Замислете да го пронајдете својот автомобил со отворени прозорци среде дожд, иако сте сигурни дека сте го заклучиле. Неколку дена подоцна, багажникот сам се отвора, моторот се активира без ваша дозвола, а вие немате никаква претстава што се случува. Токму вакво искуство имала една жена во САД, која подоцна открила дека зад необичните случувања стои нејзиниот поранешен сопруг. Она што требало да биде практична технологија за полесно користење на автомобилот се претворило во средство за вознемирување и контрола. Преку мобилната апликација на BMW, поранешниот сопруг можел од далечина да управува со одредени функции на возилото, но и да ја следи неговата локација. Најзагрижувачки било тоа што жената тврди дека не успеала да добие соодветна помош од производителот за да му го оневозможи пристапот. Случајот, за кој известува американскиот Forbes, отвора сериозни прашања за безбедноста на современите автомобили и за тоа колку производителите се подготвени да ги заштитат сопствениците од злоупотреба на дигиталните функции. Жената, која во приказната е претставена под името Џејн за да се заштити нејзиниот идентитет, првично не можела да ги објасни необичните проблеми со автомобилот. Во една пригода ги затекнала прозорците спуштени додека врнело дожд, поради што внатрешноста била целосно натопена. Во други ситуации забележувала дека контактот се вклучува без причина или дека багажникот се отвора самостојно. По извесно време сфатила дека не станува збор за технички дефект. Нејзиниот поранешен сопруг сè уште имал пристап до дигиталната апликација поврзана со автомобилот, што му овозможувало да активира различни функции без физички да се наоѓа во негова близина. Ситуацијата била особено сериозна бидејќи мажот и претходно ѝ се заканувал со насилство. Преку апликацијата можел да ја дознае и локацијата на автомобилот, што значело дека потенцијално можел да следи каде се движи, каде престојува и кога го напушта одредено место. За жената, најлогично решение било да побара неговиот пристап едноставно да биде отстранет. Автомобилот бил регистриран на нејзино име, па очекувала дека со соодветна документација ќе може да докаже дека поранешниот сопруг нема право да управува со неговите дигитални функции. Меѓутоа, според нејзиното сведоштво, посетата на локалниот салон на BMW не го решила проблемот. Вработените наводно ѝ објасниле дека немаат можност да го отстранат поранешниот сопруг од апликацијата. Таа тврди дека доставила полициски извештаи за неговото агресивно однесување, судска мерка за заштита, документи од разводот и доказ дека автомобилот е во нејзина сопственост. И покрај тоа, според нејзините зборови, не добила решение што би ѝ овозможило безбедно да го користи возилото. Најнеочекуваниот дел од приказната следувал кога, како што тврди жената, од салонот ѝ било кажано дека единствениот начин да го реши проблемот е да купи друг автомобил. Таа на крајот навистина се одлучила на таков чекор, но финансиските последици биле значителни. Пред да купи ново возило, морала да исплати уште 10.000 долари што ги должела за претходниот BMW. Наместо едноставно да се прекине неовластениот дигитален пристап, жената се соочила со дополнителен финансиски товар за да ја заштити сопствената приватност и безбедност. Нејзиниот поранешен сопруг во меѓувреме завршил во затвор поради напад со опасно оружје со намера да ѝ нанесе телесни повреди. Според објавените информации, тој ѝ се заканувал и вперил огнено оружје кон неа, што дополнително ја покажува сериозноста на опасноста со која се соочувала. BMW, од друга страна, за Forbes соопштил дека компанијата има воспоставени процедури за постапување во ситуации што ја загрозуваат личната безбедност на корисниците. Портпаролот Џеј Хансен објаснил дека, кога е потребно, постојат механизми за отстранување неовластени корисници или лица што ја злоупотребуваат апликацијата. Сепак, од компанијата тврдат дека немаат евиденција за контакт со нивната служба за корисничка поддршка од подрачјето во кое живеела жената. Дополнително посочуваат дека овластените продажни салони се во независна сопственост и работат одвоено од производителот. Ваквото објаснување открива уште еден проблем со кој можат да се соочат сопствениците на современи автомобили. Дури и кога производителот има воспоставено процедури за заштита, корисниците можеби не знаат кому точно треба да се обратат, додека локалните продавачи не секогаш располагаат со овластувања или технички можности да го решат проблемот. Случајот не е изолиран. Организациите што работат со жртви на семејно насилство предупредуваат дека поврзаните автомобили сè почесто се користат како средство за дигитално следење и вознемирување. Ема Пикинг, претставничка на британската хуманитарна организација Refuge, која им помага на жртвите на семејно насилство, објаснува дека ваквите случаи стануваат сè почести. Според неа, при проценката на безбедноста на жените што бараат засолниште, организацијата веќе поставува прашања и за начинот на кој патувале, како и за можноста нивното движење да било следено преку автомобил. Современите возила располагаат со голем број дигитални функции што им овозможуваат на сопствениците да ја проверуваат локацијата, да ги заклучуваат или отклучуваат вратите, да управуваат со одредени системи и да добиваат известувања преку мобилен телефон. Овие можности се развиени за поголема удобност, но во погрешни раце можат да станат сериозна закана за приватноста. Особено проблематично е кога повеќе лица имаат пристап до истиот автомобилски профил. По прекинување на врска или развод, едниот партнер може да продолжи да располага со дигитални овластувања што другиот не знае како да ги укине. Пикинг смета дека производителите треба да воведат поедноставни и поефикасни механизми за заштита. Една од предложените мерки е сопственикот да може јасно да види кој пристапувал до апликацијата и во кое време, со што полесно би се откриле сомнителни активности. Таа предлага и преиспитување на функциите што овозможуваат автоматско следење на локацијата. Одредени системи можат да испраќаат известувања кога автомобилот ќе напушти однапред определена област, што во случаи на семејно насилство може да се искористи за контрола на движењето на жртвата. Според нејзините оценки, автомобилските компании сè уште не покажуваат доволна подготвеност да преземат одговорност за ваквите ризици. Таа предупредува дека производителите често го третираат проблемот како нешто што не е директно поврзано со нив, иако токму нивните дигитални системи можат да овозможат злоупотреба. Слични случаи веќе биле забележани и кај други автомобилски брендови. Во 2023 година, „Њујорк тајмс“ објавил приказна за поранешен федерален агент кој ја користел апликацијата на Mercedes за да ја следи локацијата на својата поранешна сопруга. И во тој случај, според објавените информации, жената не успеала да добие помош од производителот. Истата година Reuters известувал и за судски спор против Tesla, во кој жена тврдела дека нејзиниот сопруг ја надгледувал преку автомобилската апликација. Таа навела дека на компанијата ѝ доставила судска забрана за приближување, но спорот завршил во корист на производителот. Tesla тогаш соопштила дека нема докази оти сопругот ги користел функциите на автомобилот за следење, а судот не утврдил обврска компанијата да постапи врз основа на доставената мерка за заштита. Овие примери покажуваат дека проблемот не е ограничен на еден производител. Како што автомобилите стануваат сè повеќе поврзани со интернет, нивните дигитални системи отвораат нови прашања за сопственоста, приватноста и контролата врз личните податоци. Додека некогаш за пристап до автомобилот бил потребен физички клуч, денес дел од неговите функции можат да се контролираат од друг град, па дури и од друга држава. Тоа носи практични придобивки, но истовремено бара јасни правила за тоа кој има право на пристап и како тој пристап може итно да се прекине. Приказната на жената што морала да го замени својот BMW е предупредување дека технолошки напредните автомобили не се секогаш подготвени за сложените ситуации од реалниот живот. Без едноставни механизми за отстранување неовластени корисници, функциите создадени за удобност можат да станат средство за нарушување на безбедноста. За неа, целото искуство завршило со одлука што јасно го покажува изгубеното доверба во брендот. Откако морала да го исплати преостанатиот долг и да купи друг автомобил, одлучила повеќе да не купува BMW. Навигација на напис Sony подготвува нов PlayStation Portal? Се појавија информации за два мистериозни уреди Празникот не е изгубен работен ден: Психолошкото значење на одморот и продуктивноста на работниците