Онлајн трговијата во Македонија надмина половина милијарда евра за шест месеци: Растат купувањата и од домашни и од странски продавници

Онлајн купувањето станува сè позначаен дел од потрошувачките навики во Македонија, а најновите податоци покажуваат дека граѓаните сè почесто ги користат дигиталните канали за плаќање производи и услуги. Во првата половина од 2026 година, вкупната вредност на трансакциите реализирани преку интернет достигнала 530,3 милиони евра, што претставува зголемување од 14,1 процент во споредба со истиот период минатата година. Ова е уште една потврда дека електронската трговија постепено го зацврстува своето место во домашната економија.

Според анализата на Асоцијацијата за е-трговија на Македонија, изработена врз основа на податоците на Народната банка, за само шест месеци биле реализирани 15,3 милиони онлајн трансакции. Нивниот број е зголемен за 10,1 процент на годишно ниво, што покажува дека растот не произлегува единствено од повисоката вредност на купувањата, туку и од зголемената употреба на интернет-плаќањата. Сепак, вредноста на трансакциите расте побрзо од нивниот број, што укажува дека просечната сума што се плаќа при едно купување исто така се зголемува.

Вкупниот промет во електронската трговија, изразен во домашна валута, достигнал приближно 32,6 милијарди денари. Во оваа сума се вклучени плаќањата на македонските граѓани кон домашни и странски интернет-продавници, како и трансакциите што странски иматели на платежни картички ги реализирале кај македонските онлајн трговци. Оттука, податоците даваат поширока слика за дигиталните плаќања поврзани со македонскиот пазар, а не само за купувањето производи од домашни интернет-продавници.

Домашните компании што продаваат преку интернет оствариле трансакции во вредност од околу 302,4 милиони евра, што е за 14,9 проценти повеќе во споредба со првите шест месеци од 2025 година. Овој резултат покажува дека македонските е-трговци успеваат да го следат растот на дигиталната потрошувачка, и покрај сè поголемата конкуренција од меѓународните платформи. Нивната позиција е особено важна бидејќи развојот на домашната електронска трговија создава можности за проширување на продажбата, подобрување на услугите и отворање нови деловни активности.

Најголемиот дел од прометот кај домашните онлајн трговци го создаваат купувачите со македонски платежни картички. Во првата половина од годината тие потрошиле приближно 271,5 милиони евра кај домашни интернет-продажни места, што претставува годишен раст од 13,9 проценти. Ова покажува дека домашните потрошувачи продолжуваат да ги користат локалните дигитални канали, иако странските платформи нудат голем избор на производи и често се натпреваруваат со пониски цени.

Интересен раст е забележан и кај плаќањата што странските корисници ги реализирале кон македонските е-трговци. Вредноста на овие трансакции достигнала околу 30,9 милиони евра, што е зголемување од 23,8 проценти во споредба со истиот период минатата година. Иако нивното учество во вкупниот промет на домашните е-продажни места е значително помало од она на македонските купувачи, динамиката на раст укажува на зголемена активност со платежни картички издадени во странство.

Од друга страна, македонските граѓани продолжуваат да издвојуваат значителни средства за купување преку странски интернет-платформи. Во периодот од јануари до јуни 2026 година, трансакциите со македонски платежни картички кон странски е-трговци достигнале 227,9 милиони евра. Во споредба со истиот период лани, тоа претставува зголемување од 13,3 проценти, што потврдува дека меѓународните дигитални продавници остануваат важен дел од потрошувачките навики во земјата.

Овие бројки отвораат и важно економско прашање за конкурентноста на македонските компании. Иако домашните е-трговци остваруваат поголема вредност на трансакции отколку што македонските купувачи реализираат кај странските платформи, значителен дел од домашната онлајн потрошувачка сепак се насочува кон странство. За локалните компании тоа претставува предизвик, но и можност да привлечат поголем дел од купувачите преку подобри цени, поширока понуда, побрза испорака и поквалитетна корисничка поддршка.

Влијанието на големите меѓународни платформи, особено на Temu, беше забележливо во претходниот период, кога бројот на трансакции кон странски е-трговци бележеше исклучително силен раст. Во 2026 година, меѓутоа, податоците покажуваат дека динамиката постепено се менува. Наместо бројот на купувања да расте многу побрзо од нивната вкупна вредност, сега се забележува обратен тренд, при што потрошените средства се зголемуваат со повисока стапка.

Оваа промена може да укажува на постепено стабилизирање на потрошувачките навики по периодот на нагло зголемен интерес за странските платформи. Во првата половина од 2026 година, македонските корисници реализирале околу 6,45 милиони трансакции кон странски интернет-продавници, што претставува раст од 5,7 проценти на годишно ниво. Бидејќи нивната вредност истовремено се зголемила за 13,3 проценти, просечната сума на едно купување станала повисока.

Според анализата, просечната вредност на трансакциите кон странските е-трговци достигнала приближно 35,3 евра. Тоа претставува зголемување од околу 7,2 проценти во споредба со истиот период минатата година. Ваквиот развој покажува дека потрошувачите во просек издвојуваат повеќе средства при плаќањата кон странските платформи, иако самите податоци не откриваат дали причината е купување поскапи производи, поголеми нарачки или промени во цените.

На ниво на целокупната електронска трговија, просечната вредност на една трансакција изнесувала околу 34,6 евра. Во споредба со првата половина од 2025 година, ова претставува зголемување од приближно 3,7 проценти. Податокот е значаен бидејќи укажува дека дигиталните плаќања не само што стануваат почести, туку постепено опфаќаат и повисоки износи.

Кога станува збор за бројот на трансакции, домашните интернет-продажни места и понатаму имаат водечка позиција. Македонските иматели на платежни картички реализирале околу осум милиони трансакции кај домашните е-трговци, што е за 12,3 проценти повеќе отколку во истиот период минатата година. Ова претставува повеќе од половина од вкупниот број регистрирани онлајн трансакции, што ја потврдува важноста на локалните дигитални услуги.

Значително зголемување е забележано и кај трансакциите направени со странски платежни картички кон македонските е-трговци. Нивниот број надминал 904.000, што претставува годишен раст од 26,7 проценти. Ова е највисоката стапка на раст меѓу трите разгледувани категории трансакции и укажува на засилена активност на странските корисници кај домашните интернет-продажни места.

И покрај позитивните резултати, растот на електронската трговија во 2026 година е поумерен во споредба со претходниот период. Претседателката на Асоцијацијата за е-трговија на Македонија, Нина Ангеловска Станков, посочува дека минатата година бил забележан раст од 34 проценти, додека најновите податоци покажуваат постепено стабилизирање на пазарот. Според неа, особено важно е што домашните е-трговци продолжуваат да бележат зголемување на прометот, и покрај силната конкуренција од странските платформи.

Во следната фаза од развојот на електронската трговија, клучно прашање ќе биде колкав дел од растечката потрошувачка ќе успеат да привлечат македонските компании. За таа цел, потребни се понатамошни подобрувања во логистиката, дигиталните плаќања, достапноста на производите и целокупното искуство на купувачите. Брзината на испораката, транспарентноста на трошоците и довербата во интернет-продавниците можат да имаат значајно влијание врз одлуката дали потрошувачот ќе купува од домашна или странска платформа.

Позитивен сигнал за развојот на секторот претставува и зголемувањето на бројот на регистрирани интернет-продажни места. Според податоците на Народната банка, заклучно со јуни 2026 година во Македонија биле евидентирани 2.408 места за електронска продажба, наспроти 2.240 на крајот од 2025 година. Тоа значи дека за само шест месеци е забележано нето-зголемување од 168 е-продажни места.

Проширувањето на оваа инфраструктура покажува дека сè повеќе деловни субјекти препознаваат можности во дигиталната продажба и прифаќањето картични плаќања. За малите и средните компании, интернет-продавниците можат да претставуваат дополнителен канал за пристап до потрошувачите, без потреба од големи инвестиции во физички продажни простори. Истовремено, дигиталната продажба им овозможува на компаниите да понудат производи и услуги надвор од нивната непосредна географска околина.

Сепак, зголемувањето на бројот на интернет-продажни места не гарантира автоматски и поголема профитабилност. Конкуренцијата станува посилна, а потрошувачите имаат можност за брза споредба на цените и условите за купување. Поради тоа, долгорочниот успех на домашните е-трговци ќе зависи од нивната способност да понудат конкурентни производи, сигурни плаќања и ефикасна испорака.

Резултатите од првата половина на 2026 година покажуваат дека електронската трговија во Македонија продолжува да се развива и постепено станува значаен дел од економската активност. Над половина милијарда евра реализирани трансакции за шест месеци претставуваат сериозен показател за обемот на дигиталните плаќања, но истовремено отвораат прашања за распределбата на потрошувачката меѓу домашните и странските компании.

Во наредниот период, најголемиот предизвик нема да биде само зголемувањето на вкупниот промет, туку и создавањето услови поголем дел од таа вредност да остане во домашната економија. Доколку македонските е-трговци успеат да ја подобрат конкурентноста и да ја зајакнат довербата кај потрошувачите, растот на онлајн купувањето би можел да се претвори во уште посилен поттик за домашното претприемништво, дигитализацијата и економскиот развој.