни роботи се разликуваат во огромна мера. Morgan Stanley проценува дека до 2050 година овој пазар би можел да достигне пет трилиони долари, додека Citi предвидува околу седум трилиони долари. UBS изнесува поумерена проценка од најмногу 1,7 трилиони долари, а RBC разгледува сценарија во кои вредноста би можела да достигне меѓу девет и 12 трилиони долари.

Разликите меѓу овие прогнози покажуваат дека индустријата сè уште се наоѓа во период на голема неизвесност. Не е познато колку брзо роботите ќе станат доволно сигурни и економски исплатливи за широка употреба, ниту колкав дел од човечките работни задачи реално ќе можат да преземат. Исто така, идниот развој ќе зависи од регулативата, цената на производството, достапноста на енергија и прифаќањето на технологијата од страна на потрошувачите.

Посебно чувствително прашање е безбедноста на хуманоидните роботи, особено кога станува збор за нивната употреба во домаќинствата. За разлика од индустриските средини, каде што движењето на машините може строго да се контролира, во домашни услови роботите би биле во непосредна близина на деца, домашни миленици и предмети што постојано ја менуваат својата положба. Затоа, потребни се исклучително сигурни механизми за препознавање на околината и спречување повреди.

Еден од критичарите на пребрзото воведување хуманоидни роботи во домовите е Rodney Brooks, познат експерт за роботика и коосновач на компанијата што го разви роботскиот правосмукалник Roomba. Тој смета дека сегашните хуманоидни системи сè уште не се доволно безбедни за непосредна употреба во семејна средина. Неговите предупредувања се засноваат на фактот дека роботите со човечка големина и значителна физичка сила можат да предизвикаат сериозни повреди доколку дојде до технички дефект.

Дополнителни прашања отвори и судска постапка што ја покренал поранешниот раководител за безбедност на производите во Figure AI, Rob Gruendel. Во тужбата поднесена во ноември 2025 година, тој тврди дека предупредувал на ризиците поврзани со роботите и на потребата од дополнителни безбедносни механизми. Според неговите наводи, одредени тестирања покажале дека роботите можат да развијат значителна физичка сила, а биле забележани и инциденти со оштетување опрема.

Gruendel тврди дека бил отпуштен откако инсистирал на дополнителни безбедносни мерки. Figure AI ги оспорува неговите обвинувања и наведува дека компанијата работи според високи безбедносни стандарди, додека причините за неговото отпуштање ги поврзува со работните резултати. Судскиот процес сè уште е во тек, па изнесените тврдења не треба да се сметаат за правосилно утврдени факти.

Покрај Figure AI, Адкок развива и други технолошки компании. Една од нив е Hark, која работи на личен асистент заснован на вештачка интелигенција. Компанијата успеала да привлече околу 700 милиони долари инвестиции, со проценета вредност од шест милијарди долари, иако во моментот на финансирањето сè уште немала производ достапен на пазарот.

Hark развива технологија што треба да им овозможи на корисниците да имаат дигитален асистент способен да памети информации за нивните активности и самостојно да извршува одредени задачи. Во промотивните материјали се прикажува како системот може да користи интернет-услуги и да извршува нарачки во име на корисникот. Сепак, слични можности веќе развиваат и други технолошки компании, што значи дека Hark ќе мора да се натпреварува на пазар со силна конкуренција.

Google, Meta и повеќе помали компании веќе претставија AI асистенти што можат да извршуваат различни активности без постојана човечка интервенција. Затоа, успехот на Hark нема да зависи само од амбициозната визија, туку и од тоа дали ќе понуди доволно квалитетен и корисен производ што ќе се разликува од постојните решенија. Ова претставува дополнителен предизвик за Адкок, кој истовремено управува со повеќе сложени технолошки проекти.

Неговата деловна филозофија значително се разликува од пристапот на дел од современите софтверски стартапи. Додека некои компании со мали тимови и ограничен капитал развиваат дигитални производи, Адкок создава големи организации, вработува бројни инженери и собира огромни финансиски средства уште пред производите да достигнат масовна употреба. Ваквиот модел е особено карактеристичен за индустриите што бараат сложен хардвер, фабрички капацитети и долгорочни истражувања.

Во седиштето на Figure AI во Сан Хозе, кое се простира на околу 28.000 квадратни метри, роботите веќе се дел од секојдневната работна средина. Тие се движат низ просториите, извршуваат тестирања и вежбаат различни активности во симулирани индустриски услови. Компанијата вложува значителни средства во развојот на механичките системи, софтверот и технологијата за управување со движењата.

Сепак, постоењето на напредни прототипови не е исто што и воспоставување голем и профитабилен бизнис. За Figure AI, најголемиот предизвик допрва претстои: да покаже дека нејзините роботи можат сигурно да функционираат надвор од контролирани тестирања, да се произведуваат во големи количества и да создаваат економска корист за клиентите. Без овие услови, високата проценета вредност ќе остане главно поврзана со очекувањата за иднината.

Според објавените информации, Figure AI досега произвела околу 1.000 хуманоидни роботи, но не е јасно колку од нив се распоредени кај клиенти и колку редовно се користат. Компанијата не ги објавува своите приходи, што дополнително ја ограничува можноста за независна проценка на нејзините финансиски резултати. И покрај тоа, инвеститорскиот интерес останува голем, а се разгледуваат и нови рунди на финансирање.

Адкок продолжува да верува дека неговата компанија е блиску до голем технолошки пробив. Неговата амбиција е роботите да можат да влезат во непознат дом и самостојно да извршуваат сложени задачи, како целосен процес на перење алишта или подготовка на едноставен оброк. За ваквите можности, меѓутоа, ќе биде потребно значително подобрување на роботската интелигенција, прецизноста на движењата и безбедносните системи.

Приказната за Брет Адкок е еден од најинтересните примери за начинот на кој функционира современата технолошка економија. Компаниите повеќе не се вреднуваат само според производите што ги продаваат денес, туку и според претпоставките за пазарите што би можеле да ги создадат утре. Во индустријата на хуманоидни роботи, каде што потенцијалните можности се огромни, но комерцијалната примена сè уште е ограничена, оваа разлика е особено изразена.

Во следните години ќе стане појасно дали Figure AI навистина ќе успее да ја претвори својата технологија во масовно користен производ. Доколку хуманоидните роботи станат доволно способни, безбедни и финансиски достапни, тие би можеле значително да го променат начинот на кој функционираат фабриките, логистичките центри и домаќинствата. Но, ако развојот се покаже побавен и поскап од очекуваното, сегашните огромни проценки на вредноста би можеле да се најдат под сериозен притисок.

Засега, Брет Адкок успеал во нешто што малку претприемачи го постигнуваат: да ги убеди инвеститорите дека технологијата што сè уште не е широко достапна може да стане основа на индустрија вредна трилиони долари. Неговите роботи се реални, нивните способности постепено се подобруваат, а интересот на големите компании е несомнен. Но, најважното прашање останува отворено – дали Figure AI ќе успее да изгради бизнис соодветен на својата вредност од 39 милијарди долари или ќе остане пример за тоа колку скапо може да се продаде ветувањето за иднината?