Не секој „Ролекс“ е инвестиција: Пет работи што ја одредуваат вредноста на часовникот

Луксузниот часовник одамна не служи само за покажување на времето. За дел од богатите купувачи тој е статусен симбол, колекционерски предмет, но сè почесто и средство за кое се очекува да ја задржи или зголеми вредноста со текот на годините. Сепак, високата цена и познатото име на производителот сами по себе не се гаранција дека купувањето е добра инвестиција.

Токму на оваа разлика се фокусира „Голдман Сакс“, кој за првпат подготви водич за собирање и купување луксузни часовници и накит за клиентите од приватното банкарство. Интересот на една од најпознатите инвестициски банки за оваа област покажува колку се менува начинот на кој богатите клиенти гледаат на колекционерските предмети.

Особено кај помладите богати купувачи, класичните финансиски средства повеќе не се единственото место каде се насочува капиталот. Во нивните колекции и портфолија влегуваат уметнички дела, ретки вина, класични автомобили, луксузни чанти, музички инструменти, колекционерски картички, а сè поголемо внимание добиваат и часовниците.

Но тука постои важна разлика. Часовникот може да биде скап предмет што некој го купува затоа што му се допаѓа, а може да биде и внимателно избран колекционерски примерок од кој се очекува да ја зачува вредноста. Двете работи не мора секогаш да се совпаѓаат.

Токму затоа едно од најважните предупредувања е дека познатото име на бројчаникот не е доволно. Дури и часовник од исклучително престижен производител може да се покаже како лошо купување од инвестициски аспект доколку е во лоша состојба, има заменети делови, нема документација или постојат сомнежи околу неговото потекло.

Со други зборови, не секој „Ролекс“ автоматски претставува добра инвестиција. Поради тоа „Голдман Сакс“ избегнува да состави едноставна листа на брендови што треба да се купуваат. Вредноста зависи од конкретниот примерок и од комбинација на повеќе фактори, а не само од логото што го носи.

Првиот важен фактор е реткоста. Колку помалку примероци од одреден модел постојат, толку поголема може да биде неговата привлечност за колекционерите. Ограниченото производство, ретките верзии или моделите што одамна престанале да се произведуваат можат да имаат сосема поинаква пазарна позиција од часовник што лесно може да се најде.

Но реткоста сама по себе не е доволна. Важна е и историјата на конкретниот часовник. Примерок со добро документирано потекло, интересна приказна или поврзаност со одреден период, настан или сопственик може да биде многу попривлечен за колекционерите. Кај најскапите предмети, приказната понекогаш станува дел од самата вредност.

Следен фактор е начинот на кој часовникот е произведен. Дизајнот, сложеноста на механизмот, квалитетот на изработката и завршната обработка можат значително да влијаат врз интересот на колекционерите. Часовниците кај кои постои посебна техничка или занаетчиска вредност имаат поинаков статус од моделите произведени во големи серии.

И состојбата е исклучително важна. Два часовника од ист производител и ист модел не мора да вредат исто. Примерок што е добро зачуван и ги има оригиналните компоненти може да постигне значително повисока вредност од часовник кој бил сериозно оштетен, прекумерно реставриран или има заменети оригинални делови.

Последниот, но можеби и најважниот фактор е автентичноста. Колку што растат цените на луксузните часовници, толку поважно станува прашањето дали купувачот навистина го добива она што му се нуди.

Документацијата, сериските броеви, историјата на сопственоста и потеклото можат да бидат пресудни кај големите трансакции. Поради тоа, при купување особено скапи примероци се препорачува проверката да ја направи независен експерт, наместо купувачот да се потпира исклучиво на тврдењата на продавачот.

Ова практично значи дека високата цена не го претвора автоматски часовникот во инвестиција. Може да се плати огромна сума за прекрасен модел кој со текот на времето ќе изгуби дел од вредноста, додека друг, можеби помалку впечатлив примерок, може да стане многу побаран поради ограничената достапност, состојбата или неговата историја.

Секако, ништо од тоа не значи дека секој часовник мора да се купува со калкулатор во рака. Ако некој сака одреден модел и планира да го носи со години, неговата лична вредност може да биде многу поважна од цената што еден ден би ја постигнал при препродажба. Проблемот настанува кога купувањето за лично задоволство се претставува како сигурна инвестиција.

Токму тука луксузните часовници се приближуваат до светот на уметноста, класичните автомобили и ретките вина. Тоа се предмети кои луѓето ги купуваат поради страст и личен интерес, но истовремено можат да претставуваат значителна финансиска вредност.

Часовниците имаат и една практична предност во однос на многу други колекционерски предмети. Тие се мали, лесно се пренесуваат и можат секојдневно да се користат. Скапо уметничко дело обично останува на ѕидот или во колекција, автомобилот бара простор и одржување, додека вреден часовник сопственикот може да го носи на раката.

Тоа можеби е една од причините поради кои интересот за нив расте меѓу новата генерација богати купувачи. Луксузниот часовник истовремено може да биде функционален предмет, моден додаток, статусен симбол и колекционерско средство.

Сепак, пазарот на часовници сè уште не достигнува вредности какви што се гледаат кај најскапите уметнички дела. На аукциите за уметност трансакциите од десетици, па и стотици милиони долари не се непознати, додека кај часовниците апсолутните вредности се значително пониски.

Но токму постепеното зголемување на вредноста и интересот го привлекува вниманието на финансиската индустрија. Кога одреден колекционерски пазар ќе стане доволно голем, ликвиден и интересен за богатите клиенти, предметите што некогаш биле третирани само како луксуз почнуваат да се разгледуваат и како дел од поширокото управување со богатството.

Затоа купувањето скап часовник денес може да бара многу повеќе истражување отколку избор на бренд и модел. Потенцијалниот купувач треба да знае колку примероци постојат, каква е историјата на часовникот, дали деловите се оригинални, во каква состојба се наоѓа и дали неговото потекло може сигурно да се докаже.